ортодонтия 1 вариант
問題一覧
1
Жоғарғы еріннің кең үзбесі және оның төмен бекуі әкеледі:
диастемаға
2
Ауыз сыртылық аппараттарға жатады
бас киімі бар иектік праща
3
Тіс-жақ сүйек жүйесінің негізгі қызметтер
тыныс алу, жұтыну, сөйлеу, шайнау
4
Қыз бала 5 жаста. Алдын ала қаралу кезінде - тілдің қысқа үзбесі анықталды. Осы себепті жоймау әкеледі:/
төменгі тіс қатарының қысқаруына
5
Бала 9 жаста. Обьективті: беті симметриялы, мұрын-ерін қатпарлары қалыпты. Тіс жақ жүйесінің қызметтері бұзылмаған. Ауыз қуысында: жоғарғы күрек тістер төменгілерді сауыт биіктігінің 1/3-нен жоғары жабады, күрек тістер арасында контакт. Анамнезінен: үш жыл бұрын бүйір тістерін жоғалтқан. Ю.М.Малыгина жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз
дистальды тістесу, бірінші түрі
6
Бала 6 жаста. Анасы тіс қатарлары арасына ұртын тістеу әдетіне шағымданады. Обьективті: беті симметриялы, мұрын-ерін қатпарлары айқын емес. Ауыз қуысында; тістердің ауысуы жасына сәйкес келеді. Барлық тістер сау. Жақ-бет аймағы функциональды бұзылыстарының симптомдарын болжаңыз
шайнау тиімділігі
7
Науқас 11 жаста. Сыртқы қараған кезде. Беттің төменгі үштен бір бөлігінің қысқаруы, иек асты және мұрын ерін қатпарларының айқындалуы көрінеді. Жоғарғы ерін сыртқа қарай аударылған ауыз қуысында. Төменгі және жоғарғы алдыңғы тістері оралды қисайған, тістердің жақын орналасуы байқалады. Тістердің орталық окклюзияда түйіскен кезде төменгі жақ күрек тістерінің кесу қыры, қатты таңдайдың шырышты қабығына жетеді, ал жоғарғы жақ күрек тістері төменгі жақ күрек тістердің мойын аймағының альвеолярлы өсіндінің шырышты қабығын жарақаттайды. Жоғары жақтың алдыңғы бөлімінде альвеолярлы өсінділердің вертикалды көлемдерінің үлкеюі байқалады. Бүйір тістерінің қатынасы Энгль бойынша 1 класс. Алғашқы диагнозды және осы патологияның себебін болжаңыз:
терең тістесу, тұрақты үлкен азу тістерін ерте жоғалтуы
8
Бала 14 жаста. 23 және 13 тістер тіс қатарының алдында және окклюзионды жазықтықтан жоғары орналасқан. Тіс қатарында оларға орын жеткілікті. Тұрақты молярлардың қатынасы дұрыс. Д.А.Калвелис жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
13 және 23 тістердің вестибулярлы орналасуы және супрапозициясы
9
Рубинов бойынша функциональды сынаманы қолдану көмегімен анықтауға болады:
шайнау тиімділігін
10
Науқас 12 жаста. Алдыңғы бөлімінде тістердің түйіспеуіне шағымданып, клиникаға қаралды. Анамнезінен: 10 айға дейін омыраумен емізілген, ұзақ уақыт төменгі ернін тістеп жүрген. Қарау кезінде бет конфигурациясының бұзылуы анықталды: беттің төменгі үштен бірінің ұзаруы, мұрын ерін және иек қатпарының тегістелуі, еріндерінің түйіспеуі. Жоғарғы жақ алдыңғы бөлімі ұзарған, төменгісі біраз жалпайған, альвеоляры өсінділері жоғарғы жақта аса дамыған. Алғашқы диагнозды және тіс жақ жүйесі қызметінің бұзылысын болжаңыз:
ашық тістесу, тістеу қызметі
11
Қыз бала 9 жаста. Алдыңғы тістерінің түйіспеуіне шағымданады. Объективті: бетінің астыңғы үштек бір бөлігінің үлкеюі көрінеді. Еріндері қиыншылықпен түйісіп, еріннің шырышты қабығының құрғауы. Вертикалды саңылау бар 3 мм. Қандай этиологиялық фактор осындай ауытқуға әкелді:
жағымсыз әдет- саусақты, тілді сору
12
Науқас 7 жаста. Объективті: бет ассиметриясы, иегі оңға қарай ығысқан. Еріндерінің түйісуі дұрыс емес. Ауыз қуысында: орталық күрек тістік сызық сәйкес емес, оң жақтағы тіс альвеолярлы қысқару. Оң жақтағы молярлардың түйісуі прогениялық түрде. Қарама қарсы жақтағы тістердің түйісуі бұзылмаған. Осы патологияның себебін болжаңыз:
шайнау және мимикалық бұлшықеттердің гипертонусы
13
Бала 3 жаста. Профилактикалық байқауға келді. Объективті: ауыз қуысында 20 сүт тісі бар. Тістер тіс доғасында орналасқан. Барлық тістер интакті. Тіс аралықтарында тремалар жоқ. Тістесудің кезеңін таңдаңыз:
қалыптасқан сүт тістесу
14
Дистальды блокты тістесуде үстіңгі күрек тістерді вестибулярлы ығыстыруда винтті орналастырады:
пластинаның алдыңғы бөлігінде
15
Балаларда жұтынудың соматикалық типіқалыптасады:
3 – 4 жас
16
Науқас 9 жаста. Объективті: иектің азғана алдыға шығуы, беттің төменгі 1/3 бөлігі өзгермеген. Ауыз қуысында: жоғарға тіс доғасының өзгеруі, алдыңғы бөлімінде тістердің үйіліп орналасуы. Күрек тістік жабылуы аздаған. Нақты диагноз қою үшін қандай функционалды сынаманы жүргізу қажеттігін көрсетіңіз және неге:
Ильина – Маркосянның сынамасы - өйткені прогнатикалық тістесу диагнозын қою үшін қолданылады
17
6 жастағы қыз бала, прогнатиялық тістесу бойынша дәрігер-ортодонтта емделуде. Қосымша ем ретінде миогимнастика ұсынылды. Аталған жағдайда қай бұлшық еттер топтарына жаттығулар тағайындау қажет:
төменгі жақты алдыға шығаратын
18
Бала 8 жаста. Объективті: беті симметриялы, беттің төменгі үштен бір бөлігі алдыға шығыңқы, төменгі ерін жоғарғының алдында орналасады. Мұрын ерін қатпарлары айқын. Бүйір тістердің қатынасы: 16, 26 тістердің алдыңғы ұрттық төмпешіктері төменгі тістердің ұзына бойы фиссурасында орналасады. Фронтальды бөлімде төменгі тістер жоғарғылардың алдында орналасады. Күрек тістердің ортаңғы сызығы сәйкес келеді. Энгль жіктелісі бойынша класты болжаңыз:
III класс
19
Бала 3 жаста. Бала-бақшада тәрбиешісі баланың қолын ұрт астына қойып, бір жағында ұйықтайтынын байқады. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
айқасқан тістесу
20
10 жастағы науқас. 22 тістің тортоаномалиясы бойынша емдеуде болды. 23, 22, 21 тістері ілмектері және жақты резиналы тарқыштары бар сауыттармен жабылғалған. Осы патологияны емдеу кезінде 22 тісті ығыстыру сипатын болжаңыз://
+ осі бойынша айландыру//
21
Бала 5 жастағ самай-төменгі жақ буыны қызметінің шектелуі бойынша диспансерлік бақылауда. Анамнезінде дүниеге келген кезде буынның жарақаты. Қарау кезінде ауыздың ашылуы шектеулі, беттің төменгі үштен бір бөлігінің дамымауы. Алғашқы диагнозды болжаңыз://
сүйекті анкилоз//
22
Бала 10 жаста. Бетті қараған кезде: беті симметриялы, беттің төменгі үштен бір бөлігі алдыға шығыңқы, төменгі ерін жоғарғының алдында орналасады. Мұрын ерін қатпарлары айқын. Бүйір тістердің қатынасы: 16, 26 тістердің алдыңғы ұрттық төмпешіктері төменгі тістердің ұзына бойы фиссурасында орналасады. Фронтальды бөлімде төменгі тістер жоғарғылардың алдында орналасады. Күрек тістердің ортаңғы сызығы солға ығысқан. Осы патологияның себебін болжаңыз://
жоғарғы ерінді тістеу әдеті//
23
Бала 12 жаста, ойын кезінде 11 тістің жарақатын алды. Объективті: 11 тістің сауыты мойнына дейін жоқ. Осы тістің аймағында кілегей қызарған, ісінген. Рентгенограммада:
+ 11 тіске Ильина-Маркосян бойынша штифтті тіс//
24
Науқас 12 жаста. Сөйлеудің бұзылысына шағымданады аузы жартылай ашық. Тіс қатарларын қараған кезде 6 мм сагиттальды саңылау анықталады. Фронтальды жоғарғы тістер төменгі алдыңғы тістерді толық жабады. Тыныс алуы ауыз арқылы. Бала төменгі ернін тістейді. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз://
