хадис
問題一覧
1
«Пенделердин арасынан ким Алла
Таалага суйуктуурок болот ?- деп суроо узатты. «Алардын кимисинин мунозу жакшы болсо, ошонусу.
Шарик уулу Усама р.а
2
«силердин киминерди жакшы короорумду жана Кыяматта киминер менин жанымда болорунарды айтып берейинби?»-деп , эки-уч жолу сураганын угуп калдым. Анан бирооолор «Ооба айтыныз» деп суранышты. Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Силердин киминердин кулк-мунозу жакшы болсо, ошонунар»,
Амирдин уулу Абдулла р.а
3
«Пенде кулк-мунозунун жакшылыгы себептуу, акыретте жогорку даражага жана мартабалуу орунга татыкту болот. Ошондой эле кулк-мунозунун жамандыгы себепту тозоктун тупку
катмарына калаары да бышык.
Анас р.а
4
«Чындыгында момун адам жакшы кулк-мунозу аркылу кундузу орозо кармап,
тундосу намаз окуган адамдын мартабасына жете алат».
Айша энебиз р.а
5
«Кээде ибаадатта уномчул болгон мусулман, Алланын ага ыроологон эки сапаты, тагыраак айтканда, улгулуу мунозу жана жакшы журум-туруму аркылу , туну орозо кармоочу , кундузу намаз окуучу адамдын даражасына жетет». - деп айткан
Умардын уулу р.а
6
«Момундун сыймыгы - дининде, кайраты - акылында, баркы -мунозундо.
Абу Хурайра р.а
7
«Чындыгында, чын журогу мн ыйман келтирген, журогун куноодон, тилин жалгандан сактаган, конулу тынч , мунозу жакшы адам - ийгилике жетет.
Абу Зар р.а
8
«Алланын элчиси орой жана уятсыз
болгон эмес», анан, да дайыма «Силердин жакшынар кулк-мунозу жакшынар»,
Амирдин уулу Абдулла р.а
9
«ПАйгамбарыбызга он жыл кызмат кылдым , Аллага ант ичип айтам,
анын «уф-ф» дегенин бир жолу да укпадым. «Эмне учун мындай кылбадын, же эмне учун бул ишти аткарбадын»
Анас р.а
10
«Эгер эки иштин бирин тандоо зарыл болуп калса, Алланын элчиси дайыма
женилирээгин ыктияр кылчу, эгер ал куноо эмес болсо, а эгер куноо болсо, андан жаа бою качу. Озуно
айтылган жалаа учун такыр ачуулунчу эмес. Эгер динге тиешеси болсо,анда ачууланчу. Кызматчысына да,
аялына да деги эле кол которгонун коргон жокмун, Казатта гана душманына кол которгон.
Айша энебиз р.а
11
«Бир жолу Алланын элчиси менен бирге кетип бара жаткам. Ал, жакасы катуу жип менен кыйыкталган чепкенин кийип алган болчу. Бир маалда чолдон келген маданиятсыз адам жете келип, Пайгамбарыбызды (ага Аллахтын тынчыгы жана мактоосу болсун) жакасынан кыса кармап.
« Эй, Мухамммед! Алланын сендеги казынасынан мага да бербейсинби?!» деди. Пайгамбарыбыздын (ага
Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун)кысылган моюну козумо илинди. Катуу кысылгандыктан анын
моюну кызарып, куроо тамыры кооп кетен экен. Ошого карабастан Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы
жана мактоосу болсун) ага жылмая карап кулумсуроду да, анан «Буга сураганын бергиле»
Анас р.а
12
жумшактыгы жана кичи пейилдиги туралуу буларга токтолот.
Алланын элчиси «Аллла Таала жумшак, жумшактыкты жакшы корот. Жумшак адамдарга оройлорго бербеген
нерсени берет. Деги эле жумшак адамдарга берилгендер алардан башка эч кимге берилбейт.» - деп айтчу.
«Жумшактык кайсыл иште болбосун анын коркуно чыгарат, кайсыл иште болбосо анын корку качат.»-деп айтып калчу.
Айша энебиз р.а
13
жумшактык жана мээримдуулук тууралу буларды айтканын баяндайт. «Алла Таала мээримдуу адамдарга акмактарга
бербеген берет. Алла кимди жакшы корсо аны мээримдуу кылат. Адамдардын кимиси мээримдуулук
сапатынан куру калса, анда жакшылыктын баарынан куру калыптыр.
Жарир р.а
14
жузунун жылуулугу жонундо …мындай дейт. «Алланын элчисинен башка жузунон жылмаюу кетпеген бир да жанды
корбодум.
Харистин уулу Абдуулла р.а
15
«Алланын элчисинин эн жаман коргону жалган айту эле. Эгер бироонун жалган
суйлогонун угуп калса, качан тиги жалган айтканына тобо келтиргенин укмайынча, аны эсинен чыгара алчу
эмес.
Айша энебиз р.а
16
«Алланын элчиси «Бироонун ашыра мактаган адамдын бетине
топурак чачкыла» деп айтчу».
Абу Хурайра р.а
17
жолу Алланын элчиси бизге «Силерге ото оор куноолорду айтып берейинби?» деп кайрылып калды. Биз бир ооздон «Айтыныз» деп сурандык. Алланын элчиси; Аллага башка нерсени шерик кылуу, ата-эненин каргышына калуу, адам олтуруу», деп айтып баштады да, созунун ушул жерине келгенинде мурдагы жамбаштап отурган абалынан озгорду да, ойдороок боло калып «Жалган куболук беруу, жалган куболук беруу» токтобостон кайталай берди эле, биз «эми токтоп калгыдай эле» деп тилеп жибердик
Бакранын атасы р.а
18
Бирде апам мени чакырып; «Бери кел сага бир нерсе берем» - деп калды. Уйбуздо Алланын элчиси отурат эле. Ал апамдан: «Балана эмнени бергин келип жатат?» деп сурады. Апам : «Курма берейин деп жатам», - деди. Ошондо Алланын элчиси «Аа, жакшы, эгер минтип чакырып, анан эч нерсе бербей койсон, анда жалганчы деп жазылып калмаксын»,
Амирдин уулу Абдулла р.а
19
Кимде-ким баласын бир нерсе берем деп чакырып, бирок эч нерсе бербесе, ал жалганчы болуп эсептелет».
Абу Хурайра р.а
20
«Аманатка бек болбогон адамдын ыйманы болбойт, келишимге бек болбогон адамдын дини болбойт».
Анас р.а
21
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы
жана мактоосу болсун) чогулган адамдарга мынтип насаат кылды: «Силердин аранардан кимдир буроонорду кызматка байласак, анан ал кызматынан пайдаланып ийнедей болгон бир нерсени кымтып алса, кыямата ошол нерсесин которуп келет» . Пайгамбардын айтканынан катуу таасирленген бир Мадиналык адам ордунан тура калып: «Оо, Алланын элчиси, менден кызматынызды кайра алынызчы» , - деп суранып калды. «Сага эмне болду?» - деди Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун). Тиги : «Сиздин азыркы айтканынызды угуп, чочулап калдым» - деди. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу
болсун) «Бул айтканымды дагы бир жолу кайталайм, кызматынан кынаттык менен пайдаланган адам Кыяматта азбы-коппу ошол алган нерсесин которуп келет», - деди.
