ログイン

Psy. Roz.

Psy. Roz.
77問 • 1年前
  • Paula R
  • 通報

    問題一覧

  • 1

    Co to?

    Wywiady i kwestionariusze

  • 2

    Co to?

    Metody kliniczne

  • 3

    Co to?

    Obserwacja naturalistyczna

  • 4

    Co to?

    obserwacja standaryzowana

  • 5

    Co to?

    studia przypadków

  • 6

    Co to?

    etnografia

  • 7

    Co to?

    metody psychofizjologiczne

  • 8

    poziom zróżnicowania danej cechy, który można przypisać czynnikom dziedzicznym.

    dziedziczność

  • 9

    model Bronfenbrennera podkreślający, że rozwijająca się osoba znajduje się w kilku systemach środowiskowych, które wzajemnie na siebie oddziałują, a także wchodzą w interakcje z jednostką, wpływając na jej rozwój.

    teoria systemów ekologicznych

  • 10

    bezpośrednie otoczenie (w tym relacje i czynności), z którym ma kontakt jednostka; najgłębsza ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera

    Mikrosystem

  • 11

    rodzina, żłobek, przedszkole to:

    Mikrosystem

  • 12

    wzajemne relacje między mikrosystemami (elementami bezpośredniego otoczenia jednostki); druga ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera.

    Mezosystem

  • 13

    Np: zdolność dziecka do nauki w szkole zależy od jakości wskazówek udzielanych przez nauczycieli oraz od zakresu, w jakim rodzice cenią zajęcia szkolne i konsultują się oraz współpracują z nauczycielami.

    Mezosystem

  • 14

    systemy społeczne, których dzieci i nastolatki nie doświadczają bezpośrednio, lecz mimo to mogą one wpływać na ich rozwój; trzecia ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera.

    Egzosystem

  • 15

    Np: rada szkoły, środki masowego przekazu, środowisko pracy rodziców

    Egzosystem

  • 16

    większy kontekst kulturowy lub subkulturowy, w którym zachodzi rozwój; najbardziej zewnętrzna ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera.

    Makrosystem

  • 17

    Np: kultura, przepisy prawne, historia

    Makrosystem

  • 18

    w teorii systemów ekologicznych zmiany jednostki lub środowiska zachodzące w czasie i wpływające na kierunek rozwoju.

    Chronosystem

  • 19

    proces, poprzez który dzieci przyswajają poglądy, wartości i zachowania uważane za pożądane i odpowiednie w ich kulturze lub subkulturze.

    socjalizacja

  • 20

    dwie lub więcej osób, związanych urodzeniem, małżeństwem, adopcją lub wyborem, odczuwających więzi emocjonalne i mających wobec siebie obowiązki.

    rodzina

  • 21

    złożona sieć relacji, interakcji i form wpływu, charakteryzująca rodziny, składające się z więcej niż trzech członków.

    rodzina jako system społeczny

  • 22

    jednostka rodzinna składająca się z żony/matki, męża/ojca oraz ich podopiecznych lub dzieci.

    tradycyjna rodzina nuklearna

  • 23

    grupa osób spokrewnionych pochodzących z więcej niż jednej rodziny nuklearnej (np. dziadkowie, ciotki, wujkowie, siostrzeńcy, bratankowie), które mieszkają razem, tworząc gospodarstwo domowe.

    rodzina wielopokoleniowa

  • 24

    wymiar wychowania opisujący ilość responsywności i uczuć wykazywanych przez rodzica w stosunku do dziecka.

    akceptacja/responsywność

  • 25

    wymiar wychowania opisujący, jak ograniczający i wymagający są rodzice.

    wymagania/kontrola

  • 26

    metoda restryktywnego wychowania, w której dorośli wyznaczają dzieciom wiele zasad, oczekują całkowitego posłuszeństwa oraz polegają raczej na sile niż na rozsądku przy egzekwowaniu posłuszeństwa.

    styl autorytarny

  • 27

    elastyczny, demokratyczny styl wychowawczy, w którym serdeczni, akceptujący rodzice dostarczają dziecku kierownictwa i kontroli, jednocześnie pozostawiając mu pewną wolność w decydowaniu, w jaki sposób najlepiej sprostać wyzwaniom i wymaganiom.

    styl autorytatywny

  • 28

    metoda wychowania, w której skądinąd akceptujący dorośli stawiają swoim dzieciom małe wymagania i rzadko starają się kontrolować ich zachowanie.

