EFM 1 , 2 ve 3. hafta

42問 • 1年前

問題一覧

EFM izlemin temel amacı

fetusta asidemi, asfiksi gibi ölüme neden olabilecek fetal hipoksiyi erken dönemde tespit edip, zamanında etkin önlemlerin alınmasını sağlamaktır. Hipoksi-Asfiksi Asidemi

EFM nedir

fetal distresin belirlenmesinde en sık kullanılan obstetrik tanı yöntemlerinden biridir ve fetusun sağlık durumu hakkında bilgi edinmek, bir diğer ifadeyle hipoksi gibi fetusta ölüme neden olabilecek riskli durumları erken tanımlayıp, önlem almak için yapılan bir uygulamadır.

anoksi nedir

Oksijensizlik

hipoksi nedir

beden dokularında oksijen oranının azalması

İskemi Nedir

hücreler ve organlara normal fonksiyonlarını sağlayabilecek kan akımının yetersizligidir

intrauterin hayatta plasental gaz değişiminin etkilenmesine bağlı oksijenin tükenmesi, karbon dioksit ve bunun sonucunda asidozun ortaya çıkmasıdır”

asfiksi

sağlıklı bebeğin sağlıksız duruma geçişiyle ortaya çıkan değişikliklerin tümüne verilen addır. Bebeğin anne karnında stres altında ve sıkıntıda olduğunu, kendi kendine bu durumu çözme çabalarının yetersiz kaldığını anlatmak için kullanılan tıbbi bir terimdir.

Fetal Distres

Karbondioksit veya diğer asitli atıkların vücuttan atılmaması nedeniyle kanda fazla hidrojen iyonu bulunması,Kanın asitli hali, kanda asit miktarının fazlalığı, .

asidemi

Annenin neden sırt üstü yatmasını istemiyoruz

uterus yeterince kanlanmiyor. bu yüzden sol yan pozisyondan yatilmasi önerilir. yeterince oksijen bebeğe gitmez

FKH eskiden iki kontraksiyon arasında “..........” ile sayılarak izlenmekteydi. Ancak, zaman zaman ve kısa süreler boyunca yapılan bu sayımlar; fetal distresin nedenlerini, derecesini ve uterus kontraksiyonları ile ilişkisini açıklamaya yeterli olmamıştır. FKH’nın uterus kontraksiyonları ile birlikte izlenmesi, elektronik fetal monitörizasyon (EFM) ile mümkündür.

Traube stetoskopu

EFM’nin sağladığı yararları

İntrapartum fetal sağlığı belirleme, Riskli durumları erken tesbit edip neonatal bazı komplikasyonları (hipoksi, konvülsiyon gibi) önleme, Anne ve yenidoğandaki hastalık ve ölüm oranlarını azaltma, Sağlık çalışanlarına bakım ve tedavide; kılavuz ve yasal güvence sağlama, Anne adayına güven ve psikolojik rahatlık vermedir.

EFM çeşitleri nelerdir

dış (annenin karın duvarından) iç ( direkt fetustan)

Kardiyotokograf (monitör), fetal kalp atımları değerlendirmek için transduser (ultrason probu), kontraksiyonları değerlendiren prob (toko transduser), elektronik gösterge ve verilerin yazıldığı kağıttan (trase) oluşur. En sık uygulanan EFM tipidir. ..........; internal EFM’ye kıyasla daha az bilgi vermekle beraber, noninvaziv olduğundan klinik kullanım alanı daha geniştir

Dış/eksternal EFM

Dış EFM nin avantajlari

.noninvazif .her zaman her yerde

Dış Efmnin dez avantajları

.artefakt .indirekt basınç ölçümü

Kardiyotokograf, uterus kontraksiyonlarının şiddet, sıklık ve süresini değerlendirmek için intrauterin basınç kateteri ve fetusun baş kısmına yerleştirilerek fetal kalp sinyallerini ileten skalp elektrodlardan oluşur. İntrauterin basınç kateteri, sensör uçlu veya sıvı dolu iki şekilde olabilir. Bu iki tip kateterde uterus içindeki hidrostatik basıncı değerlendirerek, değerlerin traseye yansımasını sağlar.

iç efm (internal efm)

İnternal EFM uygulayabilmek için amniyon zarların yaratılmış olması intrauterin kateter ve scalp elektrodunun vajenden girişine uygun Servikal açıklığın olması gerekmektedir obez gebelerde subkutan doku kalınlığı probun basınç algılayışını etkileyeceğinden eksternal EFM yerine internet EFM tercih edilmelidir

İnternet EFM uygulamasının ne gibi riskleri vardır

amnionitis, postpartum endometritis, fetusa zarar verme gibi

İnternal efm'nin avantajları

.obez anne . hareketli fetus

İnternal efm bin dez avantajları

invafiz daha masraflı mebranlar yırtılmış enfeksiyon riski

düşük riskli gebelikler için föteskop veya doppler ile “...................” önerilmektedir. Bu öneriye rağmen, Amerika, İngiltere ve Kanada başta olmak üzere birçok ülkenin hastanelerinde gebeliğin riski düşük te olsa da EFM sık uygulandığı belirtilmektedir.

aralıklı oskültasyon

EFM’ nin sık ve rutin olarak uygulanmasının ana nedenlerini şöylece sıralayabiliriz:

Son zamanlarda, ebe ve doğum hekimi başta olmak üzere sağlık personeline yönelik malpraktis davalarının artmış olması, EFM trasesinin yasal durumlarda delil belgesi olarak sunulmak zorunda kalınması, Ebenin, EFM öneren hekimlerle çalışması ve Hastane prosedürleridir.