Амирдин уулу Адий р.а
22
Жети-сегиз адам болуп Алланын элчиси мн келишим тузгрнубуз эсимде, Алланын элчиси мн кол алышып: «Сени мн келишим кылууга даярбыз», - дедик. Ал:
«Аллага гана сыйынууга, Ага башка нерсени шерик кылып албоого, беш убакыт намаз окууга, Алланын
буйруктарын аткарууга, анан да адамдардан эч нерсе сурабоого убада бергиле», - деди. Биз «Макулбуз»
Маликтин уулу Ауф р.а
23
«Тээ мудакы заманда Алла Таала Исраил
урпактарынан уч адамды сынамак болот. Ала ооруусу, чачы жылбып таз, козу азиз.
Абу Хурайра р.а
24
«Мён эгер Алланын жолундп
шейит болсом, ошол себептуу каталарым кечирилеби?» - деп сурады. «Ооба, эгер сооп умут кылып, сабырдуулук мн, анан да артынды салып качпастан шейит кетсен ошондой болот», -деди Алланын элчиси, анан бтр азга токоло калып: «Баса сен эмне дедин эле» деп кайра сурады тигинен. Тиги жанакы айтканын кайталады. Ошондо Алланын элчиси: «Ооба, сен айткандай болот, бирок карызын жок болсо гана. Муну мага азыр Жебрейил кабарлады», - деди.
Абу Катада р.а
25
«Жер бетинде тилди тегерете тосуучу тосмо куруудан откон зарыл жумуш жок»
Абдулланын уулу Масуд р.а
26
Бир адам ичер суусу, корор куну бутуп бул жалган мн коштошот. Анда бироо «Бул адам бейишке татыктуу го», - деп озуно чечим чыгармакчы болот. Анын айтканын угуп калган Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчыгы жана мактоосу болсун) «Сен анын зарылчылыгы жок
учурда керексиз суйлогонун жана кемип калбай турган нерсесинен берууго бакылдык кылганын билбейт
окшойсун?» - деп анын айткаын тогундойт.
Маликтин уулу Анас р.а
27
Бир киши Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Мага бейишке кируумо себеп боло тургандай иштерди уротунузчу», - деп сураганда. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Акалардын курсагын тойгуз, таанысан-тааныбасан салам айт, эл уктап жатканда туруп намаз оку, ошондо беймарал бейишке киресин».
Анас р.а
28
«Бирде Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын
тынчтыгы жана мактоосу болсун) жолдоштору мн чогу отурган болчу. Адамдардын бири Азирети Абу Бакирге
(ага Алла раазы болсун) болбогон создорду айтып айыптай баштады. Азирети Абу Бакирге (ага Алла ыраазы
болсун) унчукпады. Тиги айтканын экинчи долу кайталады. Азирети Абу Бакирге (ага Алла раазы болсун) бул
жолу да аны конул сыртында калтырды. Бирок, тиги ошону мн тим болбой, учунчу жолу айтты. Бул жолу Азирети Абу Бакирге (ага Алла ыраазы болсун) кармана албай тигиге жооп кайтарды. Ошол кезде Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) ордунан туруп чыгып жоноду.
Мусаябтын уулу Саид р.а
29
«Бу деги, адамлардын кимиси эн кадыр-барктуу болот?» - деп сурап калды. «Ар бир тили туз, журогу таза адам кадыр-барктуу болот» - деп жооп берди Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун). Тиги « Тили туздуго тушунобуз , а журогу таза кандай болот?» деп сурады кайра. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Такыба, аруу, журогундо куноо, бузукулук, жек коруу, коралбастык болбогон адам журогу таза болот», - деп жооп кайтарды.
Амирдин уулу Абдулла р.а
30
Алланын элчиси бир жолу сахабаларына кайрылып: « Суткордуктун жеткен чеги эмне экенин билесинерби?» - деп сурады. « Алла жана Анын элчиси жакшы билет» - дешти алар. Алланын элчиси : « Суткордуктун жеткен чеги бул, мусулмандын абийрин тогууну дал кылып алуу». Деди да Куран аятынын Азхаб суросу, 58 аят
Айша энебиз р.а
31
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бир куну сахабалар мн отуруп: «Эгерде бейишке кире турган адамды корууну кааласанар, анда азыр эшиктен кирип келген адамды карап алгыла» - деди. Ошол убакытта эшиктен даарат алып, сакалынан суу тамчылаган, сол колуна бут кийимдерин кармап алган мадинанын тургундарынын бири кирип келди. Амирдин уулу Абдулла артынан ээрчип. Менин эч кандай ашыкча амалым жок, болгону кун сайын жатаар маалда «Мага кандайдыр бир зыян келтирген адамдардын баарын кечирдим» деп журогумдон жек корууну, кектен тазалап, анан жаздыкка баш коем.( Баззар)
Маликтин уулу Анас р.а
32
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) Сахабаларынан «Кучтуу адам деп кандай адамды эсептейсинер?» - деп сурайт. Алар бир ооздон : «Башкалардын кучу жетпеген адам кучтуу» - дешет. «Жок, чыныгы кучтуу, ачуусу келгенде аны баса алган адам»
Масуддун уулу Абдулла р.а
33
«Бир жолу Уйайна аттуу адам Азирети Умарга (ага Алла ыраазы болсун) келди. Бул Азирети Умар (ага Алла ыраазы болсун) халифа болуп турган учуру эле. Кирууго уруксат алып кирер замат эле Уйайна: «Бизге жеткиликтуу каражат бербей жатасын, адилеттуу окум чыгарбай жатасын!», - деп беттен алса болобу. Азирети Умар (ага Алла ыраазы болсун) ачуусуна чыдабай ордунан тура калды. Ошол учуда анын жанында турган Кайстын уулу Ал-Хурр Касиеттуу Курандагы «Жумшак муноз бол, жакшылыка ундо жана билбегендерге конул бурба» деген аятты окуп: «Азирет, бул адам билбегендерден эмеспи», - деп Алланын созун эскертти. Аллага ант ичип айтам, Куран аяты окулганда Азирети Умар тып эле басылып, ордуна отуруп калды»
Аббастын уулу Абдулла р.а
34
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) « Алла Таала эмненин себебинен силердин даражанарды которуп, кадыр-баркка ээ кыларын айтайынбы?» - деп сурап калды. «Айтыныз, оо, Алланын элчиси»- деп суйунуп кетишти сахабалар. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Сени жакшы билген адамга жумшак мамиледе бол, сага залымдык кылган адамды кечире бил, сага бербеген адамга сен бергин, сенден катнашты узгон адам мн карым-катнаш кыл» деп насаат кылды.
Самиттин уулу Убада р.а
35
Ниса суросунун 1 аятын окуп «Оо, ыймандуулар! Алладан корккула! Ар бир жан эртен (Кыямат) кунуно эмнени камдап жатканына коз чаптырсын!» - деген аятты окуду. Анан « Кимде динары, кимде дирхеми, кимде кийими бар ошонон садага берсин. Кимде буудайы, кимде куурмасы болсо, андан да садага берсин. Курманын жарымы болсо да садага берсин». – деди. Ким Исламда жакшы ишти баштаса ал анын сообун алат жана андан кийинки аткаргандардын да сообу кемип калбайт. А кимде-ким Исламда жаман ишти баштаса, ал анын жазасын алат жана андан кийинки аткаргандардын да жазасы азайып калбайт.
