prenetal tanı yöntemleri 14. hafta

95問 • 1年前

問題一覧

Prenatal değerlendirmenin amacı;

zamanında ve doğru olarak fetüsün intrauterin durumunu ortaya koymak ve optimal safhada doğumunu yaptırmaktır. Bir başka önemli amacı ise, fetüsün içinde bulunabileceği riskleri değerlendirerek gereksiz yapılacak girişimsel müdahaleleri engellemektir.

Bebek ölüm nedenleri arasında bütün yıllar dikkate alınarak en sık görülen ilk 10 neden;

Prematüritelik, Konjenital Anomaliler, Sepsis, KKH, RDS, Perinatal Asfiksi, ASYE, Ani Bebek Ölümü Sendromu, Metabolik Hastalıklar, Doğum Travması

Fetüsün Değerlendirilmesi Gereken Durumlar

Fetal hareketlerde yavaşlama Anne karnında serum alfa-fetoproteinlerin yükselmesi Fetal aritmi Hemoglobinopati Preterm eylem hikâyesi Hidroamniyoz, oligohidroamniyoz Enfeksiyonlar Maternal sistematik hastalıklar; anemi, hipertansiyon, diyabet Çoğul gebelik 41. haftasını tamamlamış gebelik Gebelik hipertansiyonu 37 haftadan önce görülen prematür membran rüptürü İntrauterin büyüme geriliği şüphesi Vajinal kanama gibi durumlarda testler uygulanabilmektedir

Gebelik sırasında fetüsün sağlık durumu birçok testle izlenebilir. Prenatal tanı teknikleri .........yöntemler olmak üzere 2’ye ayrılır.

noninvaziv ve invaziv

yüksek frekanstaki ses dalgalarının hasta üzerine uygulanan prob aracılığı ile doku ve organlara gönderilmesiyle, bu dokulardan yansıyan dalgaların yine aynı prob ile alınarak bir ekran üzerine yansıtılmasıdır. en önemli farkı bu amaca ulaşmak için X- ışınlarını kullanmaması yani radyasyon içermemesi, bunun yerine insan kulağının duyamayacağı frekansta ses dalgalarından yararlanmasıdır.

ultrasonografi

USG Amaçları

Fetusun ölçümlerini saptamak Fetal anatomiyi incelemek Fetal sağlığı belirlemektir

...........için 10. gebelik haftasına kadar annenin mesanesi dolu olmalıdır. Bu muayene sırasında annenin sağ veya sol yanına yatması, plasental perfüzyonun sürdürülmesi için önemlidir .

Transabdominal USG

Vajen içine uygulanan .........daha iyi yaklaşacağı için, transabdominal ultrasona göre daha iyi görüntü verir. Özellikle ilk trimestirde gebeliğin olup olmadığı, gebelik yaşı, dış gebelik ve en önemlisi son yıllarda çok önem kazanan konjenital malformasyonların bir kısmının erken tanısı ......... ile yapılmaktadır.

endovajinal USG

Hafta olarak gebelik yaşının hesaplanmasında genel formül;

Fetal tepe-art uzunluğu (cm) + 6,5 = gebelik haftası (tepe-art uzunluğu, fetal başın üst kısmı ile sakrum arası mesafedir.) Tepe-art uzunluğu, 12. Haftadan sonra fetüsün ekstansiyon ve fleksiyonundaki artışa bağlı olarak doğru sonuç vermez

.......ultrason ile fetal bipariyetal çap, femur uzunluğu, abdominal ve baş çevresi ölçümlerinin tespiti ile gebelik yaşı ve fetal ağırlık tahmini yapılabilir.

İkinci trimesterde

..........fetal yaşın değerlendirilmesi zordur. ......trimesterde yapılan ölçümlerde hata payı 3 haftaya kadar değişiklik gösterebilir.

Üçüncü trimesterde

Ultrasonografi: Gebelikte ultrasonografi, ortalama 4 kez uygulanır: .....gebelik haftalarında 11-14. gebelik haftalarında 18.-20. gebelik haftalarında (2. düzey ultrasonografi) 34. gebelik haftasında

5-8.

5-8. gebelik haftalarında yapılan ultrasonografi ile:

Gestasyonel kesenin görülmesi ve gebelik teşhisi (vajinal usg ile 5. hf, abdominal usg ile 6. hf) Fetal kalp atımlarının değerlendirilmesi (vajinal usg 6. hf, abdominal usg 7. hf) Gebelik haftasının belirlenmesi (baş-popo mesafesi –CRL ölçümü)

11-14. gebelik haftalarında yapılan ultrasonografi ile:

Fetal ense kalınlığı (nukal kalınlık) tespiti Nazal kemik ölçümü

18.-20. gebelik haftalarında (2. düzey ultrasonografi) yapılan ultrasonografi ile:

Fetüsün gelişimi Anomali durumu Hidrosefali, Spina bifida, Konjenital kalp defektleri, Hidronefroz ve İskelet displazisi gibi

34. Gebelik Haftasında Ultrasonografi

Gebelik haftası ve fetal ağırlık tahmini Plasentanın konumu, durumu Fetal prezentasyon Amniotik sıvı volümü Fetal hareketler, biyofiziksel profil’i değerlendirmek için uygulanır.

