🆗 5 sinh lý chuyển hoá chất và năng lượng

26問 • 1年前

問題一覧

🔥 Y hà nội

Đại cương chuyển hóa chất - là phàn ứng hoá học thường xuyên , liên tục mọi tế bào - thoái hoá gọi là dị hóa, phân chia 1 phân tử nhỏ hơn - tổng hợp là đồng hoá , ghép tạo phân tử lớn -đặc trưng là bẻ gãy liên kết và tạo liên kết mới - chuyển hóa chất và chuyển hóa năng lượng tuân thủ nguyên lý chung chuyển hoá

1 Chuyển hoá chất - chuyển hoá là duy trì sự sống - chỉ có thể xảy ra ở điều kiện nhất định : PH , nồng độ chất khí , ion -góp phần tạo nên sự ổn định bên trong cơ thể

1.1 Chuyển hóa glucid 🆗 1.1.1 Dạng glucid trong cơ thể - sản phẩm cuối cùng glucod trong ống tiêu hoá là monosac như glu , fruc , galac , trong đó glu 80% -glu , galac vânh chuyển tế bào niêm mạc ruột nhờ vận chuyển tích cực thứ phát với Natri -fru thì được khuếch tán thuận hóa - từ ruột, chúng theo tĩnh mạch cửa về gan - glucose tồn tại dưới các dạng là 1. Dạng vận chuyển 2. Dạng kết hợp 3. Dạng dự trữ

1.1.2 vai trò và nhu cầu glucid trong cơ thể 1.2.1.1 vai trò 70% năng lượng do glucid 1 phân tử glucose Phân giải hoàn toàn cho 38ATP và 420 kcal Các ribose Fructose Acid hyaluronic Các condromucoid Aminoglycolipid Cerebrosid , aminoglycolipid 1.2.1.1 nhu cầu

🆗 1.1.2.2 nhu cầu glucid trong cơ thể (tiếp ) 🆗 1.1.2.3 vai trò trung tâm glucose trong chuyển hoá glucid 4 lý do là vai trò trung tâm 1. Sản phẩm cuối cùng ở ruột là glucose 2. Vận chuyển trong máu chủ yếu glucose 3. Chuyển hóa đường mới , phân giải đường phải qua Glucose 4. Dự trữ cũng từ glucose 🆗 1.1.3.1 Nồng độ glucose trong máu

🆗 1.1.3.2 Điều hoà chuyển hoá glucid - 2 cơ chế thần kinh và thể dịch - tăng đường huyết : khi cắt bỏ sàn não thất 4 , stress, glucose máu giảm - hạ đường huyết : saccrin vị ngọt gây tăng insulin như ăn đường ( phản xạ có điều kiện) - khi đường huyết cao quá mức điều hoà thần kinh và thể dịch , thận sẽ tham gia 🆗 cơ chế thể dịch - tăng : GH , T3 T4 , cortisol , adrenalin , glucogon - giảm : insilin 🆗 1.1.4 Rối loạn chuyển hoá glucid - gọi là hạ khi <50g/L : ưu năng tuỵ Biểu hiện tam chứng : lạnh , toát mồ hôi , ăn đường giảm ( ngoài ra tim đập nhanh , hôn mê ) - tăng : khi đường huyết lúc đói vượt quá 6,7mmol/L(140g/L ) : thiểu năng tuỵ , ưu năng yên , thượng thận 🆗 2 thể đái tháo đường - phụ thuộc insulin (typ1 ) : ở trẻ nhỏ , rầm rộ - không phụ thuộc insulin (typ2 ) : âm thầm, lớn tuổi, kháng lại insulin ngoại sinh

🆗 1.1.4 rối loạn chuyển hóa glucid 🆗 1.2 Chuyển hóa lipid trong cơ thể

1.2.1 dạng lipid trong cơ thể 🆗 các dạng lipid vận chuyển trong máu ( còn gọi là lipoprotein ) -VLDLC(veru low ) : tỷ trọng rất thấp , nhiều TG - IDLC : trung gian - LDLC ( low ) - HDL : tỷ trọng cao : chứa 30% protid 🆗 vai trò - VLDL chuyển TG đến mô mỡ , các dạng khác đến các mô khác nhau - sau bữa ăn , nồng độ Choles tăng không vượt quá 15% bình thường - dạng kết hợp lipid : tạo các mô - dạng dữ trữ lipid : chính là TG , còn gọi là mỡ trung tính , dự trữ ở mô mỡ , cung cấp acid béo tự do

