4.6 Hội chứng tắc ruột

10問 • 1年前

An nguyen xuan

通報

問題一覧

ĐẠI cương và định nghĩa

Phân loại và Nguyên nhân

Cơ chế

Hậu quả của tắc ruột

Triệu chứng

Cận lâm sàng

Chẩn đoán xác định

Chẩn đoán phân biệt

Chẩn đoán thể lâm sàng theo cơ chế

Dưới đây là 20 câu hỏi trắc nghiệm tình huống lâm sàng vận dụng cao về chẩn đoán phân biệt nguyên nhân tắc ruột, kèm theo đáp án và giải thích: --- ### **1. Một bệnh nhân nam 65 tuổi, tiền sử táo bón mạn tính, nhập viện vì đau bụng và chướng bụng tăng dần trong 48 giờ qua. Bệnh nhân không nôn, nhưng không trung đại tiện được. Khám thấy bụng trướng lệch trái, ấn đau nhẹ, gõ vang. Chụp X-quang thấy hình ảnh "mỏ chim". Chẩn đoán phù hợp nhất là gì?** A. Xoắn đại tràng Sigma B. Xoắn manh tràng C. Tắc ruột do ung thư đại tràng Sigma D. Tắc ruột do bã thức ăn **Đáp án: A. Xoắn đại tràng Sigma** **Giải thích:** Xoắn đại tràng Sigma thường xảy ra ở người cao tuổi, có tiền sử táo bón. Hình ảnh "mỏ chim" trên X-quang là dấu hiệu điển hình. --- ### **2. Một trẻ 10 tuổi nhập viện vì đau bụng dữ dội vùng quanh rốn, đau liên tục, kèm theo nôn nhiều. Bụng trướng, có dấu hiệu phản ứng thành bụng nhẹ. Nghe bụng không có nhu động ruột. X-quang bụng đứng không phát hiện mức nước hơi rõ ràng. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Xoắn ruột non B. Lồng ruột cấp C. Tắc ruột do giun đũa D. Tắc ruột do bã thức ăn **Đáp án: A. Xoắn ruột non** **Giải thích:** Xoắn ruột non có đặc điểm đau liên tục, dữ dội, không thành từng cơn, kèm phản ứng thành bụng. X-quang có thể không phát hiện dấu hiệu rõ ràng. --- ### **3. Một bé trai 18 tháng tuổi nhập viện vì khóc thét từng cơn, nôn, tiêu phân nhầy máu. Khám thấy khối chắc di động dưới sườn phải. Siêu âm có hình ảnh vòng bia. Nguyên nhân nào gây tắc ruột?** A. Lồng ruột cấp B. Xoắn ruột non C. Tắc ruột do giun đũa D. Tắc ruột do bã thức ăn **Đáp án: A. Lồng ruột cấp** **Giải thích:** Lồng ruột thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, với triệu chứng điển hình: khóc thét từng cơn, nôn, tiêu phân nhầy máu, sờ thấy khối lồng, siêu âm có hình ảnh vòng bia. --- ### **4. Một bệnh nhân nữ 72 tuổi, tiền sử phẫu thuật cắt túi mật 2 năm trước, nhập viện vì đau bụng từng cơn, chướng bụng và buồn nôn. Bụng có dấu hiệu rắn bò, nhu động ruột tăng. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do dây chằng sau mổ B. Xoắn đại tràng Sigma C. Xoắn manh tràng D. Tắc ruột do bã thức ăn **Đáp án: A. Tắc ruột do dây chằng sau mổ** **Giải thích:** Tắc ruột do dính sau mổ là nguyên nhân phổ biến nhất ở bệnh nhân có tiền sử phẫu thuật ổ bụng, với dấu hiệu rắn bò và tăng nhu động ruột. --- ### **5. Một bệnh nhân nam 40 tuổi, có tiền sử nhiễm giun đũa, nhập viện vì đau bụng quặn từng cơn, nôn nhiều, bụng trướng, sờ thấy khối cứng di động theo quai ruột. Chẩn đoán phù hợp nhất?** A. Tắc ruột do giun đũa B. Tắc ruột do khối bã thức ăn C. Xoắn ruột non D. Lồng ruột cấp **Đáp án: A. Tắc ruột do giun đũa** **Giải thích:** Bệnh nhân có tiền sử nhiễm giun, triệu chứng tắc ruột, sờ thấy khối di động theo quai ruột, gợi ý búi giun gây bít tắc. --- ### **6. Một bệnh nhân nam 55 tuổi, nhập viện vì đau bụng âm ỉ kéo dài, chướng bụng, đại tiện nhầy máu, không trung tiện được. X-quang thấy mức nước hơi ở đại tràng. Chẩn đoán nào phù hợp nhất?