sistem hastalıkları

Temel (bazal) gereksinimler, devam etmekte olan (ilave) kayıplar, daha önceden gelişmiş olan sıvı ve elektrolit eksiklikleri/fazlalıkları

35 ml/kg

Yaklaşık 2,5 litre

Kardiyak aritmi (kalbi etkiler)

Sıvı-elektrolit dengesizliği, vital bulgular, enfeksiyon riski

Cerrahi travmaya karşı oluşan nöro-endokrin tepki; hipotalamusun uyarılması ve hipofiz ile sempatik sinir sisteminin etkilenmesi

Sempatik liflerden norepinefrin; adrenal medulladan epinefrin ve norepinefrin

Periferik damarlarda konstriksiyon olur; böbreklere giden kan azalır ve renin salgılanır

Renin → Anjiyotensin I → Anjiyotensin II

Damarlarda konstriksiyon yapar ve aldosteron ile ADH salgılanmasını artırır

Kalp atım hızı ve kasılma gücünü artırır; karaciğerden glikojenin glukoza dönüşmesini sağlayarak kan glukozunu yükseltir

Na+ ve su tutulumu vardır, idrar miktarı azalır, bedenden K+ kaybı olur

İdrar miktarı artar, Na+ ve su tutulumu atılır, K+ normal değerine döner

Laboratuvar testleri

Pulmoner fonksiyon

Beslenme durumu

Su, elektrolitler ve enerji

Geçici olarak ekstrasellüler hacim genişlemesi sağlamak ve diyabetik ketoasidozu tedavi etmek

308 mOsm/L

Aşırı dozda sodyumu seyreltir; beyin ödemi ya da hiponatremik ensefalopati hızlıca oluşabilir

278 mOsm/L

Hipovolemi, yanık, safra ya da diyare gibi sıvı kayıplarının tedavisinde kullanılır

309 mOsm/L

Ozmolariteleri plazma ozmolaritesine çok yakın olduğundan hücre içi ve hücre dışı sıvı dengesini etkilemezler ve ekstraselüler sıvı kaybında ihtiyaç olan sıvıyı yerine koymak için kullanılırlar

Na ve Cl sağlayarak böbreklerin gerekli miktarları seçmesini ve korumasını sağlar; serbest su sağlayarak solütlerin atılımında böbreklere yardımcı olur

Na ve Cl ile serbest su sağlayan hipotonik solüsyondur; sıklıkla hipernatremi tedavisinde kullanılır

Plazma ozmolaritesine göre ozmolaritesi daha düşük olan sıvılardır.

Damar içinden sıvı çıkışına sebep olurlar.

%0.9 NaCL

Ringer Laktat

%5 Dex

%0.45 NaCl

%0.33 NaCl

%10 dextroz

%0.45 NaCL içinde %5 Dextroz

%10 Dextroz

gelişmiş enfeksiyon

Deri turgoru

Muköz membranların durumu

Hematokrit

Santral Venöz Basınç

%0.45 NaCL içinde %5 Dextroz

Ekstraselüler sıvı kompartmandan (plazma ve interstisyel aralık) su ya da elektrolitlerin kaybına bağlı sıvı hacim eksikliği

Ekstraselüler sıvı kompartmanı (plazma ve interstisyel aralık)

Dolaşımdaki etkin sıvı hacminin azalması

Cerrahi hastalarda

Hayır; sadece su kaybı değil elektrolit kaybı da olur

Kanama, kusma, ishal, GİS fistülü, peritonit, ileus, ateş, yanık ve yaygın infeksiyonlar

Baş dönmesi, terleme ve hipotansiyon

Geç cevap verme, durgunluk, uyku hali, apati, iştahsızlık, ortostatik hipotansiyon, taşikardi

Stupor, koma, azalmış tendon refleksleri, paralitik ileus, deride siyanoz, hipotansiyon, soğuk ekstremite, periferik nabız yokluğu, anüri

(Önceki ağırlık - hasta ağırlığı) x 100 / Önceki ağırlık

%5’e kadar hafif, %5-10 orta derecede, %10 ve üzeri şiddetli

Kan üre nitrojeni (BUN), glukoz ve hematokrit (serum osmolalitesi açısından)

En az 8 saat aralıklarla; kritik durumlarda saat başı

500 ml altı

Kan kaybı varsa kan verilir; sıvı kaybı varsa elektrolit eksiklikleri göz önüne alınarak uygun sıvılar verilir

Hücre dışı sıvı hacminin genişlemesiyle oluşan patolojilerdir.

Artar.

İyatrojenik nedenler, böbrek yetmezliği ve konjestif kalp yetmezliğine sekonder durumlar.

Hipertansiyon yapar.

Akciğer ödemi, dispne, ortopne ve bronkospazm.

Sıvı kısıtlanması ve diüretik verilmesidir.

Ekstraselüler osmolalite ya da elektrolit bileşiminde anormal bir değişiklik yaratmadan su ve sodyumun atılmasını sağlamaktır.

Normal sıvı dengesini sağlamak, yeniden sıvı yüklenmesini önlemek ve dengesizlik sorununu çözmektir.

Diüretikler ve su ile sodyumdan kısıtlı diyet uygulanır.

Böbrek yetmezliği yoksa diüretikler önerilir.

Hemodiyaliz ve periton diyaliz ile su ve sodyum uzaklaştırılması.

Konjestif kalp yetmezliği, karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği ve hipertansiyon gibi sıvı hacim fazlalığı olanlarda.

Her 4 ile 8 saatte bir yapılmalıdır.

Günlük kilo takibi yapılır.

Her 4 ile 8 saatte bir izlenmelidir.

Ayaktaki hastalar için ayak ve ayak bileği, yatan hastalarda sakral bölge; derecesi her sabah belirlenir.

Serum osmolaritesi, sodyum, hematokrit, potasyum düzeyi ve idrar dansitesi.

Osmolaritesi hücre içi sıvı osmolaritesine eşit olan sıvı.

Osmolaritesi hücre içi sıvı osmolaritesinden yüksek olan sıvı.

Osmolaritesi hücre içi sıvı osmolaritesinden düşük olan sıvı.

Sodyumun azalması

Sodyumun artması

Sinir sistemi uyarıcısıdır

Hücre içine giren Na+’yı ekstrasellüler ortama taşıyarak hücre şişmesini önlemek

Sinir uyarılarının oluşmasında rol oynar; myokard, iskelet ve düz kasların kasılmasına yardım eder

Günde 50-90 mEq/L sodyum klorür

İdrar, ter ve feçes yoluyla atılır

Böbreklerdir; filtre edilen sodyumun %99’u tübüller tarafından geri emilir

Filtre edilen sodyumun tamamı geri emilir ve idrarla atılmaz

İdrarla kayıp artar

Plazma sodyumunun 135 meq/lt altında olmasıdır.

Hiperkalemi potasyum ⬆️

Kalsiyum ⬇️ (Hipokalsemi)

Devamlı kusma

Gereksiz ADH Salınımı Sendromu (kafa travmalarından sonra)

Siroz

Bulantı-kusma

Oligürik böbrek yetmezliği

%3-5’lik NaCl solüsyonu

Sodyum açığı yavaş yavaş kapatılır.

Fosfat ⬇️ (Hipofosfatemi)

Magnezyum ⬆️ (Hipermagnezemi)