1.2.2 Vai trò lipid - cung cấp năng lượng : là nguồn dự trữ lớn nhất , chiếm 40% cơ thể và chủ yếu TG -9,3kCal/gam TG 🆗 các giai đoạn - TG thuỷ phân thành glycerol và acid béo - glycerol chuyển thành acid pyruvic rồi thành aCetylcoA vào chu trình crep - acid béo theo con đường beta oxy hoá chia thành các acetyl coA 🆗 vai trò 1. tham gia cấu trúc tế bào - sphingomyelin thành phần vỏ myelin - cephalin thành phần thromboplastin cho quá trình đông máu - lecithin là surfactan phế nang - cholesrerol thành phần H steroid như vỏ thượng thận , buồng trứng , sinh dục nam, nguyên liệu muối mật - lipid : dung môi hoà tan vtm 2. Tham gia hoạt động chức năng -Đông máu -Dẫn truyền thần kinh -Chuyển hóa sinh sản -tiêu hoá - choles ở lớp sừng da ngăn cản sự thấm nước 🆗 1.2.2.2 nhu cầu lipid -18/25% tổng năng lượng - sau bữa ăn choles tăng k quá 15% - 2 nguồn choles là ngoại và nội sinh

1.2.3 Điều hoà chuyển hoá lipid - thần kinh và thể dịch 🆗 thần kinh - stress vùng dưới đồi 🆗 thể dịchthông qua hormon - tăng thoái hoá lipid : GH , T3 T4 , adrenalin , glucagon, cortisol - tăng tổng hợp : insulin

1.2.4 rối loạn chuyển hoá mỡ - béo phì : TG dự trữ ở mô mỡ dưới da , quanh thận , gan - xơ vữa động mạch : lắng đọng choles lớp nội mạc và lớp cơ trơn dưới nội mạc, kết hợp cùng muối Ca biến động mạch thành ống cứng Nguyên nhân : tăng LDL do ăn acid béo bão hoà , cần ăn nhiều dầu thực vật acid béo không no Điều trị - thuốc ngăn tái hấp thụ muối mật - merinolin ức chế ez tổng hợp choles( 3 hydroxy- methylglutaryl- coA reductasese)

1.3.1 dạng protid trong cơ thể 3 dạng vận chuyển - cấu trúc - dự trữ 1.3.1.1 protein vận chuyển trong máu Gồm acid amin , albumin , globulin , fibrinogen - acid amin nồng độ 35-65g/L - acid vào máu rồi vào tế bào kết hợp với nhau nhờ mARN và ribosome ( vào nhờ chất mang) - vì vậy nồng độ acid amin trong tế bào rất thấp - albumin và Fibrinogen 100% tổng hợp ở gan , globulin 80% ,20% là ở mô bạch huyết - nồng độ protid trong máu luôn ổn định 1.3.1.1 protein cấu trúc 1.3.1.3 protein dự trữ - không có mô dự trữ riêng như glucod và lipid , nó dự trữ ở tất cả tế bào - dự trữ acid amin trong tế bào chính là protid - cơ thể suy kiệt pro , pro từ máu vào tế bào nhờ cơ chế ẩm bào

1.3.2 vai trò , nhu cầu protein - ba vai trò 🆗 cung cấp năng lượng - không phải vai trò chính - không trực tiếp mà gián tiếp 🆗 cấu trúc - vai trò chính - tất cả tế bào nhưng chủ yếu là cơ , acid nhân tế bào -là thành phần chính của kháng thể 🆗 tham gia hoạt động chức năng - albumin tạo áp suất keo - globulin kháng thể - fibrinogen đông máu - enzym 🆗 nhu cầu -nhu cầu năng lượng 12-15% tổng -nhưng nhu cầu đổi mới rất quan trọng - trung bình mỗi ng mất 20-30g protid dù không dùng phân giải năng lượng => nên ăn 5-60g protid -10 aa không tự tổng hợp được là Anh Muốn học trường y phải thi lại vật lý Arginin -Methionin - histidin - tryptophan- isoleucin- phenylalalin- threonin - leucin - valin - lysin