Gebenin abdomenine tokotransduser ve ultrason probu bağlanarak, belli aralıklarla (örneğin 2-3 saatte bir) fetusun monitörle izlenmesidir. Düşük riskli gebeliklerde, ................önerilmektedir. Bazı sağlık profesyonelleri oskültasyon yerine, ...................yaparak kendilerini daha güvencede hissetmektedir.

aralıklı EFM

Travayda (doğumun 1. evresi) sürekli kardiyotokografi/NST; Sağlıklı gebe kadınlarda, Doppler ultrason cihazı veya Pinard fetal stetoskop ile fetal kalp atım hızının belirli aralıklarla oskültasyonu önerilmektedir. Sürekli NST, doğum pozisyonları arasında seçim yapma, serbestçe dolaşabilme hakkını elinden alır ve kadınlar için stresli olabilir, doğum sırasında diğer faydalı müdahaleleri sınırlayabilir. Doğum eyleminin (emeğin) ilk aşamasında her 15–30 dakikada bir ve doğum eyleminin (emeğin) ikinci aşamasında her 5 dakikada bir oskültasyon. Süre: Her oskültasyon en az 1 dakika sürmelidir; FHR her zaman normal aralıkta (yani 110–160 bpm) değilse, oskültasyon en az üç uterin kontraksiyonu içerecek şekilde uzatılmalıdır. Zamanlama: Uterus kontraksiyonu sırasında ve kontraksiyondan en az 30 saniye sonrasına kadar oskültasyona devam.

Doğum eylemi boyunca, genellikle hiç ara verilmeksizin fetusun monitörle izlenmesidir. ..............genellikle yüksek riskli gebeliklerde önerilmektedir. Sürekli EFM’nin fetüsü yakın takip edip, riskli durumu erken saptayıp riskli durumlarda hemen müdahale etme gibi önemli katkısı vardır. Ancak, gebenin sürekli EFM ile hareket kısıtlılığı yaşaması ve uzun süre aynı pozisyonda kalmasına bağlı; doğum ağrısıyla etkin baş edememe, doğum eyleminin uzaması, tıbbi müdahale oranlarında artma ve sezaryenla doğum gibi riskler ortaya çıkmaktadır. Bu riskleri azaltmak için bazı ülkelerde “telemetre” gibi kadının rahat hareket edebileceği, tüm kısımları suya dayanıklı fetal monitorizasyonlar kullanılmaktadır.

Sürekli EFM

Son dönemlerde düşük veya yüksek riskli tüm gebelere rutin EFM uygulanmaktadır. Oysa düşük riskli gebeliklerin doğumhaneye kabulünde EFM ile değerlendirmenin yararlı olduğuna dair kanıt bulunmamaktadır.

Devane ve ark.’nin düşük riskli gebeliklerde, sürekli kardiyotokografi (CTG) ile aralıklı oskültasyon uygulamasının obstetrik sonuçlarını karşılaştırdığı çalışmasında; sürekli CTG uygulanan grupta sezaryenla doğum riskinin diğer gruplara göre %20 arttığı, müdahaleli doğum ve fetal/neonatal ölüm riski açısından ise gruplar arası bir farkın olmadığı saptanmıştır. ACOG düşük riskli gebelerde; sürekli EFM kullanılmamasını, hatta aralıklı oskültasyon yönteminin “uygun ve güvenli bir alternatif” olduğunu önermektedir.

Aynı çalışmada; sürekli CTG uygulanan gebelerde, diğer iki gruptaki gebelere göre neonatal konvülsiyon riskinin daha az, sezaryenle doğum riskinin ise arttığı belirtilmektedir. Avusturalya ve Yeni Zelanda Obstetri ve Jinekoloji Birliği (The Royal Australian and New Zealand College of Obstetricians-RANZCOG), konsensüs önerisi olarak; sezaryen sonrası vajinal doğumda gebenin kontraksiyonları başlar başlamaz sürekli ebe desteği ile, sürekli EFM izlenmesini önermektedir.

EFM konusunda, ebe ve doğum hekimi başta olmak üzere sağlık profesyonellerinin bilgi ve beceri yönünden güçlendirilmesi; bakımın kalitesinin artmasına, hızlı karar verilip tedavi ve izlemin zamanında yapılmasına, tıbbi hataların önlenmesine, neonatal komplikasyon ve ölümlerin azalmasına anne-yenidoğan sağlığının yükseltilmesine önemli katkı sağlayacaktır.