катц тістеу пластинкасы//
25
Қыз бала 6 жаста. Рентгенологиялық зерттеуден және мұқият тексеруден кейін 46 тістің жартылай адентиясы анықталды. Емдеу әдісін таңдаңыз://
миотерапия, тіс протездеу//
26
5 жастағы бала. Беті симметриялы, бетінің төменгі бөлігінің биіктігі азайған. Ауыз қуысында: жоғарғы күрек тістер төменгі күрек тістерді сауыттары биіктігінде жауып тұр, екінші уақытша молярлардың дистальды беткейлері бірдей вертикальды жазықтықта орналасқан. Ортодонтиялық аппарат түрін таңдаңыз://
мюлеман пропульсоры//
27
Жұтыну кезінде итеруші күш сатысында жақ-бет аймағы бұлшықеттерінің электромиографиялық зерттеу кезінде функциональды тапсырманы таңдаңыз://
суды жұту
28
Науқас 11 жаста. Диагноз: 21 тістің таңдайлық орналасуы, антагонист-тіспен блокта. 3 ай мерзімінде секторальды қиығы, винті, бүйір тістерді ажыратылуы бар пластинканы қолданады. Тістердің ажыратылуын қамтамасыз ететін ортодонтиялық аппараттың элементі таңдаңыз:
окклюзионды бастырма
29
Тіс қатары тарылуының ерте симптомдары кезінде дәрігердің кірісу әрекетін таңдаңыз:
аппаратуралы емдеу тағайындау
30
Науқас 12 жаста. Алдыңғы бљлімінде тістердің түйіспеуіне шағымданып, клиникаға қаралды. Анамнезінен: 10 айға дейін омыраумен емізілген, ұзақ уақыт төменгі ернін тістеп жүрген. Қарау кезінде бет конфигурациясының бұзылуы анықталды: беттің төменгі үштен бірінің ұзаруы, мұрын ерін және иек қатпарының тегістелуі, еріндерінің түйіспеуі. Жоғарғы жақ алдыңғы бөлімі ұзарған, төменгісі біраз жалпайған, альвеоляры өсінділері жоғарғы жақта аса дамыған. Диагноз қойыңыз және аталған патологияда тіс жақ жүйесінің қай қызметі бұзылған:
+ ашық тістесу, тістеу қызметінің
31
9 жаста. Сыртқы қарау кезінде: беттің төменгі бөлігінің қысқаруы, мұрын-ерін және иек қатпарларының айқындылығы. Жоғарғы ерін сыртқа қайырылған. Ауыз қуысында: төменгі және жоғарғы алдыңғы тістер оральды бағытта иілген, тістердің тығыз орналасуы анықталды. Тістердің орталық окклюзияда түйісуі кезінде төменгі күрек тіс кесу қыры қатты таңдай шырышты қабатына жетеді, ал жоғарғы күрек тістер төменгі жақтың күрек тістер мойын аймағындағы альвеолярлы өсінді шырышты қабатын жарақаттайды. Жоғарғы жақ альвеолярлы өсіндісінің алдыңғы бөлімінің вертикальды өлшемінің ұзаруы анықталды. Бүйір тістердің қатынасы Энгль бойынша 1 класс. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
катц пластинкасы
32
Жоғарғы орталық күрек тістің дұрыс емес орналасуына. Объективті: тіс қатарында орын болған кезде 11 тістің таңдайлық орналасуы. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
жоғарғы жаққа итеруші серіппесі бар пластинка
33
Науқас 8 жаста. Шағымы: косметикалық ақауға. Объективті: тістесу ортогнатиялық. Тістердің қатынасы қалыптыға жақын, 21 тіс ұзына бойы осі айналасында 90 градусқа бұрылған. Рентгенологиялық суретте: аса комлектті тіс жоқ. Емдеу әдісін таңдаңыз:
резиналы күштері бар ортодонтиялық сауыттар қолдану
34
Бала 6 жаста. Алдыңғы тістердің дұрыс емес орналасуына шағымданады. Объективті зерттеу кезінде - жоғарғы жақтың фронтальды бөлімінде тістердің тығыз орналасуы анықталады. Анамнезінен: бір ай бұрын 55 және 65 тістер асқынған тіс жегісі бойынша жұлынған. Тістердің жарып шығу мерзімі қалыпты. Ауыз қуысында: барлық 16, 26 және 36, 46 тістер жарып шыққан. 16 және 26 тістердің медиальды ығысуы байқалады. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
мойын тартпасы бар беттік доға
35
Науқас 12 жаста. Сөйлеудің бұзылуына шағымданады, аузы жартылай ашық. Тіс қатарларын қарағанда науқаста 6 мм сагитальды саңылау анықталды. Алдыңғы жоғарғы тістер толығымен төменгі алдыңғы тістерді жауып тұрады. Тыныс алуы ауыз арқылы. Бала төменгі ернін тістейді. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
катц аппараты
36
Науқас К. клиникаға ата-анасымен келді. Негізгі шағымдары жоғарғы жақты ит тістің жоғары жарып шығуы, жоғарғы күрек тістердің ерін жағына айқын иілуі. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
катц пластинкасы
37
Науқас 9 жаста. 11 және 21 тістер арасында саңылаудың болуына шағымданады. Ауыз қуысын қараған кезде диаметрі 5 мм саңылау анықталды. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз: лет. Жалуется на наличие щели между 11 и 21 зубами. При осмотре полости рта обнаружена щель диаметром 5 мм. Выберите вид ортодонтического аппарата
бағыттаушы түтігі бар ығысатын тіске сауыт
38
Науқас 9 жаста. Оъективті: иектің аз ғана шығуы, беттің төменгі үштен бір бөлігі өзгермеген. Ауыз қуысында: жоғарғы тіс доғасының өзгерісі, алдыңғы бөлімде тістердің тығыз орналасуы, үлкен күрек тістік жабылу бар. Диагнозды қою үшін функциональды сынаманы таңдаңыз:
Эшлер-Битнер сынамасы
39
Бала 12 жаста, жоғарғы жақта бүйір күрек тістің дұрыс емес орналасуы бойынша клиникаға келді. Ауыз қуысында: жоғарғы алдыңғы тістер төменгі алдыңғы тістердің кесу жиектерімен жымдасады, таңдайлық орналасұан 12 тістен басқа. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
окклюзионды бастырмасы және 12 тіске протракторы бар пластинка
40
6 жастағы бала анасымен төменгі алдыңғы тістердің дұрыс емес орналасуы бойынша клиникаға келді. Объективті қараған кезде төменгі фронтальды тістердің тығыз орналасуы анықталды, 31 және 41 тістердің сауыттары өз ұзына бойы осі айналасында бұрылған. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
дуга Энгль доғасы
41
«Окклюзия кілті» ұғымына тән тіс жақ ауытқуларының жіктелісі болып табылады:
Энгль
42
Тіс-жақ ауытқуларының постнатальды этиологиялық факторы болып табыладыТіс-жақ ауытқуларының постнатальды этиологиялық факторы болып табылады
жағымсыз әдеттер
43
Жасөспірім 13 жаста, аузын кең ашқанда буынында сықырдың пайда болуына шағымы бар. Сыртынан қарағанда бетінің асимметриялығы анықталады. Бетінің асимметриясының себебін анықтау үшін клиникалық сынама болып табылады:
Ильина-Маркосян
44
Бала 9 жаста. Тіс қатарларының қатынасын үйреншікті окклюзия бойынша бағалағанда бірінші жоғарғы үлкен азу тістің мезиальды-ұртты төмпешігінің антогонист-тістің бірінші көлденең жүлгесіне қарағанда дистальды орналасқанын көрсеткен (Энгль бойынша III класс). Тістесу ауытқуларының клиникалық түрлерін ажырату диагностикасы үшін клиникалық функциональды сынама болып табылады:
төменгі жақтың артқа ығысуы
45
Жасөспірім 17 жаста. Шағымы жоғарғы тістердің алдыға шығуы және алдыңғы тістер арасында саңылау. Клиникалық тексеру: беті симметриялы. Профилі - дөңес. Ауыз қуысын қараған кезде: жоғарғы бірінші тұрақты молярдың мезиальды-ұрттық төмпешігі екінші премолярмен және төменгі бірінші тұрақты молярдың мезиальды-ұрттық төмпешігімен жымдасады. Жоғарғы фронтальды тістер алдыға иілген. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
дистальды тістесу