Gebeliğin tanısı Gebelik yaşının saptanması Fetüs sayısı Normal anormal gebelik ayrımı: canlılık, abortus, mol gebelik, dış gebelik, burun kökü, ense kalınlığı Fetüsün gelişiminin değerlendirilmesi: bacak, kafa ve karın çevresi ölçümleri hem bebeğin ağırlığı hem de gelişimi ile ilgili değerli ipuçları verir. Fetüsün ağırlığının tahmin edilmesi Plasentanın yerinin saptanması Amniyon sıvısı hastalıkları Fetal anomalilerin saptanması

gebelikte ultrasonografinin kullanım amaçları

Amniyosentez, koriyon villus biopsisi, umblikal korddan kan örneği alınması ve fetüse uygulanan benzeri girişimler de yine ultrason eşliğinde yapılır. Erken doğum riskinin tahmin edilmesi Plasental akımların değerlendirilmesi Bebeğin cinsiyetinin saptanması

gebelikte ultrasonografinin kullanım amaçları

Ultrasonografi bebeğe ait şu durumların saptanmasında da tek araçtır:

Anne karnında kaybedilen bebeğin saptanması, Fetüsün uterus içinde duruş pozisyonunun saptanması, Gebeliğe eşlik eden myom ve over kisti gibi patolojilerin saptanması, Gebelik sırasında ortaya çıkan karın ağrısı gibi bulguların değerlendirilmesi

.........olarak adlandırılan inceleme ile hamileliğin 20. haftası civarında uterin arter ile umblikal kord içinde bulunan arterdeki kan akımlarının ölçülmesi ve buradaki direncin değerlendirilmesi ile ileride ortaya çıkabilecek preeklampsi, intrauterin gelişme geriliği, ablasyo plasenta, anne karnında bebek ölümü gibi durumlar saptanabilir.

Doppler tarama testi

......... ya da 11-14 testi olarak da bilinen ilk trimester tarama testi Down sendromu ve Trizomi 18 adı verilen kromozomal anomaliye sahip bebekleri gebeliğin çok erken dönemlerinde saptamaya yönelik bir tarama testidir. .........sadece kromozom bozuklukları açısından riski belirler. Nöral tüp defektleri açısından bir risk belirlemez. Tüm tarama testlerinde olduğu gibi bu test de tanı koydurmaz. Sadece hastalık açısından yüksek risk altındaki bebekleri işaret eder ve bu bebeklerde kesin tanıya götüren tanısal testlerin yapılmasını sağlar. Bir başka deyişle testin yüksek risk göstermesi bebekte anomali olduğunun kanıtı olmadığı gibi, riskin düşük çıkması da bebeğin tamamen sağlıklı olduğunu garanti etmez.

İkili tarama testi

11-14 testi temel olarak iki ayrı incelemenin bir arada değerlendirilmesi ile yapılır. Bunlar:

Bebeğin ensesinin arkasında bulunan sıvı kısmın kalınlığının ultrason ile ölçülmesi (fetal ense kalınlığı) , Anneden alınan kan örneğinde gebelik hormonu olan β-hCG'nin serbest kısmının ve PAPP-A (gebeliğe özgü plazma proteini-A/pregnancy associated plasma protein-A) adı verilen bir diğer proteinin ölçülmesidir.

Fetus boynunun arkasında toplanan subkutan sıvı birikimi, ultrasonda siyah görülen bölge nuchal translucency ‐ nt olarak tanımlanır. Fetal ense kalınlığı, ultrasonografide bebeğin boynunun arka kısmında koyu renkli olarak görünen kısmı anlatmak için kullanılan bir terimdir. Gebelik ilerleyip bebek büyüdükçe ense kalınlığı da giderek artar. Bu nedenle ölçüm .........haftalar arasında yapılabilir ve büyük dikkat gerektirir.

11-14.

Genel olarak ense kalınlığı (NT) 3mm den fazla olduğunda patolojik olarak kabul edilir. 11. Haftada NT>2.1 mm 14. Haftada NT>3 mm olması anormal kabul edilir. " CRL" minimum .... mm ve maksimum 84 mm olmalıdır.

Artmış fetal NT’de en sık görülen anomali ..........(Trizomi 13,18,21).

anöploididir

Kromozomal olarak normal fetuslarda en sık anatomik defekt ise .......

kardiak anomalidir.

Fetal ense kalınlığının normalden fazla olabildiği durumlar şunlardır :

Kromozomal bozukluklar: Trozomi 13, Trozomi18, trozomi21 (down sendromu), Turner sendromu(45, X0) Kalp anomalileri Akciğer anomalileri (diyafram hernisi) Böbrek anomalileri Karın duvarı anomalileri (omfalosel, gastroşisiz) Bazı genetik hastalıklar (Arthrogryposis, Noonan sendromu, Smith-Lemli-Opitz sendromu, Stickler sendromu, Jarcho-Levin sendromu İskelet anomalileri

Tepe-art uzunluğu ....mm’ye ulaşınca nazal kemik ultrasonda görülmelidir. Nazal kemiğin ultrasonda görülmemesi trizomi olma riskini artırır. Nazal kemik trizomi 21 de %70, trizomi 18 de %50 oranında görülmez.