Жарир р.а
36
жубайы Зейнеп (ага Алла ыраазы болсун) кеп кылат: Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бизге кайрылып: «Жасалга тагынчактарынардан болсо да садага бергиле», - дегенден кийин, уйго барып куйоомо: «Чындыгында сен да колу жука адамсын, мен садагамды сага эле берсем болбойбу, ушуну Алланын элчисинен сурап корбойсунбу? – дедим. Ал кыйылып : Сен озун сура – деди……… «Алар эки турдуу сооко ээ болушат, биринчиси – садаганын сообу, экинчиси – байланыштын сообу. жубайы Зейнеп (ага Алла ыраазы болсун) кеп кылат: Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бизге кайрылып: «Жасалга тагынчактарынардан болсо да садага бергиле», - дегенден кийин, уйго барып куйоомо: «Чындыгында сен да колу жука адамсын, мен садагамды сага эле берсем болбойбу, ушуну Алланын элчисинен сурап корбойсунбу? – дедим. Ал кыйылып : Сен озун сура – деди……… «Алар эки турдуу сооко ээ болушат, биринчиси – садаганын сообу, экинчиси – байланыштын сообу.
Масуддун уулу Абдулла р.а
37
Бир жолу Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) эки уулунун ийнине жолонуп-таянып аран басып бараткан абышканы коруп. «Бул киши эмне учун мынтип журот?» - деп сурайт. Жанындагылар «Бул киши жоо басам деп озуно шерт берип алыптыр», - деп жооп беришет. Аны уккан Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Мындай кылбагыла, анын жоо басуусуна Алла муктаж эмес», - деп тигини улоого минип журууго буйруду. Бир жолу Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) эки уулунун ийнине жолонуп-таянып аран басып бараткан абышканы коруп. «Бул киши эмне учун мынтип журот?» - деп сурайт. Жанындагылар «Бул киши жоо басам деп озуно шерт берип алыптыр», - деп жооп беришет. Аны уккан Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Мындай кылбагыла, анын жоо басуусуна Алла муктаж эмес», - деп тигини улоого минип журууго буйруду.
Маликтин уулу Анас р.а
38
Бирде Укбанын карындашы ажылыкты жоо аткарам деп озуно шерт кылып алганын, Укба Пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) айтат. Анда да Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Алла Таала карындашындын жоо басканына муктаж эмес, улоого минип барсын», - деп
Аббастын уулу Абдулла р.а
39
каймана аты бар аял ооруп жатканда Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) ага: «Сага суйунчу айтайынбы, мусулман ооруса, ошол себептуу анын куноолорун, жалын, темир жана кумушту тазалап жалтыраткандай тазалайт.
Улаанын энеси р.а
40
Аялым дуйно салып, кайгыга чомулуп отургам. Каабтын уулу Мухаммад мага конул айтуу учун келип калды. Конул айтып, сабыр тилеп, анан сабак болчу бир окуяны баяндады. Илгери Исраил коомунда…
Мухаммед уулу Касым
41
Тахлил кылуучулар кандай ажайып адамдар» - деп суктануу мн айтып калат. Сахабаларынын бири: «Тахлил кылуучулар дегенинизди кандай тушунобуз» - деп сурайт. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) « Тахлил кылуучулар дааратта жана тамактанууда болот. Даараттын тахлили – оозду жана мурунду чайкап, буту-колду манжаларынын арасына суу жугуртуу. Ал эми тишти тазалап журуу тамактын тахлили болот. Анткени, адам намазга турганда анын тиштеринин арасында калган тамактын калдыгы периштелерди аябай жийиркентет»
Аюбтун атасы р.а
42
Алланын элчисинен (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Менин чачтарым аябай коюу, аны тарап турушум керекби?», деп сурасам. «Ооба, тарап жакшы карагын»
Катаданы атасы р.а
43
Сууга заара кылуудан тыйган.
Жабир р.а
44
«Элдин каргышына кала турган эки иштен: алардын жолуна жана эс алуучу жерине даарат ушатуудан этият болгула». (Абу Дауд)
Муаз р.а
45
Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) кошогодогу бойго жеткен кыздан да уялчаак эле, эгер озуно жакпага ишке кубоо болсо, биз мун анын жузунон байкайт элек».
Саиддин атасы р.а
46
Эгер уяттуулук адам болгондо, анда тогорогу топ келишкен мыкты адам болмок».
Айша энебиз р.а
47
Алладан чындап уялгыла!», - дейт сахабаларына. Алар «Аллага шугур биз Алладан чындап эле уялабыз», - дешет сахабалар, анда «Жок, мындай эмес, Алладан чындап уялуу бул, башты жана андагы мучолорду, ичти жана андагы мучолорду таза сактоо, олумду жана андан кийинки кунду эстоо. Ким Акыреттин жакшылыгын энсесе, бул дуйно жыргалчылыгынан баш тартат. Ким мына ушуларды кылса, демек ал Алладан чындап уялат» (Тирмизи)
Масуддун уулу Абдулла р.а
48
мечитте этикафта …… мобу жердеги кабырдын ээсинен Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) укканым бар. «Кимде-ким бир тууганынын кандайдыр бир муктаждыгын чечип берсе, он жыл этикафта отургандын сообундай соопко ээ болот. Ал эми Алланы ыраазычылыгын умут кылып бир кун этикафта отурган адамды Алла Таала тозоктон уч ангек алыс кылат ар бир ангектин аралыгы батыш мн чыгыштай бар».- деп козуно жаш алат.
Аббастын уулу Абдулла р.а
49
Кундузу орозо кармап, туну намаз окуган, бирок жамаат намазга жана жума намазына барбаган адам тууралуу сурашканда,ал ; «Ага айтып койгула, эгер ушул бойдон отуп кетсе, тозокко ылайыктуу болуп калат.
Аббастын уулу Абдулла р.а
50
Алланын пенделеринин арасында бир топ адамдар бар, алар пайгамбар да эмес, шейит да эмес. Бирок алардын Кыяматтагы ордуна пайгамбарлар мн шейиттер суктанышат». Сахабалар «Алар ким экенин айтынызчы?» - дешет кызыгып. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) айтат «Алар Алла учун бири-бирин жакшы коргондор, аларды туугандык же мал-мулк байланыштырган эмес. Аллага ант, аларды жузу нурданып турат, оздору да нурдун устундо болушат. Башкалар коркуп турушканда, алар коркушпайт, башкалар кайгыга чомулгондо алар кайгыга чомулбойт.
Хаттабтын уулу Умар р.а
51
Бир жолу Раваханын уулу кочодо бараткан бироого: « Кел бир аз ыймандашып отуралы», - десе, тиги ачууланып, Алланын элчисине келип айтат. Ошондо Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Раваханын уулуна Алла ырайым кылсын, ал ошондой, периштелер бири-бирине мактана турган отуруштарды жакшы корот»
Маликтин уулу Анас р.а
52
Бир киши Алланын элчисине келип, кимдир бироону Алла учун жакшы короорун айтты. Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Муну ага билдирдинби?» деп сурады. Жок – деди тиги. «Анда билдирип кой» - деди Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун).Аркы кишиге барып : «Мен сени Алла учун жакшы кором» - деди эле, ал «Мени ким учун жакшы корсон, ошол Зат сени да жакшы корсун».