    styl permisywny

  • 29

    metoda wychowania, która jest zarówno powściągliwa (a nawet wroga) i nadmiernie permisywna, jakby rodzice nie dbali ani o własne dzieci, ani o to, co się z nimi stanie.

    styl zaniedbujący

  • 30

    próby regulowania zachowania dziecka lub nastolatka poprzez silną dyscyplinę oraz nadzorowanie jego zachowań.

    kontrola behawioralna

  • 31

    próby regulowania zachowania dziecka lub nastolatka poprzez takie taktyki psychologiczne jak nieobdarzanie dziecka czułością lub wzbudzanie wstydu czy poczucia winy.

    kontrola psychologiczna

  • 32

    strategia, według której rodzice pomagają nastolatkowi w podejmowaniu decyzji (zamiast narzucać rozwiązanie lub zrzekać się kontroli), pomagając mu w ten sposób w doświadczaniu poczucia samostanowienia podczas rozwiązywania problemów osobistych.

    promowanie funkcjonowania wolicjonalnego

  • 33

    model wpływu rodzinnego, w którym uważa się, że to rodzice (w szczególności matki) wpływają na swoje dzieci, a nie na odwrót.

    model wpływu rodziców

  • 34

    model wpływu rodzinnego, w którym uważa się, że to dzieci wpływają na swoich rodziców a nie na odwrót.

    model wpływu dziecka

  • 35

    model wpływu rodzinnego, w którym uważa się, że rodzice i dzieci wpływają na siebie wzajemnie.

    model transakcyjny

  • 36

    model Congera opisujący, w jaki sposób stres ekonomiczny może wpłynąć na dynamikę rodziny i rezultaty rozwojowe.

    stresowy model rodziny

  • 37

    lęk lub poczucie niepewności, które mogą odczuwać nowi mieszkańcy próbujący zasymilować się z nową kulturą i jej tradycjami.

    stres akulturacyjny

  • 38

    rywalizacja rodzeństwa

    .

  • 39

    dwie lub więcej osób operujących na podobnym poziomie złożoności behawioralnej.

    rówieśnicy

  • 40

    chęć jednostki do angażowania innych ludzi w interakcje społeczne oraz do starania się o ich uwagę i aprobatę.

    towarzyskość

  • 41

    umiejętność dzielenia się znaczeniem, intencjami i celami z partnerem społecznym.

    intersubiektywność

  • 42

    obserwacja i samodzielna zabawa.

    aktywność niespołeczna

  • 43

    aktywność, gdy dzieci przebywają blisko innych dzieci, obserwując ich zabawę, lecz nie próbują się do nich przyłączyć.

    zabawa obserwatora

  • 44

    zabawa przebiegająca w większości bez interakcji, w trakcie której uczestnicy znajdują się w bliskiej odległości, lecz nie próbują często wpływać na zachowanie pozostałych.

    zabawa równoległa

  • 45

    forma dyskursu społecznego, w którym dzieci zajmują się swoimi własnymi zainteresowaniami, lecz wymieniają się zabawkami i komentują wzajemnie swoje czynności.

    zabawa wspólna

  • 46

    prawdziwa zabawa społeczna, w której dzieci współpracują lub przyjmują obustronne role, dążąc do wspólnych celów.

    zabawa zespołowa

  • 47

    wspólnota rówieśników, którzy często wchodzą we wzajemne interakcje, dająca poczucie przynależności i formułująca reguły określające, w jaki sposób członkowie powinni wyglądać, myśleć i się zachowywać.

    grupa rówieśnicza

  • 48

    mała grupa przyjaciół, którzy często podejmują interakcje.

    klika

  • 49

    duża, oparta na reputacji grupa rówieśnicza, składająca się z jednostek i klik, których łączą wspólne reguły, zainteresowania i wartości.

    paczka

  • 50

    miara czyjejś sympatyczności (lub niesympatyczności) w oczach rówieśników.

    akceptacja rówieśników

  • 51

    procedury, w trakcie których prosi się dzieci o wskazanie tych rówieśników, których lubią lub nie lubią, albo o ocenienie rówieśników pod kątem tego, czy chciałyby mieć ich za towarzyszy; używane do mierzenia akceptacji rówieśników (lub jej braku)

    techniki socjometryczne

  • 52

    niezwiązane z programem nauczania cele nauki w szkole, takie jak uczenie dzieci współpracy, szanowania autorytetów, przestrzegania zasad i bycia dobrymi obywatelami.

    nieformalny program nauczania

  • 53

    teoria, według której umiejętności motoryczne to aktywne reorganizacje wcześniej opanowanych sprawności, które podejmuje się w celu znalezienia skuteczniejszych sposobów na badanie środowiska bądź wypełnienia innego dążenia.