** A. Tắc ruột do ung thư đại tràng Sigma B. Xoắn đại tràng Sigma C. Xoắn manh tràng D. Tắc ruột do khối bã thức ăn **Đáp án: A. Tắc ruột do ung thư đại tràng Sigma** **Giải thích:** Triệu chứng tắc ruột kèm tiền sử đại tiện nhầy máu và mức nước hơi ở đại tràng gợi ý ung thư đại tràng trái. --- ### **7. Một bệnh nhân nữ 60 tuổi, béo phì, nhập viện vì đau bụng dưới bên phải, có khối thoát vị vùng bẹn. Khối này sưng to, ấn rất đau và không đẩy lên được. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Thoát vị bẹn nghẹt B. Xoắn đại tràng Sigma C. Xoắn manh tràng D. Tắc ruột do giun đũa **Đáp án: A. Thoát vị bẹn nghẹt** **Giải thích:** Thoát vị nghẹt có đặc điểm sờ thấy khối không đẩy lên được, đau nhiều, thường gặp ở vùng bẹn hoặc đùi. --- ### **8. Một bệnh nhân nữ 45 tuổi, sau mổ cắt đại tràng phải 5 ngày, chưa trung tiện trở lại, bụng trướng đều, nghe bụng im lặng, không sốt. Chẩn đoán nào phù hợp nhất?** A. Liệt ruột sau mổ B. Tắc ruột do dính sau mổ C. Viêm phúc mạc D. Xoắn đại tràng Sigma **Đáp án: A. Liệt ruột sau mổ** **Giải thích:** Liệt ruột sau mổ thường kéo dài 4-5 ngày, bụng trướng đều, không sốt, không có dấu hiệu rắn bò. ### **9. Một bệnh nhân nam 32 tuổi, tiền sử bệnh Crohn, nhập viện vì đau bụng quặn từng cơn, nôn nhiều, bụng trướng. Chụp CT cho thấy đoạn hồi tràng dày lên, lòng ruột hẹp. Nguyên nhân tắc ruột phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do hẹp ruột hậu viêm B. Tắc ruột do dính sau mổ C. Xoắn ruột non D. Tắc ruột do bã thức ăn **Đáp án: A. Tắc ruột do hẹp ruột hậu viêm** **Giải thích:** Bệnh Crohn có thể gây hẹp lòng ruột do viêm mạn tính, dẫn đến tắc ruột không hoàn toàn hoặc hoàn toàn. --- ### **10. Một bệnh nhân nữ 28 tuổi, mang thai 32 tuần, nhập viện vì đau bụng từng cơn, nôn, bụng trướng. Siêu âm cho thấy các quai ruột giãn, có mức dịch tự do ít trong ổ bụng. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do dây chằng B. Tắc ruột do bã thức ăn C. Xoắn ruột non D. Tắc ruột do giun đũa **Đáp án: A. Tắc ruột do dây chằng** **Giải thích:** Thai kỳ làm tăng nguy cơ tắc ruột do dây chằng vì tử cung lớn gây chèn ép và xoắn các quai ruột. --- ### **11. Một trẻ trai 5 tuổi nhập viện vì đau bụng quanh rốn từng cơn, nôn ra dịch xanh, không trung đại tiện được. Bụng trướng, có dấu hiệu rắn bò. X-quang thấy nhiều mức nước hơi ở ruột non. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do giun đũa B. Xoắn ruột non C. Lồng ruột cấp D. Tắc ruột do dính bẩm sinh **Đáp án: D. Tắc ruột do dính bẩm sinh** **Giải thích:** Ở trẻ nhỏ không có tiền sử phẫu thuật, dính bẩm sinh là nguyên nhân thường gặp của tắc ruột cơ học. --- ### **12. Một bệnh nhân nam 70 tuổi, nhập viện vì đau bụng hạ vị, chướng bụng, bí trung đại tiện. X-quang thấy giãn manh tràng >12 cm. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Xoắn manh tràng B. Tắc ruột do ung thư đại tràng C. Xoắn đại tràng Sigma D. Tắc ruột do bã thức ăn **Đáp án: A. Xoắn manh tràng** **Giải thích:** Xoắn manh tràng thường gây giãn manh tràng lớn (>12 cm) và có nguy cơ hoại tử nếu không xử trí kịp thời. --- ### **13. Một bệnh nhân nữ 50 tuổi, nhập viện vì đau bụng thượng vị từng cơn, nôn ra dịch mật, chướng bụng. Tiền sử viêm túi mật mạn tính. CT phát hiện sỏi kẹt ở hồi tràng. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do sỏi mật B. Tắc ruột do dính sau mổ C. Xoắn đại tràng Sigma D. Tắc ruột do khối u **Đáp án: A. Tắc ruột do sỏi mật** **Giải thích:** Hội chứng Bouveret (tắc ruột do sỏi mật) xảy ra khi sỏi từ túi mật di chuyển vào ruột, thường kẹt ở hồi tràng. --- ### **14. Một trẻ sơ sinh 2 ngày tuổi, chưa đi phân su, bụng trướng, nôn ra dịch xanh. X-quang bụng thấy hình ảnh "bóng hơi đôi". Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Teo tá tràng B. Bệnh Hirschsprung C. Tắc ruột phân su D. Lồng ruột cấp **Đáp án: A. Teo tá tràng** **Giải thích:** Hình ảnh "bóng hơi đôi" trên X-quang là đặc trưng của teo tá tràng ở trẻ sơ sinh. --- ### **15. Một bệnh nhân nam 60 tuổi, tiền sử nghiện thuốc lá, nhập viện vì đau bụng, chướng bụng, sụt cân, đại tiện phân nhỏ dẹt. Nội soi đại tràng phát hiện khối u ở đại tràng Sigma. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do ung thư đại tràng Sigma B. Xoắn đại tràng Sigma C. Tắc ruột do bã thức ăn D. Xoắn manh tràng **Đáp án: A. Tắc ruột do ung thư đại tràng Sigma** **Giải thích:** Ung thư đại tràng Sigma gây chèn ép lòng ruột, triệu chứng gồm sụt cân, đại tiện phân nhỏ dẹt. --- ### **16. Một bệnh nhân nữ 45 tuổi, nhập viện vì đau bụng dưới từng cơn, bí trung đại tiện, chướng bụng. Siêu âm phát hiện khối u vùng tiểu khung. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do khối u chèn ép ngoài B. Xoắn ruột non C. Tắc ruột do giun đũa D. Xoắn đại tràng Sigma **Đáp án: A. Tắc ruột do khối u chèn ép ngoài** **Giải thích:** Khối u vùng tiểu khung (ví dụ: u buồng trứng) có thể gây chèn ép cơ học dẫn đến tắc ruột. --- ### **17. Một bệnh nhân nam 50 tuổi, nhập viện vì đau bụng hố chậu phải, nôn, bí trung đại tiện. X-quang cho thấy giãn manh tràng với dấu "hạt cà phê". Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Xoắn manh tràng B. Xoắn đại tràng Sigma C. Tắc ruột do giun đũa D. Tắc ruột do dính sau mổ **Đáp án: A. Xoắn manh tràng** **Giải thích:** Dấu "hạt cà phê" trên X-quang là đặc trưng của xoắn manh tràng. --- ### **18. Một bệnh nhân nam 35 tuổi, nhập viện vì đau bụng thượng vị, nôn nhiều, bụng không chướng. Nội soi dạ dày phát hiện bã thức ăn to kẹt ở môn vị. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Tắc ruột do bã thức ăn B. Tắc ruột do giun đũa C. Xoắn ruột non D. Xoắn đại tràng Sigma **Đáp án: A. Tắc ruột do bã thức ăn** **Giải thích:** Tắc ruột do bã thức ăn thường gặp ở môn vị, gây đau thượng vị và nôn nhiều. --- ### **19. Một bệnh nhân nữ 58 tuổi, nhập viện vì đau bụng từng cơn, chướng bụng, bí trung đại tiện. CT cho thấy đoạn đại tràng Sigma xoắn 360 độ. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Xoắn đại tràng Sigma B. Xoắn manh tràng C. Tắc ruột do dính D. Tắc ruột do khối u **Đáp án: A. Xoắn đại tràng Sigma** **Giải thích:** Xoắn đại tràng Sigma gây tắc ruột cơ học, thường gặp ở người lớn tuổi, có dấu hiệu xoắn trên CT. --- ### **20. Một bệnh nhân nam 25 tuổi, đau bụng hố chậu phải, sốt nhẹ, tiêu chảy, X-quang thấy nhiều mức nước hơi nhỏ ở ruột non. Chẩn đoán phù hợp nhất là?** A. Viêm hồi manh tràng do lao B. Tắc ruột do giun đũa C. Xoắn ruột non D. Lồng ruột cấp **Đáp án: A. Viêm hồi manh tràng do lao** **Giải thích:** Viêm lao ruột gây đau hố chậu phải, sốt nhẹ, tiêu chảy, có thể gây tắc ruột bán phần.