Üçlü tarama testi, down sendromu, nöral tüp defekti ve trizomi 18 adı verilen genetik hastalığın anne karnındaki bebekte olma olasılığını saptayan bir kan incelemesidir. Ayrıca üçlü test yardımı ile diğer bazı anomalileri de saptamak olasıdır. Bebeğin karın duvarı anomalilerinde (gastoşisiz ve omfolosel) böbrek anomalilerinde de test sonuçları yüksek çıkabilir. Üçlü tarama testi, hamileliğin 15 ile 22. haftaları arasında yapılabilir. Ancak en doğru sonuçlar .... haftalarda yapılan incelemelerde elde edilmektedir.

16-18.

Üçlü tarama testinde Anne adayından alınan kan örneğinde 3 değişik maddenin incelemesi yapılır. Bunlar: ....

β-hCG Alfa-feto protein (AFP) Estriol (E3)'dir

..............gebeliğin temel hormonudur. Hamileliğin erken dönemlerinde artmaya başlar ve daha sonra yavaş yavaş azalır

Human chorionic gonadotropin (hCG)

..........fetüsün karaciğerden salgılanan bir proteindir. Fetüsten amniyon sıvısına oradan da anne adayının kanına geçer. Gebeliğin seyri sırasında anne adayının kanındaki düzeyi yavaş ama düzenli bir artış gösterir.

Alfa feto protein

............ise yine fetüse ait bir doku olan plasentadan salgılanan bir çeşit östojen hormonudur.

Estriol

Üçlü test Nöral tüp defektlerinde açık olan sinir sisteminden yüksek miktarlarda alfa fetoprotein amniyon sıvısına karıştığı için anne adayının kanındaki düzeyi de normalden ....... olur.

fazla

Üçlü test Down sendromu varlığında β-hCG değerleri normalden .....olarak bulunurken E3 ve AFP düzeyi daha düşüktür.

yüksek

Trizomi 18 varlığında ise her 3 maddenin düzeyi de beklenilenden daha ......bulunur.

düşük

...........tıpkı ikili test ve üçlü test gibi Down Sendromu, nöral tüp defekti ve Trizomi 18 adı verilen hastalıkların bebekte olma riskini belirleyen bir tarama testidir. Diğer iki test ve tüm tarama testleri gibi bebekte hastalık olup olmadığını değil sadece o hastalıkların o bebekte bulunma riskini belirler. Eğer risk kabul edilebilir sınırların üzerindeyse bu anne adaylarında ileri ve tanı koydurucu incelemelerin yapılması gündeme gelir

Dörtlü test

Dörtlü teste incelenen maddeler şunlardır:

Beta-HCG Alfa-feto protein (AFP) Estriol (E3) Dimerik inhibin-a (DIA)

Dimerik inhibin-A (DIA) : İnhibin kadınlarda overde erkeklerde ise testislerde üretilen bir tür hormondur. Beyinden FSH salgılanmasını etkileyerek ovulasyon ve sperm üretimi üzerinde rol oynar. İnhibinin inhibin-A ve inhibin-B olmak üzere 2 türü vardır. Erkeklerde sadece ......üretilirken kadınlarda hem inhibin-A hem de inhibin-B üretimi vardır. Bunlara ek olarak hamile kadınlarda plasentada inhibin-A üretilir ve bu anne adayının kan dolaşımına katılır.

inhibin-B

Yapılan araştırmalarda bebekte Down Sendromu olması durumunda kan inhibin-A düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bu yükseklik nedeni ile inhibin-A düzeylerinin Down sendromu için tarama testi olarak kullanılabileceği düşünülmüştür. Ancak tek başına değerlendirildiğinde inhibin-A Down Sendromlu olguların sadece %41'ini tanıyabilmektedir. Bu nedenle değişik maddeler ile bir arada değerlendirilmeleri yapılmış ve en yüksek duyarlılığın diğer üç madde ile bir arada değerlendirildiğinde elde edildiği bulunmuştur.

Maternal fetal DNA’nın kullanım alanları .......... taramasıdır.

Rh tespiti, cinsiyet ve anöploidi

Bu test yüksek riskli gebelerde gebeliğin .....haftasından sonra gebenin kan örneğinin alınması ve maternal plazmadaki serbest fetal DNA’ nın rölatif miktarının ölçülmesi esasına dayanmaktadır. Test sonucu ile fetal kaynaklı cinsiyet kromozom bozuklukları, 21, 18 ve 13. kromozomlardan elde edilen DNA’nın rölatif miktarına dayanılarak, Fetusun Down sendromu, Edward sendromu veya Patau sendromuna sahip olup olmadığı konusunda bilgi edinilmektedir.

10.