    teoria układów dynamicznych

  • 54

    opisuje rozwój motoryczny jako następowanie genetycznie zaprogramowanej sekwencji wydarzeń, w której nerwy i mięśnie dojrzewają w dolnym i zewnętrznym kierunku. dorastanie leży u podstaw rozwoju motorycznego a ćwiczenie pozwala dziecku jedynie udoskonalić konkretne sprawności, możliwe dzięki dorastaniu

    perspektywa dorastania

  • 55

    uważają, że okazje do ćwiczenia umiejętności motorycznych też są ważne, bo niemowlęta, które fizycznie są zdolne siadać, raczkować i chodzić, nie będą sprawne w zakresie tych umiejętności, jeżeli nie będą miały możliwości ich ćwiczenia.

    perspektywa? (hipoteza) doświadczalna

  • 56

    wczesna umiejętność manipulacyjna, która zezwala niemowlęciu na chwytanie przedmiotów poprzez przyciskanie palców do wewnętrznej strony dłoni.

    chwyt dłoniowo-łokciowy

  • 57

    chwyt, w którym kciuk jest wykorzystywana opozycyjnie do palców, co sprawia, że niemowlę jest w stanie zręczniej podnosić i dotykać przedmioty.

    chwyt szczypcowy

  • 58

    zabawy umiarkowane do bardzo aktywnych, jak bieganie, skakanie, wspinanie się czy przyjazne siłowanie, które podnoszą poziom przemiany materii ponad poziom spoczynkowy.

    aktywna zabawa

  • 59

    nagły skok w tempie fizycznego wzrostu, który zapowiada początek adolescencji. (zmiana w wielkości i kształcie ciała dziecka)

    skok pokwitaniowy

  • 60

    moment, w którym osobnik osiąga dojrzałość płciową i osiąga fizyczną możliwość spłodzenia potomstwa.

    pokwitanie

  • 61

    pierwsze krwawienie miesiączkowe.

    menarche

  • 62

    (od głowy w dół), czynności związane z głową, szyją i górnymi kończynami poprzedzają te związane z nogami. (Są dowody, które przeczą tej teorii)

    kierunek cefalokaudalny

  • 63

    (od centrum na zewnątrz), gdzie umiejętności związane z korpusem i ramionami pojawiają się przed tymi związanymi z dłońmi i palcami.

    proksymodystalnie

  • 64

    bada systemy dźwięków tworzących języki.

    fonologia

  • 65

    to dziedzina językoznawstwa badający znaczenia słów i sposób ich przyswajania.

    semantyka

  • 66

    opisuje gramatykę języka, tj. zasady, według których wyrazy łączą się w sensowne zdania.

    składnia

  • 67

    bada zasady określające, jak korzystać z języka w sposób praktyczny.

    pragmatyka

  • 68

    to czas w trakcie rozwoju, w którym jednostka musi zostać poddana pewnemu doświadczeniu, by przyswoić sobie określone umiejętności.

    okres krytyczny

  • 69

    to czas w trakcie rozwoju, w którym jednostka ma szanse łatwiej przyswoić sobie określone umiejętności niż w jakimś innym okresie.

    okres wrażliwości

  • 70

    odnosi się do samego początku nabywania umiejętności czytania i pisania, czyli uświadomienia sobie, że język pisany ma sens i jest to coś ciekawego.

    tworzenie się mowy pisanej

  • 71

    odnosi się do procedury, podczas której jednostka nabywa określonych wzorców zachowania w wyniku nagradzania za ich przejawianie lub karania za nieprzyswajanie.

    warunkowanie instrumentalne

  • 72

    to zdaniem Noama Chomsky’ego wrodzona struktura umysłowa, która umożliwia dzieciom zaskakująco szybkie nabycie wiedzy dotyczącej gramatyki w całej swej złożoności.

    wewnętrzny mechanizm przyswajania języka

  • 73

    to zasady tworzenia struktur językowych wspólne dla wszystkich możliwych języków człowieka.

    gramatyka uniwersalna

  • 74

    Jerome Bruner zaproponował taki termin jako kontrpropozycję do ujęcia Chomsky’ego, który kładł nacisk na wiedzę wrodzoną. Zwraca on uwagę na zbiór strategii stosowanych przez dorosłych, by pomóc i wspierać nabywanie języka przez dzieci.

    system wsparcia przyswajania języka

  • 75

    to takie sytuacje, w których dorośli i dzieci równocześnie skupiają się na pewnym obiekcie i razem się nim zajmują.