İntrapartum EFM konusunda sağlık personelinin temel sorumlulukları şunlardır:

EFM’yi uygulama, Traseyi yorumlama, Fetusun izlem ve takibi, Gebenin bakım ve tedavisi, Perinatal güvenliğin sağlanması, Ekip içi bilgi ve iletişimin sağlanması ve Gebeyi/aileyi bilgilendirme gibi konularda mesleki ve hukuki sorumlulukları bulunmaktadır

Sağlık Profesyonelleri, yukarıda belirtilen temel sorumlulukları yerine getirmek için: EFM traselerini, kayıt altına almalıdır. EFM uygulaması öncesi, gebe ve ailesinden aydınlatılmış onam almalıdır. EFM uygulaması ve sonuçlarına yönelik gebe ve ailesini, bilgilendirmeli ve kararlara katmalıdır. EFM konusunda hem bilgi, hem beceri yönünden iyi donatılmış olmalıdır. Örn: eksternal EFM için; gebenin tok olması, sigara içmemiş olması, uygun pozisyonun verilmesi gibi).

EFM’yi yorumlarken; FKH’nın dört temel ölçütünü iyi bilmeli ve anormal kalp örüntülerini nedenleri ile birlikte değerlendirebilmelidir. Güncel bilgiler ışığında, etkili EFM eğitimi almalıdır.

Doğum eyleminin başında; gebeden aldığı anamnezle gebeliğin hangi risk grubunda olduğunu (düşük ya da yüksek riskli) belirlemelidir. Düşük riskli gebeliklerde; aralıklı EFM’yi ve oskültasyonu tercih etmelidir. Kuşkulu ve anormal traselerde; izlem ve yönetim protokollerini iyi bilmeli (pozisyon, oksijen ve intravenöz sıvı verme, oksitosin uygulamasını durdurma gibi) ve ekibin diğer üyelerine (yenidoğan ve anestezi uzmanı gibi) derhal bilgi vermelidir. EFM’nin; sağlıklı fetusu değerlendirmede pozitif tahmin değerinin yüksek olduğunu, fetal asfiktik durumları değerlendirmede ise bu değerin daha düşük olabileceğini göz önünde bulundurmalıdır.

Doğumda tıbbi gereklilik olmadıkça; sentetik oksitosin, epidural aneztesi gibi müdahaleler uygulamamalıdır. Bu müdahaleler ..., çoğunlukla sürekli uygulanmasını gerektirmektedir. EFM konusundaki, yasal sorumluluklarını bilmelidir.

EFM’nin

Tıbbi malpraktis davalarının önemli bir kısmı kadın-doğum alanına yöneliktir. Cohen ve ark.(2007); obstetrik aleyhine açılan davaların %60’ının, tazminatların ise %80’inin doğum eylemi ve doğum yönetimiyle ilgili olduğunu belirtmektedir. Aynı çalışmada, bu davaların büyük çoğunluğunun da serebral palsili yenidoğanlara yönelik olduğu ve “.......................oksijensiz kaldığı iddiasında bulunulduğu belirtilmektedir.

fetüs eylemde iyi monitorize edilmediği için”

Oysa ACOG, serebral palsinin EFM ile öngörülemeyeceğini; fetal umblikal kordon kanında PH değerlendirilmesinin yararlı olacağını belirtmektedir. Bu davalardaki bilirkişilerin, ilgili konuda “yeterli donanımda olması” da ayrı bir yükümlülüktür. EFM konusunda hekimin; uygulama, yorumlama, riski belirleme ve uygun tedavide bulunma, izlem, aileye bilgi verme ve kayıt altına alma gibi tıbbi ve hukuki sorumlulukları vardır. Bu sorumluluklarını yerine getirmediğinde, cezai yükümlülük doğmaktadır. Örneğin doğum hekimi; yüksek riskli gebeliği olan bir kadını sürekli EFM ile izlememiş ise, cezai yönden kusurlu bulunmaktadır.

Ebelerin doğumdaki tıbbi hatalarının başında gebe ve fetüs izlemenin yetersiz oluşu riskli durumların hemen tespit edilmemesi edilemeyişi ve bu durumun doğum eğitimini geç haber verilmesi veya verilmemesi gelmektedir günümüzde fetüsün izlemi sıklıkla EFM ile gerçekleştirilmektedir bizler konusunda sorumluluğu olan ebenin doğumda efm'yi uygulayabilme ve yorumlayabilme becerisi risk durumunda da sorumlu hekime bildirilmesi yasal bir sorumluluktur

Aksi durumda eve görevi ihmal kursu ureyle değerlendirilmektedir bu nedenlerden dolayı ebe ve doğum hekimi of statejik birimlerde daha dikkatli ve özenli çalışmalı EFM konusundaki mesleki etik ve hukuki sorumluluklarını yerine getirmelidir

Aralıklı efm'yi kaç dakikada

en az bir dakikam

Efm'nin zararları

gebe sürekli sırt üstü yatıyor bebek strese giriyor yanlış sonuç verebiliyor

anne ve çocuk beslenme 1. hafta ve 2. hafta

İlayda Özcan · 58問 · 1年前

anne ve çocuk beslenme 1. hafta ve 2. hafta