Анас р.а
53
Бироо башка айылдагы тууганынан кабар алганы жолго чыгат. Ара жолдо ага Алла Таала бир периштени жиберет. Периште: «Кайда баратасын?» - деп сурайт. «Тиги айылдагы бир тууганыма баратам», - дейт жолоочу. «Экоондо дуйного тийешелуу кандайдыр бир алака барбы?»- деп сурайт периште. «Жок болгону, мен аны Алла учун жакшы кором».- дейт тиги. «Мен Алланын периштесимин, сен бир тууганынды кандай жакшы корсон, Алла сени андан да артык жакшы короорун кабарлоо учун жиберилгенмин» - деп коздон кайым болот периште
Хурайранын атасы
54
«Бейишке алып бара турган иштин баарын силерге буйрудум, тозоко алып бара турган иштин баарынан тыйдым. Силердин эч киминер ырыскысы аз деп эсептебесин. Ырыскысын толук жеп бутмойун пенде дуйнодон отпостугун мага Жебрейил кабарлады. Алладан корккула, эй, адамдар жана ырыскыны адалдан талап кылгыла. Ырыскысы азайган адам аны куноо иш аркылуу издебесин. Алла Таала берекесин куноо аркылуу бербейт.»
Масуддун уулу Абдулла р.а
55
Бир жолу наристесин кучагына кысып, эмчек салып отурган аялды корсотуп: «Мына ушул аял наристесин отко таштап жибере алат деп ойлойсунарбы?, - деп сурады Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) сахабалыранан. «Жок, оо, Алланын элчиси, анын мээрими ага жол бербейт»,- дешти сахабалар. Ошондо Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Алла Тааланын пенделерине токкон мэээрими, бул аялдын баласына токкон мээримине караганда бир канча эле кобуроок»
Хаттабтын уулу Умар р.а
56
Алланын элчиси неберелери Хасан мн Хусайнды ооп, жыттап эркелетип жатканын коргон Акраь аттуу адам: «Менде он балам бар, бирок алардын бироосун да ооп эркелеткен эмесмин», -дейт. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) аны карап «Мээрим токпогон адамга мээрим тогулбойт»
Абу Хурайра р.а
57
Алланын элчиси уулу Ибрахимдин жанына киргенде, анын жаны узулуп бараткан. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун)аны колуна алып жаш кылгырды. Муну коргон Ауфтун уулу Абдурахман «Оо Алланын элчиси, ыйлап жатасызбы?» деди эле Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Оо, Ауфтун уулу, бул мээрим, коздон жаш, кокуроктон мун чыгат, бирок Алла ыраазы боло турган создорду гана суйлойбуз. Оо, Ибрахим, биз сенден ажыраганыбызга кайгырып жатабыз»
Анас р.а
58
"Мен Пайгамбарыбыздан (ага Алланым тынчтыгы жана мактоосу болсун) амалдардын кайсынысы Аллага жагымдуураак? - дел сураганымда, ал: «Намаздын ез убагында окулганы» - деп жооп берди. Андан кийин кайсы? - деп сура-сам, ал; «нта-энеге жакшылык кылуу» - деди
Масуддун уулу Абдулла
59
«Пайгамбарыбыз (ага Алланым тынчтыгы жона мактоосу болсун) жаман аттарды озгертчу»
Айша энебиз р.а.
60
куптандан мурда уктаганды жана куптандан кийин себепсиз суйлеш уп олтурууну жаман керчу»,
Абу Барза р.а
61
"Эгерде жатып уктоону кааласан, намазга даарат алгандай даарат ал жана он капталын менен жат»
Азибтин уулу ал-Бароо р.а
62
«Пайгамбар (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) эч качан тамакты айыптаган эмес. Эгер кааласа жер, каалабаса жебей калтырым койгон».
Абу Хурайар р.а
63
«00, балам! Алланын ысымы менен баштап, он колун менен езун-дун алдындан жегин» кимге айткан
Абу Саламанын уулу Умарга р.а
64
суусундук куюлган идиштин ичине уйлееден тыйган».
Анас р.а
65
«Алланын элчиси (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) аялоын кийимин кийген эркекти жана эркектин
кичимин кииген аялды каргыштаган».
Абу Хурайра р.а
66
аялдарга окшошкон эркектерди жана эркектерге окиошкон аялдарды каргыштаган».
Аббастын уулу Абдулла р.а
67
«Алланын элчиси (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) иштин баарын колунан келишинче он жактан башта-
ганды жакшы керчу, тазаланса да, таранса да, ал тургай кепи-чин кийгенде да онунан баштачу»
Айша энебиз р.а
68
«Алланын элчиси (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу
болсун) жаны кишим киигеное анын атын атап, анан минтип айтаар эле: "Оо, Аллахым, Сага мактоо, шугурлер болсун. Анын мага сен киигизоин, мен сеноен анын жакшылыгын жана жасалган максатыноагы жакшылыгын сураимын жана сенин жароамын менен анын жамандыгынан жана жасалган максатындагы жамандыгынан сактанам».
Саиддин атасы р.а
69
«Пайгамбарыбы (ага Алланын тынчтыгы
жана мактоосу болсун) ажат отеену кааласа, эч ким кербегон жерге барчу»,
Абдулланын уулу Жабир р.а
70
«Пайгамбар (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) дааратканага кирээрде минтип айтар эле: Оо, Аллахым! Мен сенден жиндердин эркек жана ургаачысынан коргоону сурайм».385
Маликтин уулу Анас р.а
71
«Чинында , бизди Алланын элчиси (ага Алланым тынчтыгы жана мактоосу болсун) Кыбыланы карап ажат отоеден, он, кол менен тазалоодон, учтен аз таш менен, мезек жана севк менен таза-лоодон тыйган».
Салман р.а
72
«Пай-гамбар (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) дааратканадан чыкканда: "(Оо, Аллах,) куневлерумду кечиргиидen айтаар эле».
Айша энебиз р.а
73
«Мечитте отургам, артыма кичинекей нерсе келип тийгенинен карасам, Азирети Умар экен. Ал мага: "Барып тиги экоону алып кел"- деп эки кишини корсетту. Тиги экоену алып келдим. "Силер кайдан болосунар?" - дел сурады. Алар: "Таиф элинен болобуз"- дешти. "Эгер жергиликту болгонунарда Алланын злчисинин мечитинде унунерду бийик кетергенунер учун жанынар ооруганча камчы менен сабатмакмын» - деди Азирети Умар.397
Саип ибн Язид р.а
Адам адеби
Адам адеби
Бектурган Маараимов · 100問 · 1年前Адам адеби
Адам адеби
100問 • 1年前Куран
Куран
Бектурган Маараимов · 100問 · 1年前Куран
Куран
100問 • 1年前Куран 1
Куран 1
Бектурган Маараимов · 15問 · 1年前Куран 1
Куран 1
15問 • 1年前Аят 2
Аят 2
Бектурган Маараимов · 30問 · 1年前Аят 2
Аят 2
30問 • 1年前жыл 2
жыл 2
Бектурган Маараимов · 19問 · 1年前жыл 2
жыл 2
19問 • 1年前問題一覧
1
«Пенделердин арасынан ким Алла
Таалага суйуктуурок болот ?- деп суроо узатты. «Алардын кимисинин мунозу жакшы болсо, ошонусу.