Điều trị

### **20 câu hỏi trắc nghiệm về điều trị tắc ruột cơ học và cơ năng** --- ### **Câu 1:** Khi xác định tắc ruột cơ học, bước xử trí đầu tiên là gì? A. Phẫu thuật cấp cứu ngay lập tức B. Cho bệnh nhân uống thuốc nhuận tràng C. Hồi sức, đặt ống thông dạ dày và bù dịch điện giải D. Chờ theo dõi triệu chứng **Đáp án:** C **Giải thích:** Hồi sức tích cực là bước đầu tiên, bao gồm đặt ống thông dạ dày để giải áp, bù dịch và điều chỉnh rối loạn điện giải trước khi xem xét phẫu thuật. --- ### **Câu 2:** Chỉ định phẫu thuật cấp cứu ngay trong vòng 6 giờ áp dụng cho trường hợp nào sau đây? A. Tắc ruột do lồng ruột B. Tắc ruột do thắt nghẹt C. Tắc ruột sau mổ nghi ngờ D. Tắc ruột bán cấp **Đáp án:** B **Giải thích:** Tắc ruột do thắt nghẹt có nguy cơ hoại tử ruột, cần phẫu thuật trong vòng 6 giờ từ khi khởi phát để tránh biến chứng nặng. --- ### **Câu 3:** Dấu hiệu nào giúp xác định vị trí tắc ruột ở đại tràng? A. Góc hồi manh tràng xẹp B. Góc hồi manh tràng không xẹp C. Dạ dày chướng to D. Bụng xẹp, không có quai ruột nổi **Đáp án:** B **Giải thích:** Nếu góc hồi manh tràng không xẹp, tắc ruột có khả năng nằm ở đại tràng. --- ### **Câu 4:** Trường hợp nào sau đây có thể điều trị nội khoa thay vì phẫu thuật? A. Tắc ruột do dây chằng B. Tắc ruột do xoắn ruột C. Tắc ruột do nguyên nhân nội khoa D. Tắc ruột do thắt nghẹt **Đáp án:** C **Giải thích:** Tắc ruột do nguyên nhân nội khoa (ví dụ: liệt ruột sau mổ, hạ kali máu) có thể điều trị nội khoa mà không cần phẫu thuật. --- ### **Câu 5:** Phương pháp nào không áp dụng khi chuẩn bị bệnh nhân tắc ruột để phẫu thuật? A. Hút dạ dày B. Truyền dịch đẳng trương C. Dùng thuốc nhuận tràng D. Kháng sinh dự phòng **Đáp án:** C **Giải thích:** Thuốc nhuận tràng chống chỉ định vì có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tắc ruột và gây thủng ruột. --- ### **Câu 6:** Trong trường hợp tắc ruột do giun đũa, xử trí phẫu thuật phù hợp là gì? A. Cắt bỏ đoạn ruột bị giun đũa B. Mở ruột lấy giun, khâu ngang C. Thụt tháo đại tràng D. Nối tắt ruột **Đáp án:** B **Giải thích:** Tắc ruột do giun đũa thường được xử trí bằng cách mở ruột lấy giun và khâu ngang lại. --- ### **Câu 7:** Biện pháp đánh giá khả năng hồi phục của ruột trong tắc ruột do xoắn ruột là gì? A. Quan sát màu sắc ruột bằng mắt thường B. Kiểm tra áp lực tĩnh mạch trung tâm C. Tiêm novocain hoặc dùng Doppler để đánh giá tưới máu D. Chờ 12 giờ để theo