Biznes hüququ 1

Maddi, mənəvi və digər tələbatlarını

ictimai münasibətlərin xüsusi, rəsmi və dövlət tənzimləyicisidir

bir qayda olaraq, hüquq subyektlərinin ikitərəfli və ya çoxtərəfli əlaqəsidir

nizamlayıcı və qoruyucu, aktiv və passiv, sadə və mürəkkəb, qısamüddətli və uzunmüddətli, şaquli və üfüqi

Subyektlər Obyektlər Subyektiv hüquqlar Hüquqi vəzifələr

qarşılıqlı hüquq və vəzifələrlə bağlı olan, azı iki və ya daha çox iştirakçının mövcud olmasıdır

fərdi subyektlər (fiziki şəxslər) və kollektiv subyektlər (hüquqi şəxslər)

insanın yaşından və psixoloji durumundan

hüquq subyektliliyidir

fiziki və ya hüquqi şəxsin (şəxslərin) qazanc əldə etmək məqsədli iqtisadi fəaliyyətini nizamlayan və dövlət tərəfindən təmin edilən hüquqi normalar məcmusudur

seçilmiş təşkilat formasından asılı olaraq tam və ya məhdud əmlak məsuliyyəti daşıyırlar

bu fəaliyyətlə bağlı öhdəliklər üçün özünün bütün əmlakı ilə cavabdehdir

əmlak və şəxsi qeyri-əmlak münasibətlərini nizamlayan hüquq normaları məcmusudur

mülki hüquq subyektləri arasında olan mülkiyyətlə bağlı, ona sahiblik, istifadə və sərəncamverici münasibətlərdir

əmlakla əlaqədar olan şəxsi qeyri-əmlak münasibətləri; əmlakla əlaqədar olmayan şəxsi qeyri-əmlak münasibətləri

mülki hüquq və vəzifələrin bərabərhüquqlu daşıyıcıları simasında çıxış edən, hüquqi müstəqillik və xüsusi mülkiyyət sahibləri olan, mülki hüquq subyektləri arasında təşəkkül tapan, maddi və qeyri-maddi nemətlər üzərində qurulan, mülki qanunvericiliklə nizamlanan münasibətlər

şəxsin davranışının yol verilən növü və ölçüsüdür

şəxsin məcburi (tələb olunan) davranışının növü və ölçüsüdür

şifahi və ya yazılı formada bağlanır

əmlaka (əşyaya) faktik sahibliyi həyata keçirməyin hüququ cəhətdən təmin edilmiş imkanıdır

əmlakdan onun faydalı təbii xassələrini hasil etməyin, habelə ondan fayda götürməyin hüquqi cəhətdən təmin edilmiş imkanıdır

əmlakın hüquqi müqəddəratını təyin etməyin hüquqi cəhətdən təmin edilmiş imkanıdır

Mikro sahibkar; Kiçik sahibkar; Orta sahibkar; İri sahibkar

Mülki hüquq və vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi, dəyişdirilməsi və ya xitamı haqqında iki və ya bir neçə şəxsin razılaşması müqavilə sayılır

kreditorla borclu arasında yaranan öhdəlik münasibətləri tənzimləyən hüquq normalarının məcmusudur

Müqavilənin predmetinə dair şərtlər, Mülki Məcəllədə həmin növ müqavilələr üçün mühüm və ya zəruri adlandırılmış şərtlər, habelə tərəflərdən birinin müraciəti ilə barəsində razılaşma əldə edilməli olan bütün şərflər

əvvəlcədən ifadə edilmiş, dəfələrlə istifadə üçün nəzərdə tutulan şərtlərdir

tərəflər həmin müqavilədə nəzərdə tutulmuş şərtlərlə əmlakın verilməsi, işlərin görülməsi və ya xidmətərin göstərilməsi barədə gələcəkdə müqavilə bağlamağı (əsas müqavilə) öhdələrinə götürürlər

subyektiv mülki hüquq və vəzifələr yaradır

onun pozulması və ya lazımınca icra edilməməsi başa düşülür

iki tərəfin mülki hüquq və vəzifələrin yaranmasına, dəyişməsinə və ya xitam verilməsinə yönəlmiş saziş başa düşülür

mülki hüquq pozuntularına görə borclunun məsuliyyətinə əlavə məsuliyyətdir

həm Mülki Məcəllədə, həm də müqavilədə nəzərdə tutula bilər

əgər Mülki Məcəllədə və ya müqavilədə ayrı qayda nəzərdə tutulmayıbsa, tərəflərin razılaşması ilə mümkündür

yalnız müqaviləni dəyişdirmək və ya ləğv etmək təklifindən digər tərəfin imtinasını aldıqda və ya təklifdə göstərilmiş müddətdə, müddət göstərilmədikdə isə otuz gün müddətində ondan cavab almadıqda

tərəflərin öhdəlikləri dəyişdirilmiş şəkildə saxlanılır

tərəflərin öhdəliklərinə xitam verilir

yalnız Mülki Məcəllədə və ya müqavilədə nəzərdə tutulan hallarda yol verilir

konkret bir hərəkəti etməsi və yaxud müəyyən bir hərəkətdən çəkinməsi anlaşılır

hər bir tərəfin həm hüquqları, həm də vəzifələri yaranır və onlardan hər biri bir öhdəlik üzrə həm kreditor, həm də borclu olurlar

fiziki şəxslərin məxsusi münasibətləri nəticəsində yarana bilər

həmin müqavilənin iştirakçıları arasında əmələ gəlir

tamamilə kənar şəxslər arasında yaranır

müqavilə iştirakçılarının azad iradə ifadələrinə əsaslanan qanunauyğun hərəkətləri nəticəsində yaranır

normal mülki hüquq münasibətləri ilə aşkar uzlaşmayan, bəzən isə qanunun tələblərini pozan hərəkətlər nəticəsində əmələ gəlir

7 yaşınadək olan yetkinlik yaşına çatmayanlar (azyaşlılar); ağıl zəifliyi və ya ruhi xəstəlik nəticəsində öz hərəkətlərinin mənasını başa düşməyən və məhkəmə tərəfindən fəaliyyət qabiliyyəti olmayan sayılmış şəxslər

hüquqi əsas olmadan başqa şəxsin (məhrum olanın) hesabına əmlak əldə etsin

əşyadır

qanunda və ya müqavilədə nəzərdə tutulmamış olsun