Шарик уулу Усама р.а
2
«силердин киминерди жакшы короорумду жана Кыяматта киминер менин жанымда болорунарды айтып берейинби?»-деп , эки-уч жолу сураганын угуп калдым. Анан бирооолор «Ооба айтыныз» деп суранышты. Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Силердин киминердин кулк-мунозу жакшы болсо, ошонунар»,
Амирдин уулу Абдулла р.а
3
«Пенде кулк-мунозунун жакшылыгы себептуу, акыретте жогорку даражага жана мартабалуу орунга татыкту болот. Ошондой эле кулк-мунозунун жамандыгы себепту тозоктун тупку
катмарына калаары да бышык.
Анас р.а
4
«Чындыгында момун адам жакшы кулк-мунозу аркылу кундузу орозо кармап,
тундосу намаз окуган адамдын мартабасына жете алат».
Айша энебиз р.а
5
«Кээде ибаадатта уномчул болгон мусулман, Алланын ага ыроологон эки сапаты, тагыраак айтканда, улгулуу мунозу жана жакшы журум-туруму аркылу , туну орозо кармоочу , кундузу намаз окуучу адамдын даражасына жетет». - деп айткан
Умардын уулу р.а
6
«Момундун сыймыгы - дининде, кайраты - акылында, баркы -мунозундо.
Абу Хурайра р.а
7
«Чындыгында, чын журогу мн ыйман келтирген, журогун куноодон, тилин жалгандан сактаган, конулу тынч , мунозу жакшы адам - ийгилике жетет.
Абу Зар р.а
8
«Алланын элчиси орой жана уятсыз
болгон эмес», анан, да дайыма «Силердин жакшынар кулк-мунозу жакшынар»,
Амирдин уулу Абдулла р.а
9
«ПАйгамбарыбызга он жыл кызмат кылдым , Аллага ант ичип айтам,
анын «уф-ф» дегенин бир жолу да укпадым. «Эмне учун мындай кылбадын, же эмне учун бул ишти аткарбадын»
Анас р.а
10
«Эгер эки иштин бирин тандоо зарыл болуп калса, Алланын элчиси дайыма
женилирээгин ыктияр кылчу, эгер ал куноо эмес болсо, а эгер куноо болсо, андан жаа бою качу. Озуно
айтылган жалаа учун такыр ачуулунчу эмес. Эгер динге тиешеси болсо,анда ачууланчу. Кызматчысына да,
аялына да деги эле кол которгонун коргон жокмун, Казатта гана душманына кол которгон.
Айша энебиз р.а
11
«Бир жолу Алланын элчиси менен бирге кетип бара жаткам. Ал, жакасы катуу жип менен кыйыкталган чепкенин кийип алган болчу. Бир маалда чолдон келген маданиятсыз адам жете келип, Пайгамбарыбызды (ага Аллахтын тынчыгы жана мактоосу болсун) жакасынан кыса кармап.
« Эй, Мухамммед! Алланын сендеги казынасынан мага да бербейсинби?!» деди. Пайгамбарыбыздын (ага
Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун)кысылган моюну козумо илинди. Катуу кысылгандыктан анын
моюну кызарып, куроо тамыры кооп кетен экен. Ошого карабастан Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы
жана мактоосу болсун) ага жылмая карап кулумсуроду да, анан «Буга сураганын бергиле»
Анас р.а
12
жумшактыгы жана кичи пейилдиги туралуу буларга токтолот.
Алланын элчиси «Аллла Таала жумшак, жумшактыкты жакшы корот. Жумшак адамдарга оройлорго бербеген
нерсени берет. Деги эле жумшак адамдарга берилгендер алардан башка эч кимге берилбейт.» - деп айтчу.
«Жумшактык кайсыл иште болбосун анын коркуно чыгарат, кайсыл иште болбосо анын корку качат.»-деп айтып калчу.
Айша энебиз р.а
13
жумшактык жана мээримдуулук тууралу буларды айтканын баяндайт. «Алла Таала мээримдуу адамдарга акмактарга
бербеген берет. Алла кимди жакшы корсо аны мээримдуу кылат. Адамдардын кимиси мээримдуулук
сапатынан куру калса, анда жакшылыктын баарынан куру калыптыр.
Жарир р.а
14
жузунун жылуулугу жонундо …мындай дейт. «Алланын элчисинен башка жузунон жылмаюу кетпеген бир да жанды
корбодум.
Харистин уулу Абдуулла р.а
15
«Алланын элчисинин эн жаман коргону жалган айту эле. Эгер бироонун жалган
суйлогонун угуп калса, качан тиги жалган айтканына тобо келтиргенин укмайынча, аны эсинен чыгара алчу
эмес.
Айша энебиз р.а
16
«Алланын элчиси «Бироонун ашыра мактаган адамдын бетине
топурак чачкыла» деп айтчу».
Абу Хурайра р.а
17
жолу Алланын элчиси бизге «Силерге ото оор куноолорду айтып берейинби?» деп кайрылып калды. Биз бир ооздон «Айтыныз» деп сурандык. Алланын элчиси; Аллага башка нерсени шерик кылуу, ата-эненин каргышына калуу, адам олтуруу», деп айтып баштады да, созунун ушул жерине келгенинде мурдагы жамбаштап отурган абалынан озгорду да, ойдороок боло калып «Жалган куболук беруу, жалган куболук беруу» токтобостон кайталай берди эле, биз «эми токтоп калгыдай эле» деп тилеп жибердик
Бакранын атасы р.а
18
Бирде апам мени чакырып; «Бери кел сага бир нерсе берем» - деп калды. Уйбуздо Алланын элчиси отурат эле. Ал апамдан: «Балана эмнени бергин келип жатат?» деп сурады. Апам : «Курма берейин деп жатам», - деди. Ошондо Алланын элчиси «Аа, жакшы, эгер минтип чакырып, анан эч нерсе бербей койсон, анда жалганчы деп жазылып калмаксын»,
Амирдин уулу Абдулла р.а
19
Кимде-ким баласын бир нерсе берем деп чакырып, бирок эч нерсе бербесе, ал жалганчы болуп эсептелет».
Абу Хурайра р.а
20
«Аманатка бек болбогон адамдын ыйманы болбойт, келишимге бек болбогон адамдын дини болбойт».
Анас р.а
21
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы
жана мактоосу болсун) чогулган адамдарга мынтип насаат кылды: «Силердин аранардан кимдир буроонорду кызматка байласак, анан ал кызматынан пайдаланып ийнедей болгон бир нерсени кымтып алса, кыямата ошол нерсесин которуп келет» . Пайгамбардын айтканынан катуу таасирленген бир Мадиналык адам ордунан тура калып: «Оо, Алланын элчиси, менден кызматынызды кайра алынызчы» , - деп суранып калды. «Сага эмне болду?» - деди Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун). Тиги : «Сиздин азыркы айтканынызды угуп, чочулап калдым» - деди. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу
болсун) «Бул айтканымды дагы бир жолу кайталайм, кызматынан кынаттык менен пайдаланган адам Кыяматта азбы-коппу ошол алган нерсесин которуп келет», - деди.