    epizody wspólnej uwagi

  • 76

    Gdy dziecko nie mówi "piesek" tylko na psy, ale na koty, gryzonie itd.

    nadmierne rozszerzenie

  • 77

    Kiedy dziecko uważa, że tylko ich domowy pies jest "pieskiem", a inne psy się tak nie nazywa

    nadmierne zawężenie

  • ANG. Rozprawka

    ANG. Rozprawka

    Paula R · 18問 · 2年前

    ANG. Rozprawka

    ANG. Rozprawka

    18問 • 2年前
    Paula R

    przyroda polska

    przyroda polska

    Paula R · 45問 · 2年前

    przyroda polska

    przyroda polska

    45問 • 2年前
    Paula R

    przyroda ogólna

    przyroda ogólna

    Paula R · 7問 · 2年前

    przyroda ogólna

    przyroda ogólna

    7問 • 2年前
    Paula R

    Stawonogi (polskie + inwazyjne)

    Stawonogi (polskie + inwazyjne)

    Paula R · 18問 · 7ヶ月前

    Stawonogi (polskie + inwazyjne)

    Stawonogi (polskie + inwazyjne)

    18問 • 7ヶ月前
    Paula R

    Ptaki (polskie + inwazyjne)

    Ptaki (polskie + inwazyjne)

    Paula R · 44問 · 7ヶ月前

    Ptaki (polskie + inwazyjne)

    Ptaki (polskie + inwazyjne)

    44問 • 7ヶ月前
    Paula R

    POLSKA

    POLSKA

    Paula R · 7問 · 2年前

    POLSKA

    POLSKA

    7問 • 2年前
    Paula R

    CEA

    CEA

    Paula R · 28問 · 2年前

    CEA

    CEA

    28問 • 2年前
    Paula R

    angielski

    angielski

    Paula R · 12問 · 2年前

    angielski

    angielski

    12問 • 2年前
    Paula R

    Psy. Społ. 2024

    Psy. Społ. 2024

    Paula R · 35問 · 1年前

    Psy. Społ. 2024

    Psy. Społ. 2024

    35問 • 1年前
    Paula R

    Psy. Hist. i Współ.

    Psy. Hist. i Współ.

    Paula R · 34問 · 1年前

    Psy. Hist. i Współ.

    Psy. Hist. i Współ.