Koryon villus örneklemesi, hamileliğin .....haftaları arasında yapılabilir. Karın duvarı yoluyla yapılan koryon villus örneklemesi, genellikle kombinasyon testinin sonucunun anormal çıkmasından hemen sonra yapılabilir. Koryon villus örneklemesinin sonucu yaklaşık 2 hafta sonra belli olur. Prensip olarak Down sendromu koryon villus örneklemesi ile kesin olarak belirlenir. Bu test nadiren net olmayan bir sonuç verebilir. Böyle bir durumda, emin olmak için amniyosentez testinin de yaptırılması gerekir. Koryon villus örneklemesi, küçük bir abortus riski oluşturur. Bu konudaki ekstra risk yaklaşık 1/200'dir. CVS’in esas avantajı erken gebelik döneminde sonuç elde edilmesi ve böylece sonuç normal ise ailenin anksiyetesini azaltması ya da sonuç anormal olduğunda gebeliğin daha erken sonlandırılabilmesidir. CVS’in avantajları fetal zarlara zarar verilmemesi, doğrudan fetal müdahale olmaması, erken uygulanması ve bol materyal alınabilmesidir. Dezavantajları ise alınan hücrelerin doğrudan fetal hücre olmaması, alınan materyalin mozaisizm ve benzeri problemler nedeniyle klasik sitogenetik tetkikler için ideal olmaması ve amniyosenteze göre tekniğin daha zor olmasıdır.

11-14.

Fetal karyotip Sicle cell anemi Fenilketonüri ............tesbiti için yapılır. Riskleri Dokunun alınamaması Membranların rüptür olması Kateter yerinden amniyotik mayinin sızması İntrauterin enfeksiyon Spontan abortus Alınan doku örneğinin anne dokusundan kontaminasyonu Rh hassasiyetinin gelişmesi

Down sendromu

Plesentadan ................. transservikal, transabdominal ve transvajinal olarak değişik tekniklerle yapılabilmektedir. Uygulama için; Mesanenin dolu olması tercih edilir. Çünkü antevert bir uterus pozisyonu, dolu mesane ile düzelir ve transservikal kateterin yerleştirilmesi kolaylaşır. Materyal, 4cc heparinize medium içeren 20cc’lik enjektör ile çekilir. Daha sonra villüsler, kan ve mukustan ayrıştırılarak laboratuvara gönderilir. Rh negatif annelere, testten sonra RhoGAM yapılarak, olabilecek hassasiyet önlenir.

koryonik villi aspirasyonu,

CVS( koryonik villus örneklemesi) Kontrendikasyonları Aktif enfeksiyon varlığında CVS kontrendikedir. Relatif kontrendikasyonlar; Vajinal kanama veya lekelenme, Uterusun aşırı antevert ya da retrovert olması hastanın vücut pozisyonunun uterusa kolay ulaşabilmeyi ve ultrasonda uterus içeriğinin net görülmesini engellemesidir. İşlemden sonra, ağrı ve vajinal kanama olabilir. Vajinadan sıvı gelmesi çok nadir rastlanan ve hekime hemen haber verilmesini gerektiren bir durumdur. Hasta işlemden sonra istirahat etmeli ve 3 gün boyunca cinsel ilişki, ağır fiziksel aktiviteden kaçınmalıdır.

......en sık kullanılan ve en az komplikasyon oranına sahip prenatal invazif tanı yöntemidir. İlk olarak 19. yüzyılda polihidramniyoslu hastalarda drenaj amaçlı kullanılmıştır. Amniyosentez, amniyotik kaviteye girilip bir miktar amniyon sıvısı alınması işlemidir. Ultrason ekranı eşliğinde işleme uygun incelikte spiral iğne kullanılarak uterusa ve buradan da amniontik kaviteye ulaşılır. Gerekli görülen yaklaşık 15-20 ml. sıvı enjektöre çekilir. Bu esnada ultrasondan fetusun hareketleri göz önünde bulundurulur. Enjektörün çıkarılmasından sonra işleme son verilir. Alınan amnion sıvısı materyali oda sıcaklığında incelemek üzere, bekletilmeden (en geç yarım saat içinde) laboratuvara gönderilir. Amniyosentez, sonrası fetus için gerekli sıvıyı vücut yerine koyar. Alınan miktarı, anne vücudunun yaklaşık 3 saat içerisinde tümüyle yerine koyduğu tahmin edilmektedir. Alınan sıvıda bebeğe ait dökülen canlı hücreler vardır. Bu hücreler özel bir kültür ortamında 18-20 gün içinde bekletilerek üretilir. Üretilen hücreler belli bir safhada toplanılarak kromozomları ayrıştırılır ve mikroskop altında görüntülenerek kromozomlar analiz edilir. Alınan sıvı, normalde iki şey için test edilir: “Alfa feto-protein” in varlığı ölçülür. Bebekte “spina bifida” bulunduğunda, bu proteinin sıvıda bulunan miktarında genellikle artış görülür. Sıvıdaki hücreler fetüsün kromozomlarını araştırmak için kullanılır. Bu araştırmanın sonucunda, bebekte “Down’s sendromu” (mongol’luk) veya daha az görülen kromozom bozukluklarından herhangi birinin olup olmadığının ortaya çıkması mümkündür.

Amniyosentez

Amniyosentez ...... Haftalarda kromozomal ve biyokimyasal değerlendirmede

16-18.

Amniyosentez ......... Haftalarda akciğer matüritesini belirlemek amacı ile yapılır.

30-35.