46
Бала 5,5 жаста. Алдын ала қаралу кезінде: тістердің түйісуі кезінде төменгі фронтальді тістердің таңдайдың шырышты қабатын жарақаттайтындықтары анықталды. Күрек тістер сауыттары мөлшерінің пропорциональдығын анықтау үшін зерттеу әдісін болжаңыз
Долгополова
47
13 жастағы қыз бала. Дәрігер-ортодонтқа мектеп стоматологымен жіберілген. Объективті: беті симметриялы, профилі - тік, еріндерінің жымдасуы қалыпты. Ауыз қуысында: 75, 85 тістерден басқа барлық тістер тұрақты, бүйір тістердің қатынасы фиссуралы-төмпешікті, жоғарғы күрек тістер төменгі күрек тістер сауытын 1/3 биіктікте жауып жатыр. Бірінші ретті тексеру әдісін болжаңыз:
ортопантомография
48
Қыз бала 11 жаста, эстетикалық жетіспеушілікке шағымданады. Ауыз қуысында жымдасу кезінде фронтальды бөлімде 2 мм сагиттальды саңылау, молярлар аймағында фиссуралы-төмпешікті контакт анықталады. Алғашқы диагноз болжаңыз:
фронтальды прогнатия
49
Бала 5,5 жаста. Бала-бақшада алдын ала қарағанда: жоғарғы алдыңғы тістер төменгі тістердің сауытының 3/1 бөлігінен көп бөлігін жауып тұратыны анықталды. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
терең тістесу
50
10 жасар баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бетті тексергенде профильдің жоғарғы және ортаңғы бөліктері және жоғарғы ерін алға шыққан, төменгі ерін және иегі артқа ығыспаған. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсармайды. Дистальды тістесудің себебін таңдаңыз:
жоғарғы жақтың макрогнатиясы немесе прогнатиясы
51
10 жасар баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бет-әлпетін қарағанда төменгі ерні кіріңкі және иегі ығысқан, төменгі жақтың артта орналасуы анықталды, жоғарғы және төменгі ортаңғы беттің профилі және жоғарғы ерін өзгермеген. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсарады. Ажырату диагностикасы үшін клиникалық сынаманы болжаңыз:
Эшлер-Битнер
52
Қыз 18 жаста. Эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданады. Бет көрсеткіштерін бағалағанда анықталды: жоғарғы ерін алға шыққан, иегі артқа ығысқан, жоғарғы күрек тістердің кесу қыры төменгі ерінде орналасқан.
Ауыз қуысын тексергенде: тістер қатарын үйреншікті түйістіргенде бірінші тұрақты азу тістің алдыңғы ұрт төмпешігі қарсы тістің артқы ұрт төмпешігімен түйіседі, алдыңғы бөлікте - 8 мм сагиттальды саңылауы бар протрузия. Энгль жіктелісі бойынша класты және подкласты таңдаңыз:
II класс Iподкласс
53
Қыз бала 12 жаста, орта бойлы, екі бұғана сүйегінің гипоплазиясы, маңдайы шығыңқы, беттің ортаңғы бөлігі төмен түскен. Ауыз қуысында атипиялық формаға ие бірінші тұрақты азу тістерінен басқа барлық тістері уақытша. Қосымша зерттеу әдісін таңдаңыз:
ортопантомография
54
Әрбір тістің функционалды құндылығын ескере отырып, шайнау тиімділігін анықтаудың статикалық әдісін таңдаңыз:
оксман
55
Шайнау тиімділігін анықтаудың функциональды динамикалық әдісін таңдаңыз:
Рубинов
56
Бала 8 жаста. Ата-анасы төменгі ернін тістеуіне шағымданады. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
вестибулярлы пластинка
57
Уақытша тістесуде дистальды тістесуді емдеу әдісін таңдаңыз:
зиянды әдеттерді жою және миогимнастика
58
Бала 10 жаста. Эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданады. Профилі дөңес, беттің ортаңғы бөлігі алға шыққан, еріндері күшпен түйіседі. Ауыз қуысында: сагиттальды саңылау – 4мм. Тұрақты азу тістердің аймағында төмпешікті түйісу. Эшлер-Битнердің клиникалық сынамасын жүргізгенде беттің профилі нашарлайды. Емдеу шараларының жоспарын таңдаңыз:
жоғарғы жақтың мөлшерін қысқарту//
59
Бала 8,5 жаста, ауыз қуысын сауықтырған соң дәрігер-ортодонтқа жіберілді. Сырт қарағанда профилі дөңес. Тістер қатарын түйістіргенде жоғарғы тістері төменгі ерінде орналасады. Ауыз қуысында: сагиттальды саңылау 4 мм. Төменгі күрек тістердің кесу қырлары қатты таңдайдың шырышты қабатымен түйіседі. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
френкельдің қызметті реттеуші аппаратының І түрі//
60
Қыз 18 жаста, тағам тістеп алуының қиындығына шағымданып келді. Объективті: профилі дөңес, иегі ығысқан. Ауыз қуысында: алдыңғы тістерінің арасында диастема, тремалар, сагиттальды саңылау 7 мм, азу тістердің түйісуінің бұзылуы – 3 мм. Емдеу шараларының жоспарын таңдаңыз:
жоғарғы алдыңғы тістерді артқа жылжыту//
61
Ортодонтиялық науқасты клиникалық зерттеу тұрады:
субъективті және объективті әдістерден
62
Диагностиканың субъективті әдістеріне жатады
анамнез жинау
63
Дистальды (постериальды) тістесудің ең негізгі клиникалық белгісі болып табылады:
энгльдің II класс бойынша бірінші тұрақты молярлардың қатынасы
64
Бетті бүйірінен қарағанда бағалауға болады:
беттің бүйірінен қарағандағы пішінін
65
Бетті алдынан қарағанда бағалауға болады:
мұрын-ерін қатпарының айқындылығын
66
Ашық тістесудің негізгі клиникалық белгісі болып табылады:
+ тістер арасында вертикальды саңылаудың болуы//
67
Телерентгенорафияны өткізу кезінде стандартты қашықтық болып табылады:
1 м 50 см
68
Бала 9 жаста, мектеп тіс дәрігерімен ортодонтқа жіберілген. Объективті: бет-әлпеті симметриялы, ауызбен тыныс алу, ауыздың айналма бұлшық еті әлсіз, жоғарғы күрек тістер төменгі ерінде орналасқан, профилі дөңес. Ауыз қуысында: жоғарғы жақтың алдыңғы тістерінің протрузиясы, сагиттальды саңылау – 3-4мм. Персиннің жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
сагиттальды күрек тістік дизокклюзия
69
Бала 9 жаста, тағамды қиналып тістеуіне шағымданады. Ауыз қуысында алдыңғы тістер жайылып және вестибулярлы орналасқан. Жоғарғы тіс қатары V-тәрізді тарылған, таңдай готикалық, алдыңғы тістерінің арасында сагиттальды саңылау 4 мм; бүйір тістері қалыпты жағдайда. Ильина-Маркосян жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
фронтальды прогнатия
70
12 жасар баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бетті тексергенде жоғарғы және ортаңғы бөлігі және жоғарғы ерін алға шыққан, төменгі ерін және иегі ішке кірмеген. Төменгі жақты ығыстырғанда беттің профилі жақсармайды. Бүйір телерентгенограмманың анализінде SNA бұрышының ұлғаюын көрсетті, SNB бұрышы қалыпты жағдайда. ДДҰ жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
жоғарғы жақтың прогнатиясы
71
Клиникалық зерттеу басталады:
паспорттық мәліметтерден
72
Бала 8,5 жастa. Ауыз қуысының санациясынан кейін дәрігер ортодонтқа ақыл кеңеске жіберілген. Қарап тексергенде: бет әлпеті бүйірінен қарағанда шығыңқы. Ауыз қуысында: тіс қатарын түйістіруде жоғарғы тіс төменгі ерін үстінде жатыр. Жоғарғы және төменгі алдыңғы күрек тістер арасындағы сагиттальды саңылау 4мм. Төменгі күрек тістердің кесу қырлары қатты таңдайдың шырышты қабатымен түйіседі. Бірінші тұрақты үлкен азу тістер Энгльдың ІІ классымен түйіседі. Эшлер-Битнердің клиникалық сынамасы оң. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
