Қола дәуірі

бзб 2-1мың ж

Кен өндіру метал өңдеу ісі дамыды Теселі(сельское) егіншілік дамыған кезең болды Жеке меншіктің пайда болуы Мал бағудың көшпелі түріне айналуы

Мыспен салыстырғанда қола қатты балқу температурасы төмен түсі алтын сияқты әдемі болды Қоланы мыспен қалайының қосу арқылы алады

Сәнді бұйымдар білезік, қапсырма моншақ сырға сияқты заттар әзірленді Қола дәуірінің Былқылда, Айшырақ, Мырзашоқы, Алексеев қоныстарынан киімді безендіретін дөңгелек пішінді ою өрнекті қола жапсырмалар табылды Бұйымдар жасауда соғу, құю, қоқтау, өрнектеу, тегістеп жылтырату әдісін жоғары дәрежеде меңгерген Қыш ыдыстардың күйдіріп, жапсыру тәсілімен жасаған

Малды туысқандар арасында бөлу жеке меншіктің тууына әкелді Қола дәуірінде Батыс жн орт. Қазақстан құдық қазу ісі қалыптасты

Жезқазған, Милықұдық, Шүлбі өзенінің Ертісте Қанай ауылы маңында

Ежелгі ұсталар құйма шеберханада металдан(қола) орақ, балта, балға, пышақ жн т. б. қару жарақтар құйған Ол үшін балшықтан нм тастан жасаған Құйма Қалыптар(формалар) пайдаланған Зергерлік бұйымдарды қолдан құйып, бетін Алтынмен Атауды үйренген

бзб 2-1 мыңжылдық

Батыс, Оңт, Орт Қз. Сібір мен Орта Азияны менкендеген

1914 ж Ачиск қаласының маңындағы Андровово деревнясының маңында табылған

Ол өзен жн көл маңайында орналасқан Олар мал ұстайтын қоралар салынды Орта жн сорғы кезеңдерінде ауылдар ұлғайып 20-120 үилік қоныстар қалыптасты Үйлердің пішіні төртбұрышты, сопақша болып келеді

Көшпелі отырықшы өмір сүрген андрондықтар Көшпелі егіншілікпен, мал шаруашылығымен, аң аулаумен айналысқан Қоныстардан мал сүйектері қой жүнінен жасалған тоқыма бүйымдар қалдықтары табылғын

Андрондықтарды алғашқы металдан әшекейлер жасаған алғашқы зергерлер деп атайды Олар қыш ыдыстарды жарыстырып жасаған

Орталық Қазақстан

Олар жоғары лауазымды тұлғаларға қақпақ тастардан зәулім кесенелер тұрғызған Беғазы Дәндібай мәдениетінің қатарында Ақсу Аюлы, Ортау жн т.б. кенеселер бар. Олар көбінесе дөңгелек нм төртбұрышты пішінді болып келеді

Олар мәдениетінің тайпаларында табиғат күштеріне сенген. Сонымен қатар олар жануарларға да табынған. оған мысал тастан қашалған жануарлар бейнелер Қойшоқы, Ақсу Аюлы, Қызыларай тб зират қоныстарда кездескен

Металл кендерін зерттеуген Қ. И. Сәтбаев қола дәуірінде Жезқазған өңірінде 1 млн тоннадай өндірілген, одан 100 мың тонна мыс Қола дәуірінде Нарым, Қалба кен орнынан 1100 тонна қалайы шығарған

30 қоныс 150 оба табылды