Wyk. Psy. Hist.

80問 • 1年前

問題一覧

Problem w filozofii i metodologii nauki, który dotyczy kryteriów odróżnienia poznania naukowego od innych rodzajów poznania, czyli od nie-nauki. (Wynika z trudniści odpowiedzenia na pytanie czym jest nauka, jaka jest jej istota czy specyfika)

problem demarkacji

Najczęściej wyróżniane kryteria demarkacji (czyli kryteriów odróżnienia nauki od nie-nauki)

stosowanie metod naukowych, podejście empirycznie do przedmiotu nauki, opisywanie świata obserwowalnego, dążenie do pewności ustaleń, kumulacja i rozwój wiedzy

Współcześnie by odróżnić naukę od nie-nauki stosuje się:

więcej niż jedno kryterium (bo żadne nie jest w pełni rozstrzygające)

O tym co jest naukowe, a co nie jest, decyduje społeczność uczonych na zasadzie ...1..., czyli ...2...

consensusu, intersubiektywnej zgodności

Istnieje consensus, że:

psychologia jest nauką empiryczną

Ponieważ psychologia jest nauką empiryczną, to: psycholog-badacz powinien tak poprowadzić badanie i tak sformułować raport z tego badania, by każdy inny badacz mógł go odczytać i krytycznie się do niego odnieść

zasada intersubiektywności komunikowalnej

Ponieważ psychologia jest nauką empiryczną, to: każdy psycholog-badacz powinien móc na podstawie dostarczonego przez autora badania raportu dokonać replikacji badania i uzyskać taki sam - w granicach błędu – wynik

zasada intersubiektywności kontrolowalnej albo sprawdzalnej

np.: Czy agresja u dzieci przedszkolnych ma związek z ilością czasu spędzanego przez nie w „świecie wirtualnym”?

Pytanie badawcze

testowalna idea lub predykcja jest odpowiedzią na pytanie badawcze, stawianą gdy mamy podstawy teoretyczne lub empiryczne by ją postawić

Hipoteza

(badane czynniki), w powyższym przykładzie: agresja u dzieci przedszkolnych ilość czasu spędzanego w „świecie wirtualnym”

Zmienne

Do metody badawczej zalicza się:

osoby badane, narzędzia (sposób operacjonalizacji (pomiaru) zmiennych), przebieg badania (procedura badawcza)

Badania opisowe to:

obserwacja w warunkach naturalnych, studium przypadku (case study), sondaż

staranne, systematyczne i pozbawione tendencyjności zbieranie danych dot. danego obszaru (np. zachowań agresywnych u dzieci przedszkolnych)

obserwacja w warunkach naturalnych

studium, które koncentruje się na jednym przypadku (np. wysoce agresywnym dziecku, uzdolnionej pamięciowo osobie)

studium przypadku (case study)

zestaw pytań zadawanych osobie badanej, a dot. jej przekonań, preferencji etc. (np. ankieta wśród przedszkolanek dot. zachowań agresywnych dzieci, ... dot. preferencji wyborczych)

sondaż

taki związek między czynnikami występującymi w środowisku naturalnym, w którym zmianie wartości jednej zmiennej towarzyszy zmiana wartości drugiej zmiennej

korelacja

Warunki badania eksperymentalnego:

możliwość manipulowania zmienną niezależną, czyli przyczyną, dobór losowy do grup, może być przeprowadzony w laboratorium, może być przeprowadzony w terenie

Zmienna niezależna to

przyczyna, da się nią manipulować

Zmienna zależna to

skutek, nie da się nią manipulować

Za wynik prowadzonych badań przyjmuje się:

średnią reakcji całych podgrup

opisują lub podsumowują uzyskane dane, np. średnia, rozstęp, mediana, modalna etc.