dõi **Đáp án:** C **Giải thích:** Novocain hoặc Doppler giúp đánh giá khả năng hồi phục của ruột dựa vào lưu lượng máu. --- ### **Câu 8:** Biến chứng nguy hiểm nhất của tắc ruột do thắt nghẹt nếu không xử trí kịp thời là gì? A. Viêm phúc mạc B. Nhiễm trùng huyết C. Hoại tử ruột D. Tắc nghẽn mạch máu **Đáp án:** C **Giải thích:** Hoại tử ruột là biến chứng nguy hiểm nhất, xảy ra nếu không giải phóng chỗ thắt kịp thời. --- ### **Câu 9:** Trong phẫu thuật tắc ruột, tại sao cần làm xẹp ruột? A. Để tránh thủng ruột B. Giảm nguy cơ trào ngược C. Tăng khả năng liền ruột D. Giúp hậu phẫu thuận lợi hơn **Đáp án:** D **Giải thích:** Làm xẹp ruột giúp giảm áp lực trong ổ bụng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình hồi phục sau mổ. --- ### **Câu 10:** Dấu hiệu nào gợi ý tắc ruột cấp do bít tắc? A. Đau bụng âm ỉ kéo dài B. Bụng trướng nhẹ, không đau C. Đau bụng dữ dội, nôn nhiều, bí trung đại tiện D. Đau bụng giảm khi thay đổi tư thế **Đáp án:** C **Giải thích:** Tắc ruột cấp do bít tắc có triệu chứng điển hình: đau bụng dữ dội, nôn nhiều, bí trung đại tiện. -### **Câu 11:** Khi nào nên thực hiện nối tắt ruột thay vì cắt bỏ đoạn ruột bị tắc? A. Khi bệnh nhân từ chối phẫu thuật lớn B. Khi khối u không thể cắt bỏ hoặc bệnh nhân quá yếu C. Khi tắc ruột do giun đũa D. Khi có thoát vị nghẹt **Đáp án:** B **Giải thích:** Nối tắt ruột được thực hiện khi không thể cắt bỏ khối u hoặc tình trạng bệnh nhân quá nặng không cho phép phẫu thuật triệt để. --- ### **Câu 12:** Trong tắc ruột non do dính nhiều, phương pháp phẫu thuật phù hợp là gì? A. Cắt bỏ toàn bộ các quai ruột dính B. Mở ruột dẫn lưu C. Gỡ dính và sắp xếp lại các quai ruột (phẫu thuật Noble hoặc Childs-Phillips) D. Dùng thuốc chống dính sau mổ **Đáp án:** C **Giải thích:** Gỡ dính và sắp xếp lại các quai ruột giúp giảm nguy cơ tắc ruột tái phát trong các trường hợp dính nhiều. --- ### **Câu 13:** Đối với bệnh nhân tắc ruột sau mổ, chỉ định nào là phù hợp nhất? A. Phẫu thuật ngay lập tức B. Theo dõi và điều trị nội khoa trước C. Chỉ phẫu thuật khi có sốt cao D. Dùng thuốc nhuận tràng để giải quyết tắc **Đáp án:** B **Giải thích:** Tắc ruột sau mổ thường do liệt ruột hoặc dính ruột nhẹ, có thể điều trị nội khoa và theo dõi trước khi quyết định phẫu thuật. --- ### **Câu 14:** Dấu hiệu nào trên lâm sàng cho thấy cần mổ cấp cứu ngay ở bệnh nhân tắc ruột? A. Đau bụng quặn từng cơn B. Nôn dịch mật xanh