    34問 • 1年前
    Paula R

    KLIMAT

    KLIMAT

    Paula R · 35問 · 3年前

    KLIMAT

    KLIMAT

    35問 • 3年前
    Paula R

    Ang 1-2

    Ang 1-2

    Paula R · 100問 · 1年前

    Ang 1-2

    Ang 1-2

    100問 • 1年前
    Paula R

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY

    Paula R · 14問 · 2年前

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY

    14問 • 2年前
    Paula R

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY 2

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY 2

    Paula R · 15問 · 1年前

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY 2

    SŁOWNIK GEOGRAFICZNY 2

    15問 • 1年前
    Paula R

    KLIMAT

    KLIMAT

    Paula R · 23問 · 2年前

    KLIMAT

    KLIMAT

    23問 • 2年前
    Paula R

    RZEKI, JEZIORA, MORZA

    RZEKI, JEZIORA, MORZA

    Paula R · 34問 · 1年前

    RZEKI, JEZIORA, MORZA

    RZEKI, JEZIORA, MORZA

    34問 • 1年前
    Paula R

    MATURA: Słońce, skale, mapy

    MATURA: Słońce, skale, mapy

    Paula R · 11問 · 1年前

    MATURA: Słońce, skale, mapy

    MATURA: Słońce, skale, mapy

    11問 • 1年前
    Paula R

    MATURA: Atmosfera

    MATURA: Atmosfera

    Paula R · 20問 · 1年前

    MATURA: Atmosfera

    MATURA: Atmosfera

    20問 • 1年前
    Paula R

    MATURA: Hydrosfera

    MATURA: Hydrosfera

    Paula R · 58問 · 2年前

    MATURA: Hydrosfera

    MATURA: Hydrosfera

    58問 • 2年前
    Paula R

    GEO CN: Hydrosfera

    GEO CN: Hydrosfera

    Paula R · 12問 · 1年前

    GEO CN: Hydrosfera

    GEO CN: Hydrosfera

    12問 • 1年前
    Paula R

    MATURA: Litosfera

    MATURA: Litosfera

    Paula R · 40問 · 2年前

    MATURA: Litosfera

    MATURA: Litosfera

    40問 • 2年前
    Paula R

    GEO CN: Litosfera

    GEO CN: Litosfera

    Paula R · 30問 · 1年前

    GEO CN: Litosfera

    GEO CN: Litosfera

    30問 • 1年前
    Paula R

    MATURA: Pedosfera

    MATURA: Pedosfera

    Paula R · 21問 · 1年前

    MATURA: Pedosfera

    MATURA: Pedosfera

    21問 • 1年前
    Paula R

    MATURA: Geo. społeczno–ekonomiczna

    MATURA: Geo. społeczno–ekonomiczna

    Paula R · 26問 · 1年前

    MATURA: Geo. społeczno–ekonomiczna

    MATURA: Geo. społeczno–ekonomiczna

    26問 • 1年前
    Paula R

    MATURA: Rolnictwo

    MATURA: Rolnictwo

    Paula R · 30問 · 2年前

    MATURA: Rolnictwo

    MATURA: Rolnictwo

    30問 • 2年前
    Paula R

    GEO CN: Rolnictwo

    GEO CN: Rolnictwo

    Paula R · 11問 · 2年前

    GEO CN: Rolnictwo

    GEO CN: Rolnictwo

    11問 • 2年前
    Paula R

    MATURA: Geografia Polski

    MATURA: Geografia Polski

    Paula R · 28問 · 2年前

    MATURA: Geografia Polski

    MATURA: Geografia Polski

    28問 • 2年前
    Paula R

    MATURA: Gospodarka Polski

    MATURA: Gospodarka Polski

    Paula R · 20問 · 1年前

    MATURA: Gospodarka Polski

    MATURA: Gospodarka Polski

    20問 • 1年前
    Paula R

    GEO CN 4-6

    GEO CN 4-6

    Paula R · 72問 · 2年前

    GEO CN 4-6

    GEO CN 4-6

    72問 • 2年前
    Paula R

    GEO CN 18-22

    GEO CN 18-22

    Paula R · 16問 · 2年前

    GEO CN 18-22

    GEO CN 18-22

    16問 • 2年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Hist.

    Wyk. Psy. Hist.

    Paula R · 80問 · 1年前

    Wyk. Psy. Hist.

    Wyk. Psy. Hist.

    80問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Hist 2

    Wyk. Psy. Hist 2

    Paula R · 96問 · 1年前

    Wyk. Psy. Hist 2

    Wyk. Psy. Hist 2

    96問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Hist 3

    Wyk. Psy. Hist 3

    Paula R · 20問 · 1年前

    Wyk. Psy. Hist 3

    Wyk. Psy. Hist 3

    20問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Rozw.

    Wyk. Psy. Rozw.

    Paula R · 78問 · 1年前

    Wyk. Psy. Rozw.

    Wyk. Psy. Rozw.

    78問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Rozw. 2

    Wyk. Psy. Rozw. 2

    Paula R · 27問 · 1年前

    Wyk. Psy. Rozw. 2

    Wyk. Psy. Rozw. 2

    27問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Społ.

    Wyk. Psy. Społ.

    Paula R · 57問 · 1年前

    Wyk. Psy. Społ.

    Wyk. Psy. Społ.

    57問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Społ. 2

    Wyk. Psy. Społ. 2

    Paula R · 37問 · 1年前

    Wyk. Psy. Społ. 2

    Wyk. Psy. Społ. 2

    37問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Psy. Społ. CD. 1

    Wyk. Psy. Społ. CD. 1

    Paula R · 57問 · 1年前

    Wyk. Psy. Społ. CD. 1

    Wyk. Psy. Społ. CD. 1

    57問 • 1年前
    Paula R

    Wyk. Biol. 1

    Wyk. Biol. 1

    Paula R · 71問 · 1年前

    Wyk. Biol. 1

    Wyk. Biol. 1

    71問 • 1年前
    Paula R

    Psy. Emo. i Mot. 1

    Psy. Emo. i Mot. 1

    Paula R · 94問 · 1年前

    Psy. Emo. i Mot. 1

    Psy. Emo. i Mot. 1

    94問 • 1年前
    Paula R

    ANG. MID TERM 2

    ANG. MID TERM 2

    Paula R · 38問 · 1年前

    ANG. MID TERM 2

    ANG. MID TERM 2

    38問 • 1年前
    Paula R

    問題一覧

  • 1

    Co to?

    Wywiady i kwestionariusze

  • 2

    Co to?

    Metody kliniczne

  • 3

    Co to?