1.3.3 điều hoà chuyển hoá protein 🆗 Thần kinh - stress cảm xúc tác động đến vùng dưới đồi 🆗 thể dịch là cơ chế chính Tăng tổng hợp protein : insulin , GH , T3 T4 thời ký phát triển Tăng thoái hoá protein : cortisol ,T3 T4 ( thời trưởng thành )

1.3.4 rối loạn chuyển hoá protein 3 giai đoạn - mất tức thời - thích nghi tích cực - mất thích nghi 🆗 mất tức thời - tiêu hao giảm - dự trữ huy động - nội môi ổn định 🆗 thich nghi - tiêu hao giảm đi nữa - dữ trữ huy động - tăng hấp thu - nội môi gần bình thường 🆗 mất thích nghi - hấp thu giảm - nội môi mất cân bằng - xuất hiện bệnh lý - gọi là suy dinh dưỡng năng lượng

2 Chuyển hóa năng lượng- đại cương -Diễn ra thường xuyên liên tục -Xảy ra ở mọi tế bào, không có cơ quan chuyên biệt - 1 phân tử ATP chỉ tồn tại vài giây và thành ADP - điều hoà tổng hợp ATP là điều hoà năng lượng

2.1.1 Nguồn năng lượng -Vào cơ thể chủ yếu hóa năng vì vào cơ thể dưới dạng chất hấp thu - glucose được hấp thụ từ ruột vào máu 80% , vận chuyển trong máu 90% - 1 mol glucose phân giải cho 686 kcal/ mol , 38 mol ATP nhưng thực chất chỉ 40% - lipid được hấp thu dưới dạng acid béo , TG , choles , phospholipid - protein hấp thụ dưới dạng acid amin

2.1.2 các dạng năng lượng 5 dạng năng lượng - hoá năng là sự thay đổi liên kết hoá học , sự di chuyển chất qua màng - năng lượng sinh công : như sự co cơ , vận động - điện là sự di chuyển nhờ chênh lệch nồng độ ion - áp suất thẩm thấu : để duy trì áp suất thẩm thấu 🆗 năng lượng sinh công hoá học gọi là hoá năng - ở khắp mọi nơi cơ thể - dưới các hình thức 1. Chất tạo hình 2. Chất dự trữ 3. Trong hor , enzym 4. Chất giàu năng lượng 5. Chất bài tiết - là khởi nguồn năng lượng khác , không có không tồn tại được 🆗 năng lượng sinh công cơ học là động năng - là công sự co cơ , vận chuyển máu , chất qua màng - không có cx không tồn tại được - nhờ hoá năng ATP chuyển thành 🆗 điện năng - sự vận chuyển ion tạo điện thế hoạt động và nghỉ 🆗 thẩm thấu - là năng lượng để di chuyển chất ngược bậc thang áp suất thẩm thấu hoặc thuận chiều - ví dụ ở tuyến nước bọt tuyến bài tiết … 🆗 nhiệt năng - luôn được tạo ra khiến xu hướng tăng nhiệt - quá 42 độ enzym bị biến tính - nên đây là 1 năng lượng cẩn được loại bỏ -

🆗 2.2 Tiêu hao năng lượng gồm 1. Năng lượng tiêu hao duy trì cơ thể 2. Năng lượng tiêu hao cho phát triển 3 năng lượng tiêu hao cho sinh sản