Normal bir amniyotik sıvıda; Açık renkli ve berraktır. Sıvıda taze kan ..........işaret eder. Fetal orjinli kanama fetüsün, plasentanın ya da kord dolaşımının zarar gördüğünü gösterir. Bilirubin bulunmaz. Bilirubin varlığı Rh etkilenmesine bağlı hemolitik hastalığı gösterir.

ablasyo plasentayı

Mekonyum amniyotik maide bulunmaz. Varlığı ...........gösterebilir.

fetal hipotansiyonu ve fetal distresi

Aminiyotik sıvıda Kreatinin olgun fetüste 2 mg/dlden fazladır. Daha az olması ..........işaret eder.

immatür fetüse

Aminiyotik sıvıda Lesitin/Sfingomyelin 2.0’dan yüksek olması ...........gösterir. Daha az olduğu durumlarda akciğerler yeterli değildir ve RDS riski mevcuttur.

akciğerlerin olgunluğunu

aminiyotik sıvıda Glikoz 45 mg/dl’nin altında bulunur. Term ya da terme yakın dönemlerde artması.................varlığını ve neonatal hipoglisemi riskini gösterir.

fetal pankreasta hipertrofi

Aminiyotik sıvıda Aseilkolinesteraz bulunmaz, varlığı ..........gösterir.

nöral tüp defektini

Aminiyotik sıvıda, Bakteri bulunmaz,varlığı ..........gösterir.

koryoamniyonitisi

Amniyotik Mayide Araştırılabilen Değerler

Alfa-Fetoprotein (AFP) Araştırılması Rh Etkilenmesinin Değerlendirilmesi Fetal Olgunluğun Değerlendirilmesi L/S Oranı (Lesitin / Sfingomyelin Oranı) L/S’ in 2.0 olması RDS gelişme olasılığını en aza indirgemektedir. Mekonyum Tanımlanması

İşlem öncesi USG ile fetal canlılık, gebelik yaşı, fetus sayısı, plasental yerleşim, amniyos sıvı miktarı, uterin anomali ve fetal anomali varlığı değerlendirilmelidir. Amniyosentez uygun spinal iğnelerle yapılır. 20-22 gauge iğne önerilir. Daha ince iğnelerle manipulasyon zorlaşırken daha kalın iğneler ile de fetal kayıp oranında artışlar bildirilmiştir. Amniyosentez eskiden spinal iğnenin uterusa körlemesine giriş yapılması ile yapılmaktaydı. Günümüzde ise ultrason işlemin vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Ultrason incelemesi sonrası cilt asepsisi sağlanır (povidon iyot) ve bölge örtülür. İğne girişi için myoma uteri, plasenta ve lokalize kontraksiyon olmayan uygun bir yer seçilir. Aspire edilen ilk 0.5 cc olası maternal kontaminasyonu minimale indirmek için atılır. Yeni enjektör takılır ve 15-20 cc amniyotik sıvı iki ayrı enjektöre çekilir (hafta başına 1 cc). İğne çıkarıldıktan sonra fetal kardiak aktivite kontrol edilir. İşlem başarısızlığı haline günde en fazla iki defa iğne ile uterusa girilebilir.

amniyosentez işlemi

İşlemden sonra fetal hareketlerde hiperaktivite Vaginal yoldan temiz drenaj yada kanama Uterus kontraksiyonları ve abdominal ağrı Ateşin yükselmesi İlk 24 saatte fetüsün hareket etmemesi

Amniyosentez Sonrası Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

Gebe yaşının 35 ve üstünde olması İkili tarama testinde yüksek risk saptanması Üçlü tarama testinde yüksek risk saptanması Ultrasonografide bebekte anormal bulgu saptanması Aile hikâyesinde zihinsel veya bedensel özürlü birey olması. (öncelikle genetik uzmanı tarafından değerlendirilmesi) Gebeliğinin ilk üç ayı içinde, iki veya daha fazla gebelik kaybı olması Sebebi bilinmeyen ölü doğum veya yenidoğan ölüm hikayesi olması Cinsiyete bağlı geçiş gösteren hastalık riski olması

Amniyosentez Endikasyonları

Yaklaşık her 250 amniyosentez işleminden birinde gebelik kaybı (1/250) Kasılma ve kramplar. Genellikle geçicidir. Amniyotik sıvı sızıntısı veya kanama. Genellikle geçicidir. Enfeksiyon. Nadir olarak gözlenir. Bebeğin fiziksel zarar görmesi. Kan grubu uyuşmazlığı. Testin tekrar edilmesi.

Amniyosentez Riskleri

Bu çalışmada kromozom hastalıklarının tespit başarısı %99,7 olarak bildirilmektedir. Sonucun yanıltıcı olabileceği haller; sıvıya anne hücrelerinin karışması, bebekte hem normal hem anormal hücrelerin olması (mozaisizm), laboratuvarda oluşan kromozomal hasarlara (yalancı mozaisizm) bağlıdır. Kromozom analizi ile tüm genetik hastalıklara tanı konulamaz. Ayrıca bu test her tür özürlülük ve hastalığı göstermez. Bazı genetik hastalıklar, sakatlıklar ve zekâ özürleri bebeğin kromozomları normal olmasına karşın gözlenebilir.