    Obserwacja naturalistyczna

  • 4

    Co to?

    obserwacja standaryzowana

  • 5

    Co to?

    studia przypadków

  • 6

    Co to?

    etnografia

  • 7

    Co to?

    metody psychofizjologiczne

  • 8

    poziom zróżnicowania danej cechy, który można przypisać czynnikom dziedzicznym.

    dziedziczność

  • 9

    model Bronfenbrennera podkreślający, że rozwijająca się osoba znajduje się w kilku systemach środowiskowych, które wzajemnie na siebie oddziałują, a także wchodzą w interakcje z jednostką, wpływając na jej rozwój.

    teoria systemów ekologicznych

  • 10

    bezpośrednie otoczenie (w tym relacje i czynności), z którym ma kontakt jednostka; najgłębsza ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera

    Mikrosystem

  • 11

    rodzina, żłobek, przedszkole to:

    Mikrosystem

  • 12

    wzajemne relacje między mikrosystemami (elementami bezpośredniego otoczenia jednostki); druga ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera.

    Mezosystem

  • 13

    Np: zdolność dziecka do nauki w szkole zależy od jakości wskazówek udzielanych przez nauczycieli oraz od zakresu, w jakim rodzice cenią zajęcia szkolne i konsultują się oraz współpracują z nauczycielami.

    Mezosystem

  • 14

    systemy społeczne, których dzieci i nastolatki nie doświadczają bezpośrednio, lecz mimo to mogą one wpływać na ich rozwój; trzecia ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera.

    Egzosystem

  • 15

    Np: rada szkoły, środki masowego przekazu, środowisko pracy rodziców

    Egzosystem

  • 16

    większy kontekst kulturowy lub subkulturowy, w którym zachodzi rozwój; najbardziej zewnętrzna ze środowiskowych sfer lub kontekstów według Bronfenbrennera.

    Makrosystem

  • 17

    Np: kultura, przepisy prawne, historia

    Makrosystem

  • 18

    w teorii systemów ekologicznych zmiany jednostki lub środowiska zachodzące w czasie i wpływające na kierunek rozwoju.

    Chronosystem

  • 19

    proces, poprzez który dzieci przyswajają poglądy, wartości i zachowania uważane za pożądane i odpowiednie w ich kulturze lub subkulturze.

    socjalizacja

  • 20

    dwie lub więcej osób, związanych urodzeniem, małżeństwem, adopcją lub wyborem, odczuwających więzi emocjonalne i mających wobec siebie obowiązki.

    rodzina

  • 21

    złożona sieć relacji, interakcji i form wpływu, charakteryzująca rodziny, składające się z więcej niż trzech członków.

    rodzina jako system społeczny

  • 22

    jednostka rodzinna składająca się z żony/matki, męża/ojca oraz ich podopiecznych lub dzieci.

    tradycyjna rodzina nuklearna

  • 23

    grupa osób spokrewnionych pochodzących z więcej niż jednej rodziny nuklearnej (np. dziadkowie, ciotki, wujkowie, siostrzeńcy, bratankowie), które mieszkają razem, tworząc gospodarstwo domowe.

    rodzina wielopokoleniowa

  • 24

    wymiar wychowania opisujący ilość responsywności i uczuć wykazywanych przez rodzica w stosunku do dziecka.

    akceptacja/responsywność

  • 25

    wymiar wychowania opisujący, jak ograniczający i wymagający są rodzice.

    wymagania/kontrola

  • 26

    metoda restryktywnego wychowania, w której dorośli wyznaczają dzieciom wiele zasad, oczekują całkowitego posłuszeństwa oraz polegają raczej na sile niż na rozsądku przy egzekwowaniu posłuszeństwa.

    styl autorytarny

  • 27

    elastyczny, demokratyczny styl wychowawczy, w którym serdeczni, akceptujący rodzice dostarczają dziecku kierownictwa i kontroli, jednocześnie pozostawiając mu pewną wolność w decydowaniu, w jaki sposób najlepiej sprostać wyzwaniom i wymaganiom.

    styl autorytatywny

  • 28

    metoda wychowania, w której skądinąd akceptujący dorośli stawiają swoim dzieciom małe wymagania i rzadko starają się kontrolować ich zachowanie.

    styl permisywny

  • 29

    metoda wychowania, która jest zarówno powściągliwa (a nawet wroga) i nadmiernie permisywna, jakby rodzice nie dbali ani o własne dzieci, ani o to, co się z nimi stanie.

    styl zaniedbujący

  • 30

    próby regulowania zachowania dziecka lub nastolatka poprzez silną dyscyplinę oraz nadzorowanie jego zachowań.