Амирдин уулу Адий р.а
22
Жети-сегиз адам болуп Алланын элчиси мн келишим тузгрнубуз эсимде, Алланын элчиси мн кол алышып: «Сени мн келишим кылууга даярбыз», - дедик. Ал:
«Аллага гана сыйынууга, Ага башка нерсени шерик кылып албоого, беш убакыт намаз окууга, Алланын
буйруктарын аткарууга, анан да адамдардан эч нерсе сурабоого убада бергиле», - деди. Биз «Макулбуз»
Маликтин уулу Ауф р.а
23
«Тээ мудакы заманда Алла Таала Исраил
урпактарынан уч адамды сынамак болот. Ала ооруусу, чачы жылбып таз, козу азиз.
Абу Хурайра р.а
24
«Мён эгер Алланын жолундп
шейит болсом, ошол себептуу каталарым кечирилеби?» - деп сурады. «Ооба, эгер сооп умут кылып, сабырдуулук мн, анан да артынды салып качпастан шейит кетсен ошондой болот», -деди Алланын элчиси, анан бтр азга токоло калып: «Баса сен эмне дедин эле» деп кайра сурады тигинен. Тиги жанакы айтканын кайталады. Ошондо Алланын элчиси: «Ооба, сен айткандай болот, бирок карызын жок болсо гана. Муну мага азыр Жебрейил кабарлады», - деди.
Абу Катада р.а
25
«Жер бетинде тилди тегерете тосуучу тосмо куруудан откон зарыл жумуш жок»
Абдулланын уулу Масуд р.а
26
Бир адам ичер суусу, корор куну бутуп бул жалган мн коштошот. Анда бироо «Бул адам бейишке татыктуу го», - деп озуно чечим чыгармакчы болот. Анын айтканын угуп калган Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчыгы жана мактоосу болсун) «Сен анын зарылчылыгы жок
учурда керексиз суйлогонун жана кемип калбай турган нерсесинен берууго бакылдык кылганын билбейт
окшойсун?» - деп анын айткаын тогундойт.
Маликтин уулу Анас р.а
27
Бир киши Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Мага бейишке кируумо себеп боло тургандай иштерди уротунузчу», - деп сураганда. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Акалардын курсагын тойгуз, таанысан-тааныбасан салам айт, эл уктап жатканда туруп намаз оку, ошондо беймарал бейишке киресин».
Анас р.а
28
«Бирде Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын
тынчтыгы жана мактоосу болсун) жолдоштору мн чогу отурган болчу. Адамдардын бири Азирети Абу Бакирге
(ага Алла раазы болсун) болбогон создорду айтып айыптай баштады. Азирети Абу Бакирге (ага Алла ыраазы
болсун) унчукпады. Тиги айтканын экинчи долу кайталады. Азирети Абу Бакирге (ага Алла раазы болсун) бул
жолу да аны конул сыртында калтырды. Бирок, тиги ошону мн тим болбой, учунчу жолу айтты. Бул жолу Азирети Абу Бакирге (ага Алла ыраазы болсун) кармана албай тигиге жооп кайтарды. Ошол кезде Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) ордунан туруп чыгып жоноду.
Мусаябтын уулу Саид р.а
29
«Бу деги, адамлардын кимиси эн кадыр-барктуу болот?» - деп сурап калды. «Ар бир тили туз, журогу таза адам кадыр-барктуу болот» - деп жооп берди Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун). Тиги « Тили туздуго тушунобуз , а журогу таза кандай болот?» деп сурады кайра. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Такыба, аруу, журогундо куноо, бузукулук, жек коруу, коралбастык болбогон адам журогу таза болот», - деп жооп кайтарды.
Амирдин уулу Абдулла р.а
30
Алланын элчиси бир жолу сахабаларына кайрылып: « Суткордуктун жеткен чеги эмне экенин билесинерби?» - деп сурады. « Алла жана Анын элчиси жакшы билет» - дешти алар. Алланын элчиси : « Суткордуктун жеткен чеги бул, мусулмандын абийрин тогууну дал кылып алуу». Деди да Куран аятынын Азхаб суросу, 58 аят
Айша энебиз р.а
31
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бир куну сахабалар мн отуруп: «Эгерде бейишке кире турган адамды корууну кааласанар, анда азыр эшиктен кирип келген адамды карап алгыла» - деди. Ошол убакытта эшиктен даарат алып, сакалынан суу тамчылаган, сол колуна бут кийимдерин кармап алган мадинанын тургундарынын бири кирип келди. Амирдин уулу Абдулла артынан ээрчип. Менин эч кандай ашыкча амалым жок, болгону кун сайын жатаар маалда «Мага кандайдыр бир зыян келтирген адамдардын баарын кечирдим» деп журогумдон жек корууну, кектен тазалап, анан жаздыкка баш коем.( Баззар)
Маликтин уулу Анас р.а
32
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) Сахабаларынан «Кучтуу адам деп кандай адамды эсептейсинер?» - деп сурайт. Алар бир ооздон : «Башкалардын кучу жетпеген адам кучтуу» - дешет. «Жок, чыныгы кучтуу, ачуусу келгенде аны баса алган адам»
Масуддун уулу Абдулла р.а
33
«Бир жолу Уйайна аттуу адам Азирети Умарга (ага Алла ыраазы болсун) келди. Бул Азирети Умар (ага Алла ыраазы болсун) халифа болуп турган учуру эле. Кирууго уруксат алып кирер замат эле Уйайна: «Бизге жеткиликтуу каражат бербей жатасын, адилеттуу окум чыгарбай жатасын!», - деп беттен алса болобу. Азирети Умар (ага Алла ыраазы болсун) ачуусуна чыдабай ордунан тура калды. Ошол учуда анын жанында турган Кайстын уулу Ал-Хурр Касиеттуу Курандагы «Жумшак муноз бол, жакшылыка ундо жана билбегендерге конул бурба» деген аятты окуп: «Азирет, бул адам билбегендерден эмеспи», - деп Алланын созун эскертти. Аллага ант ичип айтам, Куран аяты окулганда Азирети Умар тып эле басылып, ордуна отуруп калды»
Аббастын уулу Абдулла р.а
34
Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) « Алла Таала эмненин себебинен силердин даражанарды которуп, кадыр-баркка ээ кыларын айтайынбы?» - деп сурап калды. «Айтыныз, оо, Алланын элчиси»- деп суйунуп кетишти сахабалар. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Сени жакшы билген адамга жумшак мамиледе бол, сага залымдык кылган адамды кечире бил, сага бербеген адамга сен бергин, сенден катнашты узгон адам мн карым-катнаш кыл» деп насаат кылды.