Amniyosentez Güvenirliği

Umblikal kordondan fetal kan örneği alınması işlemidir. Prenatal tanı dışında intrauterin transfüzyon amacıyla da başvurulan bir yöntemdir.

Fetal Kan Örneklemesi–Kordosentez

Fetal kan örneklemesi .........gebelik haftasından sonra prenatal tanı için geç kalınmış olgularda uygulanır. Bu teknikte kordonun plesantaya yapıştığı alana yakın yerden 8-15 cm uzunluğunda kalın bir iğneyle girilir ve yaklaşık 1-4 ml kan alınır. İğne çekildikten sonra bölgeye birkaç dakika pamuk tamponla bası uygulanır.

20.

Fetal karyotipin Fetal enfeksiyonun Trombosit hastalıklarının Fetal kan grubunun Fetal metabolik hastalıkların Fetal sağlığın (pH, PO2) belirlenmesi İsoimmunizasyonun tanı ve tedavisi

fetal kan örneklemesi-kordosentez endikasyonları

Fetoskopi–Embriyoskopi Fetoskopi ideal olarak gebeliğin .......fetal haftasında intrauterin olarak endoskopik probun amniyon kesesi içine sokularak görüntünün alınması işlemidir. 11-36. haftalar arasında uygulanır. Transervikal ya da transabdominal uygulanabilen endoskopik bir tekniktir. Embriyo ya da fetüsün direkt olarak gözlenmesinin yanında amniyon, fetal kan ve doku örneklemeleri amacıyla da kullanılmaktadır. Embriyo/ fetüsün direk gözlenmesinde fetal baş, yüz, dorsal ve ventral duvarlar,dudaklar, umblikal kordon ve saç incelenir. Uygulama zamanı ortalama 10 dakikadır ve fetüsün görüntülenebilme başarısı yaklaşık %95’ tir. Fetal hemaglabinopoti, immunodefisiensi hastalığı, koagulasyon bozukluğu ve metabolik hastalıklar, kromozom anomalileri, Rh hassasiyeti ve ciddi deri defektlerini teşhis etmeye yarar.

18-20.

Fetoskopiden sonra anne ve fetus kan basıncı, nabız, fetus kalp sesleri, uterin aktivite, vajinal kanama ve amniyotik mayi kaybı açısından birkaç saat izlenir. Bir komplikasyon gelişmeyeceğine emin oluncaya kadar anne hastanede tutulur. Rh negatif annelere Rh(D) immunglobilin verilir. Antibiyotik ve tokolitik ajanlar (kontroksiyonları önlemek için), proflaktik olarak istenmişse uygulanır. Hastaneden çıkmadan önce fetus ultrasonla değerlendirilir. Anne 1-2 hafta güç gerektiren aktivitelerden kaçınması ve herhangi bir ağrı, kanama, ateş, Amniyotik mayi sızıntısı olduğu taktirde rapor etmesi konusunda bilgilendirilir. Bu işlemde ekstemiteler, spinal korda, genital bölgeye ve yüze ait dışta olan anomaliler gözlenebilir.

.........) Sıklıkla nörokutantanse, nöromuskuler, hepatosellüler, pulmoner, renal hastalıkların tanısı amacıyla kullanılmaktadır. ..........direkt fetoskopik görüntüleme ya da devamlı ultrasonografik yönlendirme altında uygulanır. Ultrasonografik girişimlerde transabdominal yol tercih edilmektedir. İşlem öncesinde örnekleme yapılacak doku bölgesi ve biyopsi noktası belirlenir. Örnekleme yapılacak dokular arasında fetal karaciğer, akciğer, böbrek kas ve sinir yapıları sayılabilir.

Fetal Doku Örneklemesi (FTS)

Fetal Biyofiziksel Profil (FBP) FBP, ultrasonografi ile multipl fetal aktivitelerin saptanması ve amnios sıvısı miktarı ölçümüne dayanır. Biyofiziksel profilde değerlendirilecek 5 kriter vardır. Bunlar: ........... dur.

Fetüsün solunum hareketi, Fetüsün vücut hareketi, Tonüsü Amniyotik mai volümü, Fetal kalp atım reaksiyonu

Fetüsün solunum hareketi, Fetüsün vücut hareketi, Tonüsü Amniyotik mai volümü, Fetal kalp atım reaksiyonu İlk dört kriter USG ile incelenir. Fetal kalp atım reaksiyonu ise .........ile değerlendirilir. Bu beş değer birlikte fetüs statüsünü tayin eder. Her bir kriter için normal ve anormal bulgular vardır.

‘NONSTRESS TEST’

6 puan şüpheli bir durumu gösterir. Bu nedenle test 12-24 saat içerisinde tekrarlanır. Eğer fetüs termde ise doğum gerçekleştirilir. Yapılan çalışmalarda biyofiziksel profilden alınan puan azaldıkça doğumdan sonra ilk bir hafta içinde perinatal mortalite hızında artma olduğu bulunmuştur

Non-stress Test Spontan ya da uyarılmış fetal hareketler sırasında, fetal kalp hızındaki değişiklikleri değerlendirmektedir. Fetüsün parasempatik ve sempatik sinir sistemi gebeliğin 30-32.haftasında olgunlaşmaktadır. Fetal hareketler ile birlikte kalp atımların hızlanması kalp atımların hızlanması 30. gebelik haftasından sonra ortaya çıkmaktadır. NST ........ gebelik haftasından itibaren uygulanmaktadır. Anne karnına 2 prob bağlanır.