    kontrola behawioralna

  • 31

    próby regulowania zachowania dziecka lub nastolatka poprzez takie taktyki psychologiczne jak nieobdarzanie dziecka czułością lub wzbudzanie wstydu czy poczucia winy.

    kontrola psychologiczna

  • 32

    strategia, według której rodzice pomagają nastolatkowi w podejmowaniu decyzji (zamiast narzucać rozwiązanie lub zrzekać się kontroli), pomagając mu w ten sposób w doświadczaniu poczucia samostanowienia podczas rozwiązywania problemów osobistych.

    promowanie funkcjonowania wolicjonalnego

  • 33

    model wpływu rodzinnego, w którym uważa się, że to rodzice (w szczególności matki) wpływają na swoje dzieci, a nie na odwrót.

    model wpływu rodziców

  • 34

    model wpływu rodzinnego, w którym uważa się, że to dzieci wpływają na swoich rodziców a nie na odwrót.

    model wpływu dziecka

  • 35

    model wpływu rodzinnego, w którym uważa się, że rodzice i dzieci wpływają na siebie wzajemnie.

    model transakcyjny

  • 36

    model Congera opisujący, w jaki sposób stres ekonomiczny może wpłynąć na dynamikę rodziny i rezultaty rozwojowe.

    stresowy model rodziny

  • 37

    lęk lub poczucie niepewności, które mogą odczuwać nowi mieszkańcy próbujący zasymilować się z nową kulturą i jej tradycjami.

    stres akulturacyjny

  • 38

    rywalizacja rodzeństwa

    .

  • 39

    dwie lub więcej osób operujących na podobnym poziomie złożoności behawioralnej.

    rówieśnicy

  • 40

    chęć jednostki do angażowania innych ludzi w interakcje społeczne oraz do starania się o ich uwagę i aprobatę.

    towarzyskość

  • 41

    umiejętność dzielenia się znaczeniem, intencjami i celami z partnerem społecznym.

    intersubiektywność

  • 42

    obserwacja i samodzielna zabawa.

    aktywność niespołeczna

  • 43

    aktywność, gdy dzieci przebywają blisko innych dzieci, obserwując ich zabawę, lecz nie próbują się do nich przyłączyć.

    zabawa obserwatora

  • 44

    zabawa przebiegająca w większości bez interakcji, w trakcie której uczestnicy znajdują się w bliskiej odległości, lecz nie próbują często wpływać na zachowanie pozostałych.

    zabawa równoległa

  • 45

    forma dyskursu społecznego, w którym dzieci zajmują się swoimi własnymi zainteresowaniami, lecz wymieniają się zabawkami i komentują wzajemnie swoje czynności.

    zabawa wspólna

  • 46

    prawdziwa zabawa społeczna, w której dzieci współpracują lub przyjmują obustronne role, dążąc do wspólnych celów.

    zabawa zespołowa

  • 47

    wspólnota rówieśników, którzy często wchodzą we wzajemne interakcje, dająca poczucie przynależności i formułująca reguły określające, w jaki sposób członkowie powinni wyglądać, myśleć i się zachowywać.

    grupa rówieśnicza

  • 48

    mała grupa przyjaciół, którzy często podejmują interakcje.

    klika

  • 49

    duża, oparta na reputacji grupa rówieśnicza, składająca się z jednostek i klik, których łączą wspólne reguły, zainteresowania i wartości.

    paczka

  • 50

    miara czyjejś sympatyczności (lub niesympatyczności) w oczach rówieśników.

    akceptacja rówieśników

  • 51

    procedury, w trakcie których prosi się dzieci o wskazanie tych rówieśników, których lubią lub nie lubią, albo o ocenienie rówieśników pod kątem tego, czy chciałyby mieć ich za towarzyszy; używane do mierzenia akceptacji rówieśników (lub jej braku)

    techniki socjometryczne

  • 52

    niezwiązane z programem nauczania cele nauki w szkole, takie jak uczenie dzieci współpracy, szanowania autorytetów, przestrzegania zasad i bycia dobrymi obywatelami.

    nieformalny program nauczania

  • 53

    teoria, według której umiejętności motoryczne to aktywne reorganizacje wcześniej opanowanych sprawności, które podejmuje się w celu znalezienia skuteczniejszych sposobów na badanie środowiska bądź wypełnienia innego dążenia.