Самиттин уулу Убада р.а
35
Ниса суросунун 1 аятын окуп «Оо, ыймандуулар! Алладан корккула! Ар бир жан эртен (Кыямат) кунуно эмнени камдап жатканына коз чаптырсын!» - деген аятты окуду. Анан « Кимде динары, кимде дирхеми, кимде кийими бар ошонон садага берсин. Кимде буудайы, кимде куурмасы болсо, андан да садага берсин. Курманын жарымы болсо да садага берсин». – деди. Ким Исламда жакшы ишти баштаса ал анын сообун алат жана андан кийинки аткаргандардын да сообу кемип калбайт. А кимде-ким Исламда жаман ишти баштаса, ал анын жазасын алат жана андан кийинки аткаргандардын да жазасы азайып калбайт.
Жарир р.а
36
жубайы Зейнеп (ага Алла ыраазы болсун) кеп кылат: Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бизге кайрылып: «Жасалга тагынчактарынардан болсо да садага бергиле», - дегенден кийин, уйго барып куйоомо: «Чындыгында сен да колу жука адамсын, мен садагамды сага эле берсем болбойбу, ушуну Алланын элчисинен сурап корбойсунбу? – дедим. Ал кыйылып : Сен озун сура – деди……… «Алар эки турдуу сооко ээ болушат, биринчиси – садаганын сообу, экинчиси – байланыштын сообу. жубайы Зейнеп (ага Алла ыраазы болсун) кеп кылат: Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) бизге кайрылып: «Жасалга тагынчактарынардан болсо да садага бергиле», - дегенден кийин, уйго барып куйоомо: «Чындыгында сен да колу жука адамсын, мен садагамды сага эле берсем болбойбу, ушуну Алланын элчисинен сурап корбойсунбу? – дедим. Ал кыйылып : Сен озун сура – деди……… «Алар эки турдуу сооко ээ болушат, биринчиси – садаганын сообу, экинчиси – байланыштын сообу.
Масуддун уулу Абдулла р.а
37
Бир жолу Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) эки уулунун ийнине жолонуп-таянып аран басып бараткан абышканы коруп. «Бул киши эмне учун мынтип журот?» - деп сурайт. Жанындагылар «Бул киши жоо басам деп озуно шерт берип алыптыр», - деп жооп беришет. Аны уккан Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Мындай кылбагыла, анын жоо басуусуна Алла муктаж эмес», - деп тигини улоого минип журууго буйруду. Бир жолу Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) эки уулунун ийнине жолонуп-таянып аран басып бараткан абышканы коруп. «Бул киши эмне учун мынтип журот?» - деп сурайт. Жанындагылар «Бул киши жоо басам деп озуно шерт берип алыптыр», - деп жооп беришет. Аны уккан Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Мындай кылбагыла, анын жоо басуусуна Алла муктаж эмес», - деп тигини улоого минип журууго буйруду.
Маликтин уулу Анас р.а
38
Бирде Укбанын карындашы ажылыкты жоо аткарам деп озуно шерт кылып алганын, Укба Пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) айтат. Анда да Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Алла Таала карындашындын жоо басканына муктаж эмес, улоого минип барсын», - деп
Аббастын уулу Абдулла р.а
39
каймана аты бар аял ооруп жатканда Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) ага: «Сага суйунчу айтайынбы, мусулман ооруса, ошол себептуу анын куноолорун, жалын, темир жана кумушту тазалап жалтыраткандай тазалайт.
Улаанын энеси р.а
40
Аялым дуйно салып, кайгыга чомулуп отургам. Каабтын уулу Мухаммад мага конул айтуу учун келип калды. Конул айтып, сабыр тилеп, анан сабак болчу бир окуяны баяндады. Илгери Исраил коомунда…
Мухаммед уулу Касым
41
Тахлил кылуучулар кандай ажайып адамдар» - деп суктануу мн айтып калат. Сахабаларынын бири: «Тахлил кылуучулар дегенинизди кандай тушунобуз» - деп сурайт. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) « Тахлил кылуучулар дааратта жана тамактанууда болот. Даараттын тахлили – оозду жана мурунду чайкап, буту-колду манжаларынын арасына суу жугуртуу. Ал эми тишти тазалап журуу тамактын тахлили болот. Анткени, адам намазга турганда анын тиштеринин арасында калган тамактын калдыгы периштелерди аябай жийиркентет»
Аюбтун атасы р.а
42
Алланын элчисинен (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Менин чачтарым аябай коюу, аны тарап турушум керекби?», деп сурасам. «Ооба, тарап жакшы карагын»
Катаданы атасы р.а
43
Сууга заара кылуудан тыйган.
Жабир р.а
44
«Элдин каргышына кала турган эки иштен: алардын жолуна жана эс алуучу жерине даарат ушатуудан этият болгула». (Абу Дауд)
Муаз р.а
45
Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) кошогодогу бойго жеткен кыздан да уялчаак эле, эгер озуно жакпага ишке кубоо болсо, биз мун анын жузунон байкайт элек».
Саиддин атасы р.а
46
Эгер уяттуулук адам болгондо, анда тогорогу топ келишкен мыкты адам болмок».
Айша энебиз р.а
47
Алладан чындап уялгыла!», - дейт сахабаларына. Алар «Аллага шугур биз Алладан чындап эле уялабыз», - дешет сахабалар, анда «Жок, мындай эмес, Алладан чындап уялуу бул, башты жана андагы мучолорду, ичти жана андагы мучолорду таза сактоо, олумду жана андан кийинки кунду эстоо. Ким Акыреттин жакшылыгын энсесе, бул дуйно жыргалчылыгынан баш тартат. Ким мына ушуларды кылса, демек ал Алладан чындап уялат» (Тирмизи)
Масуддун уулу Абдулла р.а
48
мечитте этикафта …… мобу жердеги кабырдын ээсинен Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) укканым бар. «Кимде-ким бир тууганынын кандайдыр бир муктаждыгын чечип берсе, он жыл этикафта отургандын сообундай соопко ээ болот. Ал эми Алланы ыраазычылыгын умут кылып бир кун этикафта отурган адамды Алла Таала тозоктон уч ангек алыс кылат ар бир ангектин аралыгы батыш мн чыгыштай бар».- деп козуно жаш алат.
Аббастын уулу Абдулла р.а
49
Кундузу орозо кармап, туну намаз окуган, бирок жамаат намазга жана жума намазына барбаган адам тууралуу сурашканда,ал ; «Ага айтып койгула, эгер ушул бойдон отуп кетсе, тозокко ылайыктуу болуп калат.
Аббастын уулу Абдулла р.а
50
Алланын пенделеринин арасында бир топ адамдар бар, алар пайгамбар да эмес, шейит да эмес. Бирок алардын Кыяматтагы ордуна пайгамбарлар мн шейиттер суктанышат». Сахабалар «Алар ким экенин айтынызчы?» - дешет кызыгып. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) айтат «Алар Алла учун бири-бирин жакшы коргондор, аларды туугандык же мал-мулк байланыштырган эмес. Аллага ант, аларды жузу нурданып турат, оздору да нурдун устундо болушат. Башкалар коркуп турушканда, алар коркушпайт, башкалар кайгыга чомулгондо алар кайгыга чомулбойт.