32. 33.

uterustaki kontraksiyonları ölçen ve kaydeden mekanik olarak çalışan “............”, diğeri ise fetal kalp atımlarını doppler yöntemi ile saptayan ve grafik halinde kaydeden “fetal kalp hızı probu”dur.

kontraksiyon probu

Riski olmayan gebeliklerde NST uygulamasının 36. gebelik haftasından sonra haftada bir, 40. gebelik haftasından sonra ise ....... günde bir tekrarlanması önerilir.

2-3

...... haftadan küçük fetuslarda NST yapılmaz çünkü fetus henüz bu tür tepkiler verecek kadar gelişmemiştir.

......... Abdomene, uterin ve fetal hareketleri tespit eden tokodinomometre ile fetal kalp hızını tespit eden transduser yerleştirilir. Algılanan kontraksiyonlar ve kalp sesleri cihaz tarafından bir grafik kağıt üzerine aktarılır. İşlem en az 20 en fazla 40 dakika içinde yapılmalıdır.

NST İşlemi

......: 10 dakikalık süre içinde ortalama fetal kalp hızını tanımlar, normalin dışındaki değişimler taşikardi ve bradikardi olarak tanımlanır.

Temel hız-Bazal hız

Fetal Taşikardi: Fetal kalp hızının 10 dakikalık süre içinde 160 atım ve daha fazla olmasıdır. Orta şiddette taşikardi dakikada 160-180 atım, ciddi taşikardi ise dakikada 180 atımdan daha fazladır. Taşikardi nedenleri; ..........

prematurite, annede hipertermi, fetal hipoksi, fetal enfeksiyon, fetal anemi, annenin anksiyetesi, fetüsün hareketleri ve bazı ilaçların anneye uygulanmasıdır.

Fetal Bradikardi: 10 dakikalık süre içinde fetal kalp hızının 120 atımdan daha az olmasıdır. Hafif bradikardi dakikada ortalama 100-120 atım, orta bradikardi dakikada 100 atımdan daha az, ciddi bradikardi ise dakikada 70 atım ve daha azdır. Bradikardi nedenleri; .........

fetal hipoksi, annenin ısı kaybı, umblikal kord prolapsusu lokal anezteside kullanılan bazı ilaçlardır.

Periyodik Değişimler: Periyodik değişimler fetal kalp hızının, uterus kontraksiyonları ile ilişkili olarak yavaşlama ve hızlanma göstermesidir.

.......: Fetal kalp hızındaki artmayı tanımlar. Normalde fetus hareket ederken, kalp hızı artar. Fetus sakinleşince kalp hızı da normale döner. Bu artış genellikle uterus kontraksiyonu ile ilişkili olarak ortaya çıkar. Kontraksiyon sırasında plasental dönüş azalmakta ve fetal hipotansiyon ortaya çıkmaktadır. Bu durumu kompanse etmek için ortaya çıkan taşikardi fetal sağlığın iyi olduğuna işaret eden bir bulgudur.

Hızlanma (akselerasyon)

........: Monitörde kontraksiyonlar sırasında fetal kalp hızında görülen yavaşlamadır. Erken, geç ve değişken olarak üç tipi vardır.

Yavaşlama (deselerasyon)

.......: Uterus kontraksiyonları ile eş zamanlı ortaya çıkar. Yavaşlamanın en derin noktası kontraksiyonun en doruk noktasıdır. Erken deselerasyon genellikle fizyolojiktir ve daha çok fetüs başı perineye dayandığında ortaya çıkar. Eylemin başında ortaya çıkması baş-pelvis uyuşmazlığını düşündürür.

Erken Deselerasyon

........: Anneden plasentaya giden kan akımı tehlikeye girdiğinde fetal kalp hızı yavaşlar. Bu yavaşlama kontraksiyonun başlaması ile hemen ortaya çıkmaz. Uterus kontraksiyonlarının basıncı arttıkça fetal kalp hızı düşmeye devam eder ve fetüsün oksijeni azalır. Kontraksiyonu takiben uterusa olan kan akımın artmasıyla normale döner. Plesantal dolaşımdaki akut bir sıkışmaya bağlı gelişen geç yavaşlamalar anneyi sol yana çevirme, oksijen uygulama ile düzeltilebilir. Bu durumun esas nedeni uterin hiperaktivite ve plasental duvarlarda sıkışmaya bağlı akut bir hipoksinin gelişmesidir. Bazen annenin sırt üstü yatmasıyla da geç deselerasyon olabilir. Burada mekanizma; uterusun vena cava infreriora baskı yapması sonucu venöz dönüşün ve buna bağlı olarak kardiyak output un düşmesidir. Yapılması gereken anneyi sol yana yatırmaktır.

Geç Deselerasyon

.........: Kontraksiyonlar ile fetal kalp hızı arasında zaman ve şekil olarak bir ilişki yoktur. Umblikal kord sıkışması sonucu gelişen bir yavaşlamadır. Fetal hipoksi gelişir. Deselerasyondaki değişkenlik kordun sıkışma derecesinin her kontraksiyonda farklı olmasındandır.