Statystyki opisowe

testy które sprawdzają czy uzyskane różnice są, czy nie są, istotne (a zatem są lub nie są przypadkowe)

Wnioskowanie statystyczne

Zależności odkrywane przez psychologię są formułowane w kategoriach:

probabilistycznych (statystycznych)

w 1879 r. na Uniwersytecie Lipskim założył pierwsze laboratorium psychologiczne Uznawany JAKO TWÓRCA PSYCHOLOGII NAUKOWEJ

Wilhelm Wundt

świat jest poznawalny dzięki rozkładaniu go na części składowe i badaniu właściwości tychże części.

redukcjonizm

funkcjonowania takich złożonych całości (jak np. organizm) nie da się wyjaśnić poprzez wyjaśnienie tego jak funkcjonują jego części.

anty-redukcjonizm

ZADANIA PSYCHOLOGII WG WUNDTA W I FAZIE JEGO AKTYWNOŚCI NAUKOWEJ Analiza i systematyzacja treści świadomości: Wyodrębnianie coraz to prostszych - aż do najprostszych - składników świadomości

atomizm

ZADANIA PSYCHOLOGII WG WUNDTA W I FAZIE JEGO AKTYWNOŚCI NAUKOWEJ Analiza i systematyzacja treści świadomości: Rekonstruowanie z nich treści złożonych, czyli struktur psychicznych przede wszystkim na podstawie praw asocjacyjnych

strukturalizm

ZADANIA PSYCHOLOGII WG WUNDTA W I FAZIE JEGO AKTYWNOŚCI NAUKOWEJ:

Analiza i systematyzacja treści świadomości, Przyporządkowanie treści świadomości – na zasadzie paralelizmu – bodźcom fizycznym i procesom fizjologicznym

wglądanie do wnętrza, PSYCHOLOGIA JAKO NAUKA O ŚWIADOMOŚCI

introspekcja eksperymentalna

METODY BADAWCZE PSYCHOLOGII WG WUNDTA:

Podstawowa: introspekcja eksperymentalna, Pomocnicza: obserwacja obiektywna służąca do opisu obiektywnych zjawisk towarzyszących treściom świadomości

Podstawowa tematyka badawcza psychologii introspekcyjnej (klasycznej):

wrażenia, czasy reakcji, spostrzeżenia, uwaga, pamięć, kojarzenie wyobrażeń, procesy fizjologiczne towarzyszące uczuciom, ...

Typowe wyposażenie laboratorium psychologii introspekcyjnej (klasycznej):

chronometry, tachistoskopy, estezjometry i inne przyrządy do mierzenia wrażeń zmysłowych, .

TYPOWE BADANIA W LABORATORIUM WUNDTA Typowy przebieg badania: stworzenie obiektywnych warunków mających wywołać dane zjawisko ...

...

skupienie uwagi i woli na konkretnym wrażeniu (wyobrażeniu)

apercepcja

każde zjawisko psychiczne jest efektem wszystkich procesów psychicznych zachodzących w umyśle w danym momencie, (ale nie można go sprowadzić do prostej sumy tych procesów, bo jest czymś – w stosunku do nich – nowym.)

„Synteza twórcza” („twórcze rezultanty”)

WUNDTOWSKI PROGRAM DWU PSYCHOLOGII Psychologia eksperymentalna, fizjologiczna, (indywidualistyczna)

badająca proste zjawiska psychiczne (np. wrażenia)

WUNDTOWSKI PROGRAM DWU PSYCHOLOGII Psychologia nieeksperymentalna, historyczno-kulturowa, antyindywidualistyczna

badająca zjawiska złożone, takie jak myślenie, mowa etc.

EKSPERYMENTALNE BADANIA MYŚLENIA SZKOŁY WURZBURSKIEJ Wyniki: W świadomości badanych oprócz zwykłych świadomych wyobrażeń pojawiały się myśli nieobrazowe, czyli ...?

przelotne, prawe niewyrażalne świadome poczucia

EKSPERYMENTALNE BADANIA MYŚLENIA SZKOŁY WURZBURSKIEJ (za czasów introspekcji) Wnioski:

Myślenie jest procesem nieświadomym,, a owe poczucia są jego świadomymi wskaźnikami

PSYCHOLOGIA POSTACI Początek: Max Wertheimer: Eksperymentalne badania nad widzeniem ruchów (1912), czyli opis badań nad spostrzeganiem

ruchu pozornego (zjawiska phi)

PSYCHOLOGIA POSTACI nie tylko nie są sumą swoich części, ale wręcz przeciwnie, części wchodzące w skład całości mogą nabierać cech, których poza tą organizacją nie mają