френкельдің І ші қызметті реттеуші І түрі
73
10 жастағы баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бет-әлпетін қарағанда төменгі ерні кіріңкі және иегі ығысқан, төменгі жақтың артта орналасуы анықталды, жоғарғы және төменгі ортаңғы беттің профилі және жоғарғы ерін өзгермеген. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсарады. Ажырату диагностикасы үшін клиникалық сынаманы таңдаңыз:
Эшлер-Битнер
74
Қыз 18 жаста. Эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданады. Бет көрсеткіштерін бағалағанда анықталды: жоғарғы ерін алға шыққан, иегі артқа ығысқан, жоғарғы күрек тістердің кесу қыры төменгі ерінде орналасқан. Ауыз қуысын тексергенде: тістер қатарын үйреншікті түйістіргенде бірінші тұрақты азу тістің алдыңғы ұрт төмпешігі қарсы тістің артқы ұрт төмпешігімен түйіседі, алдыңғы бөлікте - сагиттальды саңылауы бар протрузия-8 мм. Энгль жіктелісі бойынша класты және подкласты таңдаңыз:
II класс I подкласс
75
10 жастағы баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бетті тексергенде профильдің жоғарғы және ортаңғы бөліктері және жоғарғы ерін алға шыққан, төменгі ерін және иегі артқа ығыспаған. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсармайды. Дистальды тістесудің себебін таңдаңыз:
жоғарғы жақтың макрогнатиясы немесе прогнатиясы
76
Бала 5 жаста. Ата-анасы тістер арасында кеңістіктердің болуына шағымданады. Объективті: беті симметриялы, еріннің жымдасуы қалыпты. Ауыз қуысында: барлық тістер уақытша, тістер арасында диастема және тремалар, күрек тістердің кесу жиектерінің және бүйір тістердің шайнау төмпешіктерінің қажалуы. Науқасты емдеу әрекетін таңдаңыз:
баланы динамикалық бақылау
77
Сүт тістерді ерте жоғалту кезінде тіс қатарлары деформациясын алдын-алу үшін емдеу әдісін таңдаңыз:
протездеу
78
Бөлек тістерді біртіндеп жұлуға көрсеткішті таңдаңыз:
макродентия
79
Шайнау бұлшықеттерінің күші мен пародонттың төзімділігін анықтау үшін зерттеу әдісін таңдаңыз:
гнатодинамометрия
80
Тістесу түрін анықтау әдісін таңдаңыз:
субъективті
81
Тістің осі бойынша бұрылуын сипаттайтын термин болып табылады:
тортоаномалия
82
Балаларда жұтынудың соматикалық типіқалыптасады:
3 – 4 жас
83
Уақытша тістеcу қалыптасқан болып саналады:
2,5 жастан 4 жасқа дейін
84
Уақытша тістесудің бастапқы кезеңі сәйкес келеді:
6 жастан 9 жасқа дейін
85
Бала 10 жаста, тістерінің жоқтығына шағым етеді. Сырттан қарағанда бетінің төменгі бөлігінің төмендеуі байқалады, беттің ортаңғы бөлігі дамымай қалған, профилі ойыс, шаштары, кірпіктері, қастары сирек, ауздың бұрышында жарылу бар. Ауыз қуысында біз тәріздес формасы бар барлығы 4 тіс бар. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
эктодермальды дисплазия
86
7 жастағы бала, ата-анасы эстетикалық жетіспеушілікке шағымданады. Сыртқы қараған кезде иек алға жылжыған, жоғарғы ерін қысқарған, мұрын ерін қатпарлары айқын. Ауыз қуысында: аралас тістесудің бірінші жартысы, кері күрек тістік жабылу, 83, 73 тістердің төмпешіктері жақсы айқын. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
мәжбүрлі прогения
87
17 жастағы жеткіншек. Шағымы эстетикалық. Ауыз қуысын тексеру барысында жоғарғы тұрақты бірінші азу тісінің мезиальды-ұртты төмпешігі екінші премоляр және төменгі тұрақты бірінші азу тісінің мезиальды-ұртты төмпешігімен тістесу жағдайында. Жоғарғы фронтальды тістер оральды бағытта бағытталған. Энгль жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
|| класс 2 подкласс
88
Пон әдісімен анықталатын тіс қатарының деформациясын болжаңыз
трансверзальды бағытта тіс қатарының деформациясы
89
Науқас 14 жаста. Объективті: Иек айтарлықтай шығыңқы. Беттің төменгі үштен бірі ұзарған, алға шығыңқы, төменгі ерін жоғарғыдан басым. Дәрігер-ортодонтта сәтті емдеусіз. Ауыз қуысында кері күрек тістік жабылу, бүйір тістердің қатынасы – Энгль бойынша ІІІ класс. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
мезиальды тістесу
90
5,6 жастағы бала. Бала-бақшада алдын-ала қаралу кезінде жоғарғы алдыңғы тістер төменгілерді сауыт биіктігінің үштен бірінен көп жабады. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
терең тістесу
91
13 жастағы жасөспірім. Ауыз қуысын қарау кезінде жоғарғы бірінші тұрақты молярдың алдыңғы ұрттық төмпешігі төменгі аттас тістің алдында орналасады. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
дистальды тістесу
92
Бала 6 жаста. Бала-бақшада алдын-ала қаралу кезінде екінші сүт молярлар мен ит тістер дистальды баспалдақпен орналасқан. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
дистальды тістесу
93
Бала 7 жаста. Анамнез жинау кезінде 85 және 75 тістер созылмалы периодонтиттің өршуі бойынша жұлынғаны анықталды. Ортопантомограммада 45 және 35 тістердің ұрықтары жоқ. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
мезиальды тістесу
94
Бала 9 жаста. Диагноз: 12 тістің таңдайлық орналасуы. Тіс қатарында 12 тіске орын жеткілікті. Ортодонтиялық аппараттың түрін болжаңыз:
12 тіс аймағында серіппесі және окклюзионды бастырмасы бар пластинка
95
Бала 10 жаста, алдыңғы тістерінің аралығында саңылаудың болуына шағым етеді. Ауыз қуысында : 12, 22 тістері жоқ, 11 және 21 тістердің арасында қашықтық 4мм, рентгенограммада 12, 22 тістердің ұрықтары жоқ. Алғашқы:
диастема, адентия
96
Жасөспірім 15 жаста, стоматологқа алдын-ала қаралу мақсатымен келді. Ауыз қуысында: 13 тіс 15 және 14 тістер арасында орналасқан. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
транспозиция
97
Бала 10 жаста, эстетикалық кемістігіне шағым етеді. Тіс формуласы жасына сәйкес. 12, 22 тістердің тікенек тәрізді формасы бар. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
тістер формасының ауытқуы
98
Бала 9 жаста, дәрігер-ортодонтқа мектеп стоматологымен жолданды. Объективті: беті симметриялы, ауызбен тыныс алады, ауыздың дөңгелек бұлшық еті әлсіз, жоғарғы жақтың күрек тістері ерінде орналасқан, профилі дөңес. Ауыз қуысында: жоғарғы жақтың алдыңғы топ тістерінің протрузиясы, сагиттальды саңылау 3-4 мм. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
сагиттальды күрек тістік дизокклюзия
99
Қыз бала 13 жаста, әдемі емес сыртқы келбетіне шағымданады. Сыртқы қарау кезінде беттің төменгі үштен бір бөлігінің ұзаруы анықталады, ауыздың айналмалы бұлшықеттері ширыққан, иек артқа ығысқан. Ауыз қуысында: сагиттальды саңылау 6 мм, вертикальды саңылау 4 мм, бүйір бөлімдерде аттас тістердің контакты. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
прогнатиялық ашық тістесу
100
Қыз бала 20 жаста Эстетикалық кемістікке шағымданады. Сырт қарағанда беттің 1/3 бөлігінің ұзаруы анықталады, бет-әлпеті симметриялы. Ауыз қуысын қарағанда: Энгль бойынша ІІ класс, 1 подкласс, сагиттальды саңылау 7 мм. Эшлер-Битнердің клиникалық сынамасын жүргізгенде беттің профилі жақсарады. Тістесу ауытқуының пайда болу себебін болжаңыз:
төменгі жақтың артқы орналасуы
問題一覧
1
Жоғарғы еріннің кең үзбесі және оның төмен бекуі әкеледі:
диастемаға
2
Ауыз сыртылық аппараттарға жатады
бас киімі бар иектік праща
3
Тіс-жақ сүйек жүйесінің негізгі қызметтер
тыныс алу, жұтыну, сөйлеу, шайнау
4
Қыз бала 5 жаста. Алдын ала қаралу кезінде - тілдің қысқа үзбесі анықталды. Осы себепті жоймау әкеледі:/
төменгі тіс қатарының қысқаруына
5
Бала 9 жаста. Обьективті: беті симметриялы, мұрын-ерін қатпарлары қалыпты. Тіс жақ жүйесінің қызметтері бұзылмаған. Ауыз қуысында: жоғарғы күрек тістер төменгілерді сауыт биіктігінің 1/3-нен жоғары жабады, күрек тістер арасында контакт. Анамнезінен: үш жыл бұрын бүйір тістерін жоғалтқан. Ю.М.Малыгина жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз
дистальды тістесу, бірінші түрі
6
Бала 6 жаста. Анасы тіс қатарлары арасына ұртын тістеу әдетіне шағымданады. Обьективті: беті симметриялы, мұрын-ерін қатпарлары айқын емес. Ауыз қуысында; тістердің ауысуы жасына сәйкес келеді. Барлық тістер сау. Жақ-бет аймағы функциональды бұзылыстарының симптомдарын болжаңыз
шайнау тиімділігі
7
Науқас 11 жаста. Сыртқы қараған кезде. Беттің төменгі үштен бір бөлігінің қысқаруы, иек асты және мұрын ерін қатпарларының айқындалуы көрінеді. Жоғарғы ерін сыртқа қарай аударылған ауыз қуысында. Төменгі және жоғарғы алдыңғы тістері оралды қисайған, тістердің жақын орналасуы байқалады. Тістердің орталық окклюзияда түйіскен кезде төменгі жақ күрек тістерінің кесу қыры, қатты таңдайдың шырышты қабығына жетеді, ал жоғарғы жақ күрек тістері төменгі жақ күрек тістердің мойын аймағының альвеолярлы өсіндінің шырышты қабығын жарақаттайды. Жоғары жақтың алдыңғы бөлімінде альвеолярлы өсінділердің вертикалды көлемдерінің үлкеюі байқалады. Бүйір тістерінің қатынасы Энгль бойынша 1 класс. Алғашқы диагнозды және осы патологияның себебін болжаңыз:
терең тістесу, тұрақты үлкен азу тістерін ерте жоғалтуы
8
Бала 14 жаста. 23 және 13 тістер тіс қатарының алдында және окклюзионды жазықтықтан жоғары орналасқан. Тіс қатарында оларға орын жеткілікті. Тұрақты молярлардың қатынасы дұрыс. Д.А.Калвелис жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
13 және 23 тістердің вестибулярлы орналасуы және супрапозициясы
9
Рубинов бойынша функциональды сынаманы қолдану көмегімен анықтауға болады:
шайнау тиімділігін
10
Науқас 12 жаста. Алдыңғы бөлімінде тістердің түйіспеуіне шағымданып, клиникаға қаралды. Анамнезінен: 10 айға дейін омыраумен емізілген, ұзақ уақыт төменгі ернін тістеп жүрген. Қарау кезінде бет конфигурациясының бұзылуы анықталды: беттің төменгі үштен бірінің ұзаруы, мұрын ерін және иек қатпарының тегістелуі, еріндерінің түйіспеуі. Жоғарғы жақ алдыңғы бөлімі ұзарған, төменгісі біраз жалпайған, альвеоляры өсінділері жоғарғы жақта аса дамыған. Алғашқы диагнозды және тіс жақ жүйесі қызметінің бұзылысын болжаңыз:
ашық тістесу, тістеу қызметі
11
Қыз бала 9 жаста. Алдыңғы тістерінің түйіспеуіне шағымданады. Объективті: бетінің астыңғы үштек бір бөлігінің үлкеюі көрінеді. Еріндері қиыншылықпен түйісіп, еріннің шырышты қабығының құрғауы. Вертикалды саңылау бар 3 мм. Қандай этиологиялық фактор осындай ауытқуға әкелді:
жағымсыз әдет- саусақты, тілді сору
12
Науқас 7 жаста. Объективті: бет ассиметриясы, иегі оңға қарай ығысқан. Еріндерінің түйісуі дұрыс емес. Ауыз қуысында: орталық күрек тістік сызық сәйкес емес, оң жақтағы тіс альвеолярлы қысқару. Оң жақтағы молярлардың түйісуі прогениялық түрде. Қарама қарсы жақтағы тістердің түйісуі бұзылмаған. Осы патологияның себебін болжаңыз:
шайнау және мимикалық бұлшықеттердің гипертонусы
13
Бала 3 жаста. Профилактикалық байқауға келді. Объективті: ауыз қуысында 20 сүт тісі бар. Тістер тіс доғасында орналасқан. Барлық тістер интакті. Тіс аралықтарында тремалар жоқ. Тістесудің кезеңін таңдаңыз:
қалыптасқан сүт тістесу
14
Дистальды блокты тістесуде үстіңгі күрек тістерді вестибулярлы ығыстыруда винтті орналастырады:
пластинаның алдыңғы бөлігінде
15
Балаларда жұтынудың соматикалық типіқалыптасады:
3 – 4 жас
16
Науқас 9 жаста. Объективті: иектің азғана алдыға шығуы, беттің төменгі 1/3 бөлігі өзгермеген. Ауыз қуысында: жоғарға тіс доғасының өзгеруі, алдыңғы бөлімінде тістердің үйіліп орналасуы. Күрек тістік жабылуы аздаған. Нақты диагноз қою үшін қандай функционалды сынаманы жүргізу қажеттігін көрсетіңіз және неге:
Ильина – Маркосянның сынамасы - өйткені прогнатикалық тістесу диагнозын қою үшін қолданылады
17
6 жастағы қыз бала, прогнатиялық тістесу бойынша дәрігер-ортодонтта емделуде. Қосымша ем ретінде миогимнастика ұсынылды. Аталған жағдайда қай бұлшық еттер топтарына жаттығулар тағайындау қажет:
төменгі жақты алдыға шығаратын
18
Бала 8 жаста. Объективті: беті симметриялы, беттің төменгі үштен бір бөлігі алдыға шығыңқы, төменгі ерін жоғарғының алдында орналасады. Мұрын ерін қатпарлары айқын. Бүйір тістердің қатынасы: 16, 26 тістердің алдыңғы ұрттық төмпешіктері төменгі тістердің ұзына бойы фиссурасында орналасады. Фронтальды бөлімде төменгі тістер жоғарғылардың алдында орналасады. Күрек тістердің ортаңғы сызығы сәйкес келеді. Энгль жіктелісі бойынша класты болжаңыз:
III класс
19
Бала 3 жаста. Бала-бақшада тәрбиешісі баланың қолын ұрт астына қойып, бір жағында ұйықтайтынын байқады. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
айқасқан тістесу
20
10 жастағы науқас. 22 тістің тортоаномалиясы бойынша емдеуде болды. 23, 22, 21 тістері ілмектері және жақты резиналы тарқыштары бар сауыттармен жабылғалған. Осы патологияны емдеу кезінде 22 тісті ығыстыру сипатын болжаңыз://
+ осі бойынша айландыру//
21
Бала 5 жастағ самай-төменгі жақ буыны қызметінің шектелуі бойынша диспансерлік бақылауда. Анамнезінде дүниеге келген кезде буынның жарақаты. Қарау кезінде ауыздың ашылуы шектеулі, беттің төменгі үштен бір бөлігінің дамымауы. Алғашқы диагнозды болжаңыз://
сүйекті анкилоз//
22
Бала 10 жаста. Бетті қараған кезде: беті симметриялы, беттің төменгі үштен бір бөлігі алдыға шығыңқы, төменгі ерін жоғарғының алдында орналасады. Мұрын ерін қатпарлары айқын. Бүйір тістердің қатынасы: 16, 26 тістердің алдыңғы ұрттық төмпешіктері төменгі тістердің ұзына бойы фиссурасында орналасады. Фронтальды бөлімде төменгі тістер жоғарғылардың алдында орналасады. Күрек тістердің ортаңғы сызығы солға ығысқан. Осы патологияның себебін болжаңыз://
жоғарғы ерінді тістеу әдеті//
23
Бала 12 жаста, ойын кезінде 11 тістің жарақатын алды. Объективті: 11 тістің сауыты мойнына дейін жоқ. Осы тістің аймағында кілегей қызарған, ісінген. Рентгенограммада:
+ 11 тіске Ильина-Маркосян бойынша штифтті тіс//
24
Науқас 12 жаста. Сөйлеудің бұзылысына шағымданады аузы жартылай ашық. Тіс қатарларын қараған кезде 6 мм сагиттальды саңылау анықталады. Фронтальды жоғарғы тістер төменгі алдыңғы тістерді толық жабады. Тыныс алуы ауыз арқылы. Бала төменгі ернін тістейді. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз://