Değişken Deselerasyon

Uterusta oksitosin hormonu yardımıyla 10 dk içerisinde 40-60 sn. süren 3 kasılma sağlanır, bu sırada bebek kalp hareketlerinin kasılmalarla ilişkisi değerlendirilir. Kontraksiyonlar sırasında plasental kan akımında azalma olacağından plasental yetmezliği olan hastalarda bu azalma oksiyensizliğe neden olacak ve NST de kalp atışlarında deselerasyonlar gözlenecektir. Plasental yetmezliği olmayanlarda ise bebek bu azalmayı tolere edecek ve kalp atışlarında azalma olmayacaktır.

kontraksiyon stres test CST

CST uygulanması için doğum eylemi kasılmalarının varlığı gerekir. Anne adayı doğum eyleminde değilse, meme ucu uyarısı yöntemi ile ya da serumla oksitosin verilerek 10 dakikada üç adet en az 40 saniye süren kasılmalar ortaya çıkarılır ve teste başlanır. Kardiotokografi cihazının hem kalp seslerini algılayan probu hem de uterus kasılmalarını algılayan probu karna yerleştirilerek teste başlanır. Cihaz test süresince bebeğin kalp atışlarında meydana gelen değişiklikler ile kasılmalar arasındaki ilişkiyi kağıda aktarır. Bu kağıda CST trasesi adı verilir

.....: (REAKTİF NST)10 dk içinde en az 3 kontraksiyonda akselerasyonların olması

NEGATİF

.......: uterus kontraksiyonlarının % 50 sinden fazlasında geç deselerasyonların görülmesi

POZİTİF

Erken doğum tehdidi Çoğul gebelik sezaryen ya da myomektomi ameliyatı geçirmiş hastalar Plasenta previa Plasenta dekolmanı Servikal yetmezlik olanlar

CST kontrendikasyonlar

CST işlemi 28. Gebelik haftasından önce yapılmaz. Test pozitif olduğunda, bebeğin doğumu gebelik ayı erken olduğunda risklidir. Bu nedenle ....Haftalarda uygulanır.

32-34.

Normal hareket sayısı değişmekle birlikte sağlıklı bir fetus 3 saat içinde en az 10 kez hareket eder. Anneye, 3 saat içinde 10 hareketten daha az hareket ortaya çıkıyorsa ya da fetusun hareketlerinde yavaşlama oluyorsa ya da 10 hareketin oluşması her gün daha uzun sürerse hemen doktor ile ilişki kurması gerektiği açıklanır.

Anne, elini fundusa koyarak fetal hareketleri hisseder. Ani ve kuvvetli hareketleri takiben hareketlerin kesilmesi, akut fetal distres için karekteristlik işarettir. Bu tip fetal aktivite hisseden anne durumu derhal doktora bildirmelidir. Ayrıca fetal istirahat ve uyku durumunda, fetusun hareketlerinde durma ve yavaşlama olacağı anneye anlatılmalıdır. Fetus istirahatta iken en az bir saat için fetal hareketler hissedilmeyebilir.

İşlem öncesi gebe ve ailesi işlemin neden ve nasıl yapılacağı, kullanılan araç gereçler ve işlemin olası risklerine karşı bilgilendirilir. İşlem için izin alınır, bilgilendirilmiş onam formu imzalatılır. Gebe ve eşine işlemle ilgili korkularını ve duygularını ifade etmeleri için yardımcı olunur. Gebede aşırı bir gerginlik, anksiyete varsa hekimin önerdiği premedikasyon uygulanır. Ultrason eşliğinde gerçekleştirilen işlemlerde mesanenin dolu olması sağlanır. Ultrason eşliğinde gerçekleştirilen işlemlerde mesanenin dolu olması sağlanır Gebenin yaşam bulguları ve fetal kalp hızı kontrol edilir. Transabdominal yapılacak olan işlemlerde hastaya supin ya da sol yan pozisyon verilir. Cilt temizlenir ve herhangi bir anestezi uygulanmayabilir bu konuda gebe bilgilendirilir. İşlem sırasında aseptik koşullara dikkat edilir. Maternal feto-plesental ünitenin zarar görmesini engellemek amacıyla ekip desteklenir. İşlem sırasında solunum egzersizleri ile gebenin gevşemesi sağlanır. İnvaziv girişimlerde bölge işlem sonrası kanama ve enfeksiyon açısından gözlenir. İnvaziv işlemlerde işlem sonrası 30 dk ara ile anne ve fetüs kontrol altına alınır. İşlem sonunda kanama kontraksiyon akıntı kontrol edilir. Gebeye işlemin olası komplikasyonları hatırlatılır. Gebeye ilk gün istirahat etmesi ve 3 gün yoğun aktiviteden kaçınması söylenir. Rh negatif anneye invaziv girişimler sonrası Rh immun globülin yapılır.

anne ve çocuk beslenme 1. hafta ve 2. hafta

İlayda Özcan · 58問 · 1年前

anne ve çocuk beslenme 1. hafta ve 2. hafta