vàng C. Đau bụng liên tục, bụng có phản ứng thành bụng D. Bí trung đại tiện **Đáp án:** C **Giải thích:** Đau bụng liên tục kèm phản ứng thành bụng là dấu hiệu của viêm phúc mạc hoặc hoại tử ruột, cần mổ cấp cứu ngay. --- ### **Câu 15:** Phẫu thuật nào được ưu tiên cho bệnh nhân lồng ruột ở người lớn do u đại tràng? A. Bơm hơi tháo lồng B. Thụt tháo bằng baryt C. Cắt đoạn ruột có u D. Gỡ lồng bằng nội soi **Đáp án:** C **Giải thích:** Ở người lớn, lồng ruột thường do u đại tràng, cần phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột có u để xử trí triệt để. --- ### **Câu 16:** Thời gian hồi sức trước mổ tối đa đối với tắc ruột do thắt nghẹt là bao lâu? A. 24 giờ B. 12 giờ C. 6 giờ D. 18 giờ **Đáp án:** C **Giải thích:** Tắc ruột do thắt nghẹt cần phẫu thuật trong vòng 6 giờ để tránh nguy cơ hoại tử ruột. --- ### **Câu 17:** Trong quá trình hồi sức, tiêu chí nào sau đây quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả bù dịch? A. Mạch và huyết áp B. Nhiệt độ cơ thể C. Cảm giác khát nước của bệnh nhân D. Màu sắc da niêm mạc **Đáp án:** A **Giải thích:** Mạch, huyết áp và áp lực tĩnh mạch trung tâm (CVP) là các chỉ số khách quan đánh giá hiệu quả bù dịch. --- ### **Câu 18:** Trong tắc ruột do xoắn ruột, khi nào có thể bảo tồn ruột thay vì cắt bỏ? A. Khi ruột không bị tím tái B. Khi ruột hồng trở lại sau 15-20 phút đánh giá C. Khi bệnh nhân không có triệu chứng toàn thân D. Khi xoắn ruột tự tháo mà không cần can thiệp **Đáp án:** B **Giải thích:** Nếu ruột hồi phục màu sắc và tuần hoàn sau 15-20 phút đánh giá bằng novocain hoặc Doppler, có thể bảo tồn ruột. --- ### **Câu 19:** Trường hợp nào không phải là chỉ định phẫu thuật trong tắc ruột cơ học? A. Tắc ruột do thắt nghẹt B. Tắc ruột bán cấp không cải thiện sau điều trị nội khoa C. Tắc ruột do viêm phúc mạc D. Tắc ruột cơ năng sau phẫu thuật ổ bụng **Đáp án:** D **Giải thích:** Tắc ruột cơ năng sau mổ thường do liệt ruột, có thể điều trị nội khoa, không cần phẫu thuật ngay. --- ### **Câu 20:** Loại kháng sinh nào được khuyến cáo trong dự phòng nhiễm trùng khi phẫu thuật tắc ruột? A. Penicillin đơn độc B. Metronidazol đơn độc C. Cephalosporin phối hợp Metronidazol D. Macrolid **Đáp án:** C **Giải thích:** Cephalosporin kết hợp Metronidazol là lựa chọn phổ biến để dự phòng nhiễm khuẩn hiếu khí và kỵ khí trong phẫu thuật tắc ruột. --- Nếu cần thêm câu hỏi hoặc tài liệu khác, cứ cho tôi biết!