катц тістеу пластинкасы//
25
Қыз бала 6 жаста. Рентгенологиялық зерттеуден және мұқият тексеруден кейін 46 тістің жартылай адентиясы анықталды. Емдеу әдісін таңдаңыз://
миотерапия, тіс протездеу//
26
5 жастағы бала. Беті симметриялы, бетінің төменгі бөлігінің биіктігі азайған. Ауыз қуысында: жоғарғы күрек тістер төменгі күрек тістерді сауыттары биіктігінде жауып тұр, екінші уақытша молярлардың дистальды беткейлері бірдей вертикальды жазықтықта орналасқан. Ортодонтиялық аппарат түрін таңдаңыз://
мюлеман пропульсоры//
27
Жұтыну кезінде итеруші күш сатысында жақ-бет аймағы бұлшықеттерінің электромиографиялық зерттеу кезінде функциональды тапсырманы таңдаңыз://
суды жұту
28
Науқас 11 жаста. Диагноз: 21 тістің таңдайлық орналасуы, антагонист-тіспен блокта. 3 ай мерзімінде секторальды қиығы, винті, бүйір тістерді ажыратылуы бар пластинканы қолданады. Тістердің ажыратылуын қамтамасыз ететін ортодонтиялық аппараттың элементі таңдаңыз:
окклюзионды бастырма
29
Тіс қатары тарылуының ерте симптомдары кезінде дәрігердің кірісу әрекетін таңдаңыз:
аппаратуралы емдеу тағайындау
30
Науқас 12 жаста. Алдыңғы бљлімінде тістердің түйіспеуіне шағымданып, клиникаға қаралды. Анамнезінен: 10 айға дейін омыраумен емізілген, ұзақ уақыт төменгі ернін тістеп жүрген. Қарау кезінде бет конфигурациясының бұзылуы анықталды: беттің төменгі үштен бірінің ұзаруы, мұрын ерін және иек қатпарының тегістелуі, еріндерінің түйіспеуі. Жоғарғы жақ алдыңғы бөлімі ұзарған, төменгісі біраз жалпайған, альвеоляры өсінділері жоғарғы жақта аса дамыған. Диагноз қойыңыз және аталған патологияда тіс жақ жүйесінің қай қызметі бұзылған:
+ ашық тістесу, тістеу қызметінің
31
9 жаста. Сыртқы қарау кезінде: беттің төменгі бөлігінің қысқаруы, мұрын-ерін және иек қатпарларының айқындылығы. Жоғарғы ерін сыртқа қайырылған. Ауыз қуысында: төменгі және жоғарғы алдыңғы тістер оральды бағытта иілген, тістердің тығыз орналасуы анықталды. Тістердің орталық окклюзияда түйісуі кезінде төменгі күрек тіс кесу қыры қатты таңдай шырышты қабатына жетеді, ал жоғарғы күрек тістер төменгі жақтың күрек тістер мойын аймағындағы альвеолярлы өсінді шырышты қабатын жарақаттайды. Жоғарғы жақ альвеолярлы өсіндісінің алдыңғы бөлімінің вертикальды өлшемінің ұзаруы анықталды. Бүйір тістердің қатынасы Энгль бойынша 1 класс. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
катц пластинкасы
32
Жоғарғы орталық күрек тістің дұрыс емес орналасуына. Объективті: тіс қатарында орын болған кезде 11 тістің таңдайлық орналасуы. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
жоғарғы жаққа итеруші серіппесі бар пластинка
33
Науқас 8 жаста. Шағымы: косметикалық ақауға. Объективті: тістесу ортогнатиялық. Тістердің қатынасы қалыптыға жақын, 21 тіс ұзына бойы осі айналасында 90 градусқа бұрылған. Рентгенологиялық суретте: аса комлектті тіс жоқ. Емдеу әдісін таңдаңыз:
резиналы күштері бар ортодонтиялық сауыттар қолдану
34
Бала 6 жаста. Алдыңғы тістердің дұрыс емес орналасуына шағымданады. Объективті зерттеу кезінде - жоғарғы жақтың фронтальды бөлімінде тістердің тығыз орналасуы анықталады. Анамнезінен: бір ай бұрын 55 және 65 тістер асқынған тіс жегісі бойынша жұлынған. Тістердің жарып шығу мерзімі қалыпты. Ауыз қуысында: барлық 16, 26 және 36, 46 тістер жарып шыққан. 16 және 26 тістердің медиальды ығысуы байқалады. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
мойын тартпасы бар беттік доға
35
Науқас 12 жаста. Сөйлеудің бұзылуына шағымданады, аузы жартылай ашық. Тіс қатарларын қарағанда науқаста 6 мм сагитальды саңылау анықталды. Алдыңғы жоғарғы тістер толығымен төменгі алдыңғы тістерді жауып тұрады. Тыныс алуы ауыз арқылы. Бала төменгі ернін тістейді. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
катц аппараты
36
Науқас К. клиникаға ата-анасымен келді. Негізгі шағымдары жоғарғы жақты ит тістің жоғары жарып шығуы, жоғарғы күрек тістердің ерін жағына айқын иілуі. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
катц пластинкасы
37
Науқас 9 жаста. 11 және 21 тістер арасында саңылаудың болуына шағымданады. Ауыз қуысын қараған кезде диаметрі 5 мм саңылау анықталды. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз: лет. Жалуется на наличие щели между 11 и 21 зубами. При осмотре полости рта обнаружена щель диаметром 5 мм. Выберите вид ортодонтического аппарата
бағыттаушы түтігі бар ығысатын тіске сауыт
38
Науқас 9 жаста. Оъективті: иектің аз ғана шығуы, беттің төменгі үштен бір бөлігі өзгермеген. Ауыз қуысында: жоғарғы тіс доғасының өзгерісі, алдыңғы бөлімде тістердің тығыз орналасуы, үлкен күрек тістік жабылу бар. Диагнозды қою үшін функциональды сынаманы таңдаңыз:
Эшлер-Битнер сынамасы
39
Бала 12 жаста, жоғарғы жақта бүйір күрек тістің дұрыс емес орналасуы бойынша клиникаға келді. Ауыз қуысында: жоғарғы алдыңғы тістер төменгі алдыңғы тістердің кесу жиектерімен жымдасады, таңдайлық орналасұан 12 тістен басқа. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
окклюзионды бастырмасы және 12 тіске протракторы бар пластинка
40
6 жастағы бала анасымен төменгі алдыңғы тістердің дұрыс емес орналасуы бойынша клиникаға келді. Объективті қараған кезде төменгі фронтальды тістердің тығыз орналасуы анықталды, 31 және 41 тістердің сауыттары өз ұзына бойы осі айналасында бұрылған. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
дуга Энгль доғасы
41
«Окклюзия кілті» ұғымына тән тіс жақ ауытқуларының жіктелісі болып табылады:
Энгль
42
Тіс-жақ ауытқуларының постнатальды этиологиялық факторы болып табыладыТіс-жақ ауытқуларының постнатальды этиологиялық факторы болып табылады
жағымсыз әдеттер
43
Жасөспірім 13 жаста, аузын кең ашқанда буынында сықырдың пайда болуына шағымы бар. Сыртынан қарағанда бетінің асимметриялығы анықталады. Бетінің асимметриясының себебін анықтау үшін клиникалық сынама болып табылады:
Ильина-Маркосян
44
Бала 9 жаста. Тіс қатарларының қатынасын үйреншікті окклюзия бойынша бағалағанда бірінші жоғарғы үлкен азу тістің мезиальды-ұртты төмпешігінің антогонист-тістің бірінші көлденең жүлгесіне қарағанда дистальды орналасқанын көрсеткен (Энгль бойынша III класс). Тістесу ауытқуларының клиникалық түрлерін ажырату диагностикасы үшін клиникалық функциональды сынама болып табылады:
төменгі жақтың артқа ығысуы
45
Жасөспірім 17 жаста. Шағымы жоғарғы тістердің алдыға шығуы және алдыңғы тістер арасында саңылау. Клиникалық тексеру: беті симметриялы. Профилі - дөңес. Ауыз қуысын қараған кезде: жоғарғы бірінші тұрақты молярдың мезиальды-ұрттық төмпешігі екінші премолярмен және төменгі бірінші тұрақты молярдың мезиальды-ұрттық төмпешігімен жымдасады. Жоғарғы фронтальды тістер алдыға иілген. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