Całości (postaci, niem. Gestalt), (zasada prymatu całości nad częścią)

PSYCHOLOGIA POSTACI Każda całość dąży do swojej postaci doskonałej

(zasada pregnancji)

JAKO TWÓRCA PSYCHOLOGII AMERYKAŃSKIEJ

WILLIAM JAMES

Życie psychiczne (świadomość) jest mechanizmem przystosowania człowieka do środowiska, a więc ma określoną funkcję, stąd

funkcjonalizm

Psychologia to nauka przyrodnicza, zajmująca się opisem i wyjaśnianiem stanów psychicznych (tj. stanów świadomości) Tak uważa:

WILLIAM JAMES

PODSTAWOWE CECHY ŚWIADOMOŚCI WG W. JAMESA:

Ciągłość, Zmienność, Wybiórczość, Intencjonalność, Subiektywność

świadomość płynie jak rzeka lub strumień, nie zawiera żadnych przerw czy odstępów

Ciągłość

stany świadomości ciągle się zmieniają, żaden stan który już minął nie może powrócić i być taki sam jak wcześniej

Zmienność

świadomość nieustannie dokonuje wyborów, pomijając większość rzeczy z którymi się styka

Wybiórczość

świadomość zawsze odnosi się do czegoś, czegoś dotyczy

Intencjonalność

świadomość jest zawsze czyjaś i zawsze występuje w niej ja podmiotowe i ja przedmiotowe (the I i the me)

Subiektywność

Główne zadanie psychologii: rozpoznawanie i opisywanie struktur świadomości oraz ich składników (elementów), a także przyczyn dla których te elementy łączą się w takie, a nie inne struktury.

STRUKTURALIZM EDWARDA TITCHENERA

psychoanaliza, czyli...?

odczytywanie ukrytego znaczenia, NAUKA O NIEŚWIADOMOŚCI

TERAPIA I METODA PSYCHOANALITYCZNA

Cel: usuwanie objawów neurotycznych, Środek: likwidowanie konfliktów wewnętrznych, Technika: psychoanaliza, czyli odczytywanie ukrytego znaczenia

psychoanaliza, czyli odczytywanie ukrytego znaczenia:

objawów neurotycznych, wypowiedzi (technika wolnych skojarzeń), marzeń sennych i marzeń na jawie, czynności pomyłkowych (przejęzyczeń, gubienia przedmiotów, zapominania)

SUPER-EGO

zasada moralności; uwewnętrznione normy społeczne

EGO

zasada realizmu

zasada przyjemności; libido i Tanatos

Kto uważał, że: Stały konflikt między zasadami rozkoszy, realizmu i moralności (a więc id, ego i superego). Albo świadomością i nieświadomością. Konsekwencje tego konfliktu: frustracje powodowane niezaspokojeniem potrzeb lęk i poczucie winy powodowane ich realizacją niezgodną z zasadami moralności mechanizmy obronne

SIGMUND FREUD

ROZWÓJ TEORII SIGMUNDA FREUDA Stały konflikt między ...1... Konsekwencje tego konfliktu: ...2...

zasadami rozkoszy, realizmu i moralności (a więc id, ego i superego). Albo świadomością i nieświadomością., frustracje powodowane niezaspokojeniem potrzeb, lęk i poczucie winy powodowane ich realizacją niezgodną z zasadami moralności, mechanizmy obronne

FREUDOWSKIE MECHANIZMY OBRONNE (LISTA SPORZĄDZONA PRZEZ ANNĘ FREUD)

Wyparcie, Zaprzeczanie, Przemieszczenie, Projekcja, Racjonalizacja, Sublimacja, Reakcja upozorowana, Regresja

usunięcie ze świadomości czegoś co powoduje lęk

Wyparcie

zaprzeczanie istnieniu zewnętrznego zagrożenia lub traumatycznego zdarzenia (tego nie było)

Zaprzeczanie

np. agresji z szefa na kolegę, jestem zła na szefa ale wyrzywam się na koledze

Przemieszczenie

przypisywanie własnych impulsów komuś innemu, np. Ja chcę zdradzić więc inni też

Projekcja

takie przeinterpretowanie zachowania, żeby uczynić je bardziej akceptowalnym

Racjonalizacja

np. skierowanie energii seksualnej na twórczość artystyczną, albo zamiast zemsty na pijanym kierowcy to zostanie policjantem