    teoria układów dynamicznych

  • 54

    opisuje rozwój motoryczny jako następowanie genetycznie zaprogramowanej sekwencji wydarzeń, w której nerwy i mięśnie dojrzewają w dolnym i zewnętrznym kierunku. dorastanie leży u podstaw rozwoju motorycznego a ćwiczenie pozwala dziecku jedynie udoskonalić konkretne sprawności, możliwe dzięki dorastaniu

    perspektywa dorastania

  • 55

    uważają, że okazje do ćwiczenia umiejętności motorycznych też są ważne, bo niemowlęta, które fizycznie są zdolne siadać, raczkować i chodzić, nie będą sprawne w zakresie tych umiejętności, jeżeli nie będą miały możliwości ich ćwiczenia.

    perspektywa? (hipoteza) doświadczalna

  • 56

    wczesna umiejętność manipulacyjna, która zezwala niemowlęciu na chwytanie przedmiotów poprzez przyciskanie palców do wewnętrznej strony dłoni.

    chwyt dłoniowo-łokciowy

  • 57

    chwyt, w którym kciuk jest wykorzystywana opozycyjnie do palców, co sprawia, że niemowlę jest w stanie zręczniej podnosić i dotykać przedmioty.

    chwyt szczypcowy

  • 58

    zabawy umiarkowane do bardzo aktywnych, jak bieganie, skakanie, wspinanie się czy przyjazne siłowanie, które podnoszą poziom przemiany materii ponad poziom spoczynkowy.

    aktywna zabawa

  • 59

    nagły skok w tempie fizycznego wzrostu, który zapowiada początek adolescencji. (zmiana w wielkości i kształcie ciała dziecka)

    skok pokwitaniowy

  • 60

    moment, w którym osobnik osiąga dojrzałość płciową i osiąga fizyczną możliwość spłodzenia potomstwa.

    pokwitanie

  • 61

    pierwsze krwawienie miesiączkowe.

    menarche

  • 62

    (od głowy w dół), czynności związane z głową, szyją i górnymi kończynami poprzedzają te związane z nogami. (Są dowody, które przeczą tej teorii)

    kierunek cefalokaudalny

  • 63

    (od centrum na zewnątrz), gdzie umiejętności związane z korpusem i ramionami pojawiają się przed tymi związanymi z dłońmi i palcami.

    proksymodystalnie

  • 64

    bada systemy dźwięków tworzących języki.

    fonologia

  • 65

    to dziedzina językoznawstwa badający znaczenia słów i sposób ich przyswajania.

    semantyka

  • 66

    opisuje gramatykę języka, tj. zasady, według których wyrazy łączą się w sensowne zdania.

    składnia

  • 67

    bada zasady określające, jak korzystać z języka w sposób praktyczny.

    pragmatyka

  • 68

    to czas w trakcie rozwoju, w którym jednostka musi zostać poddana pewnemu doświadczeniu, by przyswoić sobie określone umiejętności.

    okres krytyczny

  • 69

    to czas w trakcie rozwoju, w którym jednostka ma szanse łatwiej przyswoić sobie określone umiejętności niż w jakimś innym okresie.

    okres wrażliwości

  • 70

    odnosi się do samego początku nabywania umiejętności czytania i pisania, czyli uświadomienia sobie, że język pisany ma sens i jest to coś ciekawego.

    tworzenie się mowy pisanej

  • 71

    odnosi się do procedury, podczas której jednostka nabywa określonych wzorców zachowania w wyniku nagradzania za ich przejawianie lub karania za nieprzyswajanie.

    warunkowanie instrumentalne

  • 72

    to zdaniem Noama Chomsky’ego wrodzona struktura umysłowa, która umożliwia dzieciom zaskakująco szybkie nabycie wiedzy dotyczącej gramatyki w całej swej złożoności.

    wewnętrzny mechanizm przyswajania języka

  • 73

    to zasady tworzenia struktur językowych wspólne dla wszystkich możliwych języków człowieka.

    gramatyka uniwersalna

  • 74

    Jerome Bruner zaproponował taki termin jako kontrpropozycję do ujęcia Chomsky’ego, który kładł nacisk na wiedzę wrodzoną. Zwraca on uwagę na zbiór strategii stosowanych przez dorosłych, by pomóc i wspierać nabywanie języka przez dzieci.

    system wsparcia przyswajania języka

  • 75

    to takie sytuacje, w których dorośli i dzieci równocześnie skupiają się na pewnym obiekcie i razem się nim zajmują.

    epizody wspólnej uwagi

  • 76

    Gdy dziecko nie mówi "piesek" tylko na psy, ale na koty, gryzonie itd.

    nadmierne rozszerzenie

  • 77

    Kiedy dziecko uważa, że tylko ich domowy pies jest "pieskiem", a inne psy się tak nie nazywa

    nadmierne zawężenie