дистальды тістесу
46
Бала 5,5 жаста. Алдын ала қаралу кезінде: тістердің түйісуі кезінде төменгі фронтальді тістердің таңдайдың шырышты қабатын жарақаттайтындықтары анықталды. Күрек тістер сауыттары мөлшерінің пропорциональдығын анықтау үшін зерттеу әдісін болжаңыз
Долгополова
47
13 жастағы қыз бала. Дәрігер-ортодонтқа мектеп стоматологымен жіберілген. Объективті: беті симметриялы, профилі - тік, еріндерінің жымдасуы қалыпты. Ауыз қуысында: 75, 85 тістерден басқа барлық тістер тұрақты, бүйір тістердің қатынасы фиссуралы-төмпешікті, жоғарғы күрек тістер төменгі күрек тістер сауытын 1/3 биіктікте жауып жатыр. Бірінші ретті тексеру әдісін болжаңыз:
ортопантомография
48
Қыз бала 11 жаста, эстетикалық жетіспеушілікке шағымданады. Ауыз қуысында жымдасу кезінде фронтальды бөлімде 2 мм сагиттальды саңылау, молярлар аймағында фиссуралы-төмпешікті контакт анықталады. Алғашқы диагноз болжаңыз:
фронтальды прогнатия
49
Бала 5,5 жаста. Бала-бақшада алдын ала қарағанда: жоғарғы алдыңғы тістер төменгі тістердің сауытының 3/1 бөлігінен көп бөлігін жауып тұратыны анықталды. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
терең тістесу
50
10 жасар баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бетті тексергенде профильдің жоғарғы және ортаңғы бөліктері және жоғарғы ерін алға шыққан, төменгі ерін және иегі артқа ығыспаған. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсармайды. Дистальды тістесудің себебін таңдаңыз:
жоғарғы жақтың макрогнатиясы немесе прогнатиясы
51
10 жасар баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бет-әлпетін қарағанда төменгі ерні кіріңкі және иегі ығысқан, төменгі жақтың артта орналасуы анықталды, жоғарғы және төменгі ортаңғы беттің профилі және жоғарғы ерін өзгермеген. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсарады. Ажырату диагностикасы үшін клиникалық сынаманы болжаңыз:
Эшлер-Битнер
52
Қыз 18 жаста. Эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданады. Бет көрсеткіштерін бағалағанда анықталды: жоғарғы ерін алға шыққан, иегі артқа ығысқан, жоғарғы күрек тістердің кесу қыры төменгі ерінде орналасқан.
Ауыз қуысын тексергенде: тістер қатарын үйреншікті түйістіргенде бірінші тұрақты азу тістің алдыңғы ұрт төмпешігі қарсы тістің артқы ұрт төмпешігімен түйіседі, алдыңғы бөлікте - 8 мм сагиттальды саңылауы бар протрузия. Энгль жіктелісі бойынша класты және подкласты таңдаңыз:
II класс Iподкласс
53
Қыз бала 12 жаста, орта бойлы, екі бұғана сүйегінің гипоплазиясы, маңдайы шығыңқы, беттің ортаңғы бөлігі төмен түскен. Ауыз қуысында атипиялық формаға ие бірінші тұрақты азу тістерінен басқа барлық тістері уақытша. Қосымша зерттеу әдісін таңдаңыз:
ортопантомография
54
Әрбір тістің функционалды құндылығын ескере отырып, шайнау тиімділігін анықтаудың статикалық әдісін таңдаңыз:
оксман
55
Шайнау тиімділігін анықтаудың функциональды динамикалық әдісін таңдаңыз:
Рубинов
56
Бала 8 жаста. Ата-анасы төменгі ернін тістеуіне шағымданады. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
вестибулярлы пластинка
57
Уақытша тістесуде дистальды тістесуді емдеу әдісін таңдаңыз:
зиянды әдеттерді жою және миогимнастика
58
Бала 10 жаста. Эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданады. Профилі дөңес, беттің ортаңғы бөлігі алға шыққан, еріндері күшпен түйіседі. Ауыз қуысында: сагиттальды саңылау – 4мм. Тұрақты азу тістердің аймағында төмпешікті түйісу. Эшлер-Битнердің клиникалық сынамасын жүргізгенде беттің профилі нашарлайды. Емдеу шараларының жоспарын таңдаңыз:
жоғарғы жақтың мөлшерін қысқарту//
59
Бала 8,5 жаста, ауыз қуысын сауықтырған соң дәрігер-ортодонтқа жіберілді. Сырт қарағанда профилі дөңес. Тістер қатарын түйістіргенде жоғарғы тістері төменгі ерінде орналасады. Ауыз қуысында: сагиттальды саңылау 4 мм. Төменгі күрек тістердің кесу қырлары қатты таңдайдың шырышты қабатымен түйіседі. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
френкельдің қызметті реттеуші аппаратының І түрі//
60
Қыз 18 жаста, тағам тістеп алуының қиындығына шағымданып келді. Объективті: профилі дөңес, иегі ығысқан. Ауыз қуысында: алдыңғы тістерінің арасында диастема, тремалар, сагиттальды саңылау 7 мм, азу тістердің түйісуінің бұзылуы – 3 мм. Емдеу шараларының жоспарын таңдаңыз:
жоғарғы алдыңғы тістерді артқа жылжыту//
61
Ортодонтиялық науқасты клиникалық зерттеу тұрады:
субъективті және объективті әдістерден
62
Диагностиканың субъективті әдістеріне жатады
анамнез жинау
63
Дистальды (постериальды) тістесудің ең негізгі клиникалық белгісі болып табылады:
энгльдің II класс бойынша бірінші тұрақты молярлардың қатынасы
64
Бетті бүйірінен қарағанда бағалауға болады:
беттің бүйірінен қарағандағы пішінін
65
Бетті алдынан қарағанда бағалауға болады:
мұрын-ерін қатпарының айқындылығын
66
Ашық тістесудің негізгі клиникалық белгісі болып табылады:
+ тістер арасында вертикальды саңылаудың болуы//
67
Телерентгенорафияны өткізу кезінде стандартты қашықтық болып табылады:
1 м 50 см
68
Бала 9 жаста, мектеп тіс дәрігерімен ортодонтқа жіберілген. Объективті: бет-әлпеті симметриялы, ауызбен тыныс алу, ауыздың айналма бұлшық еті әлсіз, жоғарғы күрек тістер төменгі ерінде орналасқан, профилі дөңес. Ауыз қуысында: жоғарғы жақтың алдыңғы тістерінің протрузиясы, сагиттальды саңылау – 3-4мм. Персиннің жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
сагиттальды күрек тістік дизокклюзия
69
Бала 9 жаста, тағамды қиналып тістеуіне шағымданады. Ауыз қуысында алдыңғы тістер жайылып және вестибулярлы орналасқан. Жоғарғы тіс қатары V-тәрізді тарылған, таңдай готикалық, алдыңғы тістерінің арасында сагиттальды саңылау 4 мм; бүйір тістері қалыпты жағдайда. Ильина-Маркосян жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
фронтальды прогнатия
70
12 жасар баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бетті тексергенде жоғарғы және ортаңғы бөлігі және жоғарғы ерін алға шыққан, төменгі ерін және иегі ішке кірмеген. Төменгі жақты ығыстырғанда беттің профилі жақсармайды. Бүйір телерентгенограмманың анализінде SNA бұрышының ұлғаюын көрсетті, SNB бұрышы қалыпты жағдайда. ДДҰ жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
жоғарғы жақтың прогнатиясы
71
Клиникалық зерттеу басталады:
паспорттық мәліметтерден
72
Бала 8,5 жастa. Ауыз қуысының санациясынан кейін дәрігер ортодонтқа ақыл кеңеске жіберілген. Қарап тексергенде: бет әлпеті бүйірінен қарағанда шығыңқы. Ауыз қуысында: тіс қатарын түйістіруде жоғарғы тіс төменгі ерін үстінде жатыр. Жоғарғы және төменгі алдыңғы күрек тістер арасындағы сагиттальды саңылау 4мм. Төменгі күрек тістердің кесу қырлары қатты таңдайдың шырышты қабатымен түйіседі. Бірінші тұрақты үлкен азу тістер Энгльдың ІІ классымен түйіседі. Эшлер-Битнердің клиникалық сынамасы оң. Ортодонтиялық аппараттың түрін таңдаңыз:
френкельдің І ші қызметті реттеуші І түрі
73
10 жастағы баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бет-әлпетін қарағанда төменгі ерні кіріңкі және иегі ығысқан, төменгі жақтың артта орналасуы анықталды, жоғарғы және төменгі ортаңғы беттің профилі және жоғарғы ерін өзгермеген. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсарады. Ажырату диагностикасы үшін клиникалық сынаманы таңдаңыз:
Эшлер-Битнер
74
Қыз 18 жаста. Эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданады. Бет көрсеткіштерін бағалағанда анықталды: жоғарғы ерін алға шыққан, иегі артқа ығысқан, жоғарғы күрек тістердің кесу қыры төменгі ерінде орналасқан. Ауыз қуысын тексергенде: тістер қатарын үйреншікті түйістіргенде бірінші тұрақты азу тістің алдыңғы ұрт төмпешігі қарсы тістің артқы ұрт төмпешігімен түйіседі, алдыңғы бөлікте - сагиттальды саңылауы бар протрузия-8 мм. Энгль жіктелісі бойынша класты және подкласты таңдаңыз:
II класс I подкласс
75
10 жастағы баланың ата-аналары эстетикалық ыңғайсыздыққа шағымданып келді. Бетті тексергенде профильдің жоғарғы және ортаңғы бөліктері және жоғарғы ерін алға шыққан, төменгі ерін және иегі артқа ығыспаған. Төменгі жақты жылжытқанда беттің профилі жақсармайды. Дистальды тістесудің себебін таңдаңыз:
жоғарғы жақтың макрогнатиясы немесе прогнатиясы
76
Бала 5 жаста. Ата-анасы тістер арасында кеңістіктердің болуына шағымданады. Объективті: беті симметриялы, еріннің жымдасуы қалыпты. Ауыз қуысында: барлық тістер уақытша, тістер арасында диастема және тремалар, күрек тістердің кесу жиектерінің және бүйір тістердің шайнау төмпешіктерінің қажалуы. Науқасты емдеу әрекетін таңдаңыз:
баланы динамикалық бақылау
77
Сүт тістерді ерте жоғалту кезінде тіс қатарлары деформациясын алдын-алу үшін емдеу әдісін таңдаңыз:
протездеу
78
Бөлек тістерді біртіндеп жұлуға көрсеткішті таңдаңыз:
макродентия
79
Шайнау бұлшықеттерінің күші мен пародонттың төзімділігін анықтау үшін зерттеу әдісін таңдаңыз:
гнатодинамометрия
80
Тістесу түрін анықтау әдісін таңдаңыз:
субъективті
81
Тістің осі бойынша бұрылуын сипаттайтын термин болып табылады:
тортоаномалия
82
Балаларда жұтынудың соматикалық типіқалыптасады:
3 – 4 жас
83
Уақытша тістеcу қалыптасқан болып саналады:
2,5 жастан 4 жасқа дейін
84
Уақытша тістесудің бастапқы кезеңі сәйкес келеді:
6 жастан 9 жасқа дейін
85
Бала 10 жаста, тістерінің жоқтығына шағым етеді. Сырттан қарағанда бетінің төменгі бөлігінің төмендеуі байқалады, беттің ортаңғы бөлігі дамымай қалған, профилі ойыс, шаштары, кірпіктері, қастары сирек, ауздың бұрышында жарылу бар. Ауыз қуысында біз тәріздес формасы бар барлығы 4 тіс бар. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
эктодермальды дисплазия
86
7 жастағы бала, ата-анасы эстетикалық жетіспеушілікке шағымданады. Сыртқы қараған кезде иек алға жылжыған, жоғарғы ерін қысқарған, мұрын ерін қатпарлары айқын. Ауыз қуысында: аралас тістесудің бірінші жартысы, кері күрек тістік жабылу, 83, 73 тістердің төмпешіктері жақсы айқын. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
мәжбүрлі прогения
87
17 жастағы жеткіншек. Шағымы эстетикалық. Ауыз қуысын тексеру барысында жоғарғы тұрақты бірінші азу тісінің мезиальды-ұртты төмпешігі екінші премоляр және төменгі тұрақты бірінші азу тісінің мезиальды-ұртты төмпешігімен тістесу жағдайында. Жоғарғы фронтальды тістер оральды бағытта бағытталған. Энгль жіктелісі бойынша алғашқы диагнозды болжаңыз:
|| класс 2 подкласс
88
Пон әдісімен анықталатын тіс қатарының деформациясын болжаңыз
трансверзальды бағытта тіс қатарының деформациясы
89
Науқас 14 жаста. Объективті: Иек айтарлықтай шығыңқы. Беттің төменгі үштен бірі ұзарған, алға шығыңқы, төменгі ерін жоғарғыдан басым. Дәрігер-ортодонтта сәтті емдеусіз. Ауыз қуысында кері күрек тістік жабылу, бүйір тістердің қатынасы – Энгль бойынша ІІІ класс. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
мезиальды тістесу
90
5,6 жастағы бала. Бала-бақшада алдын-ала қаралу кезінде жоғарғы алдыңғы тістер төменгілерді сауыт биіктігінің үштен бірінен көп жабады. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
терең тістесу
91
13 жастағы жасөспірім. Ауыз қуысын қарау кезінде жоғарғы бірінші тұрақты молярдың алдыңғы ұрттық төмпешігі төменгі аттас тістің алдында орналасады. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
дистальды тістесу
92
Бала 6 жаста. Бала-бақшада алдын-ала қаралу кезінде екінші сүт молярлар мен ит тістер дистальды баспалдақпен орналасқан. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
дистальды тістесу
93
Бала 7 жаста. Анамнез жинау кезінде 85 және 75 тістер созылмалы периодонтиттің өршуі бойынша жұлынғаны анықталды. Ортопантомограммада 45 және 35 тістердің ұрықтары жоқ. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
мезиальды тістесу
94
Бала 9 жаста. Диагноз: 12 тістің таңдайлық орналасуы. Тіс қатарында 12 тіске орын жеткілікті. Ортодонтиялық аппараттың түрін болжаңыз:
12 тіс аймағында серіппесі және окклюзионды бастырмасы бар пластинка
95
Бала 10 жаста, алдыңғы тістерінің аралығында саңылаудың болуына шағым етеді. Ауыз қуысында : 12, 22 тістері жоқ, 11 және 21 тістердің арасында қашықтық 4мм, рентгенограммада 12, 22 тістердің ұрықтары жоқ. Алғашқы:
диастема, адентия
96
Жасөспірім 15 жаста, стоматологқа алдын-ала қаралу мақсатымен келді. Ауыз қуысында: 13 тіс 15 және 14 тістер арасында орналасқан. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
транспозиция
97
Бала 10 жаста, эстетикалық кемістігіне шағым етеді. Тіс формуласы жасына сәйкес. 12, 22 тістердің тікенек тәрізді формасы бар. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
тістер формасының ауытқуы
98
Бала 9 жаста, дәрігер-ортодонтқа мектеп стоматологымен жолданды. Объективті: беті симметриялы, ауызбен тыныс алады, ауыздың дөңгелек бұлшық еті әлсіз, жоғарғы жақтың күрек тістері ерінде орналасқан, профилі дөңес. Ауыз қуысында: жоғарғы жақтың алдыңғы топ тістерінің протрузиясы, сагиттальды саңылау 3-4 мм. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
сагиттальды күрек тістік дизокклюзия
99
Қыз бала 13 жаста, әдемі емес сыртқы келбетіне шағымданады. Сыртқы қарау кезінде беттің төменгі үштен бір бөлігінің ұзаруы анықталады, ауыздың айналмалы бұлшықеттері ширыққан, иек артқа ығысқан. Ауыз қуысында: сагиттальды саңылау 6 мм, вертикальды саңылау 4 мм, бүйір бөлімдерде аттас тістердің контакты. Алғашқы диагнозды болжаңыз:
прогнатиялық ашық тістесу
100
Қыз бала 20 жаста Эстетикалық кемістікке шағымданады. Сырт қарағанда беттің 1/3 бөлігінің ұзаруы анықталады, бет-әлпеті симметриялы. Ауыз қуысын қарағанда: Энгль бойынша ІІ класс, 1 подкласс, сагиттальды саңылау 7 мм. Эшлер-Битнердің клиникалық сынамасын жүргізгенде беттің профилі жақсарады. Тістесу ауытқуының пайда болу себебін болжаңыз:
төменгі жақтың артқы орналасуы