Sublimacja

powrót do wcześniejszego, mniej frustrującego okresu życia i zachowań z tego okresu

Regresja

np. ktoś, komu nie dają spokoju impulsy seksualne angażuje się w kampanię przeciw pornografii Zmniejszenie niepokoju poprzez przyjmowanie przekonań przeciwnych do własnych, które dzięki temu zostaną wyparte

Reakcja upozorowana

Każde stadium rozwojowe skupia się na swoistej strefie erogennej

TEORIA ROZWOJU PSYCHOSEKSUALNEGO

1. od urodzenia do końca 1. roku życia – strefa erogenna: usta 2. od 1. do ok. 3 roku życia – strefa erogenna: odbyt 3. 4-5 rok życia – satysfakcja erotyczna wiąże się z pieszczeniem i pokazywaniem genitaliów (kompleks Edypa) 4. od 5 do 12 roku życia 5. od początku dojrzewania Stadia:

Oralne, Analne, Falliczne, Latencji, Genitalne

Libido jest ogólną energią życiową, nie ma charakteru seksualnego. Podstawowymi determinantami zachowania są motywy społeczne, a nie biologiczne. W pierwszych latach życia naturalnym stanem człowieka jest bezradność, ale już w pierwszych latach życia kształtuje się indywidualny styl przezwyciężania (kompensowania) własnej niższości, bo ludzie mają wrodzony instynkt mocy. Ale zdarza się, że intensywne poczucie niższości może się utrwalić w postaci kompleksu niższości (często nieświadomego) Zadaniem psychoterapii jest uświadomienie przyczyn schorzenia, krytyczna refleksja nad własnym stylem życiowym oraz zmiana warunków środowiskowych

PSYCHOLOGIA INDYWIDUALNA ALFREDA ADLERA

Libido - ogólna energia życiowa, która może być skierowana na zewnątrz (ekstrawersja), albo do wewnątrz (introwersja). Oprócz nieświadomości indywidualnej istnieje nieświadomość kolektywna (zbiorowa). Główną przyczyną zaburzeń jest zrywanie łączności między nieświadomością indywidualną i kolektywną.

PSYCHOLOGIA ANALITYCZNA CARLA GUSTAWA JUNGA

wyraża się symbolicznie w tematyce mitologicznej, biblijnej, w legendach, baśniach itp., a u jednostki – w snach, twórczości i zaburzeniach zawiera doświadczenia wcześniejszych pokoleń oraz zwierząt, w tym tzw. archetypy, które są odziedziczonymi tendencjami behawioralnymi.

Nieświadomość kolektywna

Przyczyną nerwicy jest tzw. lęk podstawowy, którego źródłem są nieprawidłowe relacje z rodzicami we wczesnym dzieciństwie. By się przed tym lękiem chronić dziecko wytwarza sobie: pewne strategie radzenia, które jeśli się utrwalą, stają się potrzebami neurotycznymi, np. potrzebą władzy, niezależności, albo uległości. wyidealizowany obraz siebie

KAREN HORNEY

kluczowe w terapii nerwic jest uświadomienie sobie przyczyn własnego zaburzenia

to PODOBIEŃSTWO MIĘDZY KONCEPCJAMI FREUDA I JEGO NASTĘPCÓW

Podstawowa energia życiowa ma u Freuda charakter ...1..., a u jego następców ...2...

biologiczny (popęd seksualny), społeczny (archetypy, dążenie do mocy, lęk podstawowy)

Te archetypy z psychoanalizy

.., ..

Podstawowa metoda terapeutyczna: Freuda: ...1... Adlera: ...2... Junga: ...3... Horney: ...4...

technika swobodnych skojarzeń, refleksja krytyczna nad własnym stylem życiowym oraz zmiana warunków środowiskowych, odczytywanie symboliki kulturowej, odkrywanie ja realnego

ANG. Rozprawka

Paula R · 18問 · 2年前

ANG. Rozprawka