Хаттабтын уулу Умар р.а
51
Бир жолу Раваханын уулу кочодо бараткан бироого: « Кел бир аз ыймандашып отуралы», - десе, тиги ачууланып, Алланын элчисине келип айтат. Ошондо Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Раваханын уулуна Алла ырайым кылсын, ал ошондой, периштелер бири-бирине мактана турган отуруштарды жакшы корот»
Маликтин уулу Анас р.а
52
Бир киши Алланын элчисине келип, кимдир бироону Алла учун жакшы короорун айтты. Алланын элчиси (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Муну ага билдирдинби?» деп сурады. Жок – деди тиги. «Анда билдирип кой» - деди Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун).Аркы кишиге барып : «Мен сени Алла учун жакшы кором» - деди эле, ал «Мени ким учун жакшы корсон, ошол Зат сени да жакшы корсун».
Анас р.а
53
Бироо башка айылдагы тууганынан кабар алганы жолго чыгат. Ара жолдо ага Алла Таала бир периштени жиберет. Периште: «Кайда баратасын?» - деп сурайт. «Тиги айылдагы бир тууганыма баратам», - дейт жолоочу. «Экоондо дуйного тийешелуу кандайдыр бир алака барбы?»- деп сурайт периште. «Жок болгону, мен аны Алла учун жакшы кором».- дейт тиги. «Мен Алланын периштесимин, сен бир тууганынды кандай жакшы корсон, Алла сени андан да артык жакшы короорун кабарлоо учун жиберилгенмин» - деп коздон кайым болот периште
Хурайранын атасы
54
«Бейишке алып бара турган иштин баарын силерге буйрудум, тозоко алып бара турган иштин баарынан тыйдым. Силердин эч киминер ырыскысы аз деп эсептебесин. Ырыскысын толук жеп бутмойун пенде дуйнодон отпостугун мага Жебрейил кабарлады. Алладан корккула, эй, адамдар жана ырыскыны адалдан талап кылгыла. Ырыскысы азайган адам аны куноо иш аркылуу издебесин. Алла Таала берекесин куноо аркылуу бербейт.»
Масуддун уулу Абдулла р.а
55
Бир жолу наристесин кучагына кысып, эмчек салып отурган аялды корсотуп: «Мына ушул аял наристесин отко таштап жибере алат деп ойлойсунарбы?, - деп сурады Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) сахабалыранан. «Жок, оо, Алланын элчиси, анын мээрими ага жол бербейт»,- дешти сахабалар. Ошондо Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Алла Тааланын пенделерине токкон мэээрими, бул аялдын баласына токкон мээримине караганда бир канча эле кобуроок»
Хаттабтын уулу Умар р.а
56
Алланын элчиси неберелери Хасан мн Хусайнды ооп, жыттап эркелетип жатканын коргон Акраь аттуу адам: «Менде он балам бар, бирок алардын бироосун да ооп эркелеткен эмесмин», -дейт. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) аны карап «Мээрим токпогон адамга мээрим тогулбойт»
Абу Хурайра р.а
57
Алланын элчиси уулу Ибрахимдин жанына киргенде, анын жаны узулуп бараткан. Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун)аны колуна алып жаш кылгырды. Муну коргон Ауфтун уулу Абдурахман «Оо Алланын элчиси, ыйлап жатасызбы?» деди эле Пайгамбарыбыз (ага Аллахтын тынчтыгы жана мактоосу болсун) «Оо, Ауфтун уулу, бул мээрим, коздон жаш, кокуроктон мун чыгат, бирок Алла ыраазы боло турган создорду гана суйлойбуз. Оо, Ибрахим, биз сенден ажыраганыбызга кайгырып жатабыз»
Анас р.а
58
"Мен Пайгамбарыбыздан (ага Алланым тынчтыгы жана мактоосу болсун) амалдардын кайсынысы Аллага жагымдуураак? - дел сураганымда, ал: «Намаздын ез убагында окулганы» - деп жооп берди. Андан кийин кайсы? - деп сура-сам, ал; «нта-энеге жакшылык кылуу» - деди
Масуддун уулу Абдулла
59
«Пайгамбарыбыз (ага Алланым тынчтыгы жона мактоосу болсун) жаман аттарды озгертчу»
Айша энебиз р.а.
60
куптандан мурда уктаганды жана куптандан кийин себепсиз суйлеш уп олтурууну жаман керчу»,
Абу Барза р.а
61
"Эгерде жатып уктоону кааласан, намазга даарат алгандай даарат ал жана он капталын менен жат»
Азибтин уулу ал-Бароо р.а
62
«Пайгамбар (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) эч качан тамакты айыптаган эмес. Эгер кааласа жер, каалабаса жебей калтырым койгон».
Абу Хурайар р.а
63
«00, балам! Алланын ысымы менен баштап, он колун менен езун-дун алдындан жегин» кимге айткан
Абу Саламанын уулу Умарга р.а
64
суусундук куюлган идиштин ичине уйлееден тыйган».
Анас р.а
65
«Алланын элчиси (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) аялоын кийимин кийген эркекти жана эркектин
кичимин кииген аялды каргыштаган».
Абу Хурайра р.а
66
аялдарга окшошкон эркектерди жана эркектерге окиошкон аялдарды каргыштаган».
Аббастын уулу Абдулла р.а
67
«Алланын элчиси (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) иштин баарын колунан келишинче он жактан башта-
ганды жакшы керчу, тазаланса да, таранса да, ал тургай кепи-чин кийгенде да онунан баштачу»
Айша энебиз р.а
68
«Алланын элчиси (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу
болсун) жаны кишим киигеное анын атын атап, анан минтип айтаар эле: "Оо, Аллахым, Сага мактоо, шугурлер болсун. Анын мага сен киигизоин, мен сеноен анын жакшылыгын жана жасалган максатыноагы жакшылыгын сураимын жана сенин жароамын менен анын жамандыгынан жана жасалган максатындагы жамандыгынан сактанам».
Саиддин атасы р.а
69
«Пайгамбарыбы (ага Алланын тынчтыгы
жана мактоосу болсун) ажат отеену кааласа, эч ким кербегон жерге барчу»,
Абдулланын уулу Жабир р.а
70
«Пайгамбар (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) дааратканага кирээрде минтип айтар эле: Оо, Аллахым! Мен сенден жиндердин эркек жана ургаачысынан коргоону сурайм».385
Маликтин уулу Анас р.а
71
«Чинында , бизди Алланын элчиси (ага Алланым тынчтыгы жана мактоосу болсун) Кыбыланы карап ажат отоеден, он, кол менен тазалоодон, учтен аз таш менен, мезек жана севк менен таза-лоодон тыйган».
Салман р.а
72
«Пай-гамбар (ага Алланын тынчтыгы жана мактоосу болсун) дааратканадан чыкканда: "(Оо, Аллах,) куневлерумду кечиргиидen айтаар эле».
Айша энебиз р.а
73
«Мечитте отургам, артыма кичинекей нерсе келип тийгенинен карасам, Азирети Умар экен. Ал мага: "Барып тиги экоону алып кел"- деп эки кишини корсетту. Тиги экоену алып келдим. "Силер кайдан болосунар?" - дел сурады. Алар: "Таиф элинен болобуз"- дешти. "Эгер жергиликту болгонунарда Алланын злчисинин мечитинде унунерду бийик кетергенунер учун жанынар ооруганча камчы менен сабатмакмын» - деди Азирети Умар.397
Саип ибн Язид р.а