2.2.1 năng lượng tiêu hao duy trì cơ thể - gồm 4 năng lượng - là dạng năng lượng không làm thay đổi thể trọng , không sinh sản 🆗 chuyển hoá cơ sở -Ba đặc điểm chính : không vận cơ không tiêu hóa không điều nhiệt - đơn vị kcal/m2 da / giờ - là nguyên nhân chủ yếu làm tiêu hao nhiều năng lượng nhất (1400/2200 cả ngày) -không thay đổi theo nghề , trọng lượng - thay đổi phụ thuộc yếu tố sau 1. Tuổi : càng cao càng giảm 2. Giới : nam lớn hợ nữ liên quan mỡ và hor 3. Nhịp ngày đêm : cao nhất 13-16 , thấp nhất 1-4 giờ sáng ( ngủ giảm do giãn cơ giảm trương lực) 4. Có thai cao hơn 5. Nửa sau chu kỳ kinh cao hơn nửa trước 6. Bệnh lý : tuyến giáp Tăng trong sốt (1 độ tăng 10% ) , cường giáp Giảm trong suy giáp , suy dinh dưỡng => là tiêu chí chẩn đoán suy giáp 🆗 vận cơ - 25% cơ học , 75% nhiệt năng - đơn vị kcal/ kg/ phút - phụ thuộc vào nghề nên dựa vào đây tính khẩu phần ăn - thay đổi phụ thuộc yếu tố sau 1. Cường độ vận cơ càng lớn càng tiêu hao : cơ sở phân loại lao động 2. Tư thế cơ sở chế tạo công cụ lao động chuyên ngành công năng học 3. Mức độ thông thạo cơ sở chuyên môn hóa 🆗 Điều nhiệt Nhiệt giảm đi 10°C nhu cầu tăng 5% Nóng lúc đầu tăng sau đó giảm 🆗 Tiêu hoá - tác dụng “ động lực đặc hiệu thức ăn “ là năng lượng tiêu hao để ăn (SDA ) - tính bằng tỷ lệ tiêu hao tăng thêm / tiêu hao trước đó - protid là 30% , lipid 14% , glu 6% , hỗn hợp 10%

2.2.2 Năng lượng cần thiết cho phát triển cơ thể -Biến đổi hóa năng thức ăn thành chất tạo hình dự trữ -Quá trình hồi phục rèn luyện đổi mới mô -Tăng thêm một gam bằng 3 kcal

2.2.3 năng lượng tiêu hao cho Sinh sản Mang thai tăng khối lượng tuần hoàn bài tiết sữa 60.000 kcal một chu kỳ mang thai 150 kilô calo thời kỳ đầu 300 thời kỳ cuối Bài tiết sữa 500 đến 600 ml sữa tương đương550 kcal

2.3 Nguyên lý đo tiêu hao năng lượng 2.3.1 Đo trực tiếp - nguyên lý tất cả cuối cùng đều thành nhiệt năng - Q = V (t2-t1 ) V là thê tích nước chảy qua phòng 2.3.2 đo gián tiếp qua hô hấp 🆗 phương pháp vòng mở : thở mặt nạ 1 chiều - lấy o2 từ không khí( mở ) , thải khí vào bóng - tính thương số hô hấp : thể tích Co2 sinh ra chia O2 tiêu thụ 🆗 vòng kín : dùng máy hô hấp ký - lấy o2 đựng sẵn chuông kín , khí thở ra về chuông qua lớp soda , lớp này lấy mất Co2 - đo được O2 tiêu hao - nhưng k tính được co2 sinh ra - không tính được thương số hô hấp - dùng để tính tiêu hao cho chuyển hoá cơ sở - vì giá trị nhiệt oxy điều kiện cơ sở là 4,825 kcal/ lít 2.3.3 đo gián tiếp qua tiêu hoá - khi trọng lượng không đổi và không sinh sản - năng lượng tiêu hao bằng năng lượng đi vào = năng lượng thức ăn - năng lượng trong phân

2.4 Điều hoà chuyển hoá năng lượng 1. Mức độ toàn thân 🆗 cơ chế thần kinh - kích thích giao cảm tăng chuyển hoá 🆗 thể dịch - tăng : T3 , T4 , adrenalin thức đẩy tiêu thụ glucose , cor : thúc đẩy chuyển acid amin thành glucid ( tạo đường mới) , glucagon , insulin - GH : giảm tiêu thụ glu , tăng dự trữ lipid - H sinh dục : tăng đồng hoá protid 2. Mức độ tế bào - cơ chế điều hoà ngược - yếu tố là ADp

Bệnh - nhược năng tuyến yên gây hội chứng simmond hoặc hội chứng phì sinh dục

Cơ chi trên

An nguyen xuan · 28問 · 1年